Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
a = 2,25 m/s²s = 800 m

Samolot rusza z miejsca i przyspiesza jednostajnie z przyspieszeniem 2,25 m/s² wzdłuż pasa startowego. Wyznacz jego prędkość v po przebyciu 800 m.

v₀ = 0a = 2,25 m/s²s = 800 m
v = m/s
2.KinematykaTrudny
v₀ = 18 m/s30 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 18 m/s z krawędzi dachu na wysokości 30 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość hmax nad ziemią.

v₀ = 18 m/sh₀ = 30 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
skrzynkav₀ = 12 m/sμ = ?

Skrzynka sunie po poziomej podłodze z prędkością początkową 12 m/s i zatrzymuje się po 29 m. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz współczynnik tarcia kinetycznego μ.

v₀ = 12 m/sd = 29 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
12 kg3 kgTF = 60 Nμ = 0,2

Dwa klocki na poziomej podłodze są połączone lekką poziomą nicią. Pozioma siła 60 N ciągnie przedni klocek o masie 3 kg; klocek o masie 12 kg jest ciągnięty za nim. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,2 dla obu klocków. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici łączącej.

m1 = 12 kgm2 = 3 kgF = 60 Nμ = 0,2g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 32 m/s60°zasięgH = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 60° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz największą wysokość H, jaką osiąga piłka.

v0 = 32 m/sθ = 60°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 45 mv0​ = 23 m/s55°α = ?

Piłkę wyrzucono z prędkością 23 m/s pod kątem 55° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 45 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Pod jakim kątem α poniżej poziomu uderza w ziemię?

v₀ = 23 m/sθ = 55°h = 45 mg = 9,81 m/s²
α = °
7.Praca i energiaŚredni
0,25 kgk = 1000 N/mh = ?

Zabawkowa wyrzutnia ma pionową sprężynę o sztywności 1000 N/m. Kładzie się na niej kulkę o masie 0,25 kg, ściska sprężynę o 6 cm, a następnie ją zwalnia. Pomijając opór powietrza i masę sprężyny, wyznacz wysokość h, na jaką wzniesie się kulka, mierzoną od jej położenia przy ściśniętej sprężynie.

m = 0,25 kgk = 1000 N/mx = 6 cmg = 9,81 m/s²
h = m
8.Praca i energiaTrudny
3 kg4 kgμ = 0,4d = 2,5 m

Klocek o masie 3 kg leży na chropowatym poziomym stole (μ = 0,4). Lekka nić biegnie od niego przez gładki bloczek na krawędzi stołu do wiszącego klocka o masie 4 kg. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Wyznacz prędkość v klocków po opadnięciu wiszącego klocka o 2,5 m.

m1 = 3 kgm2 = 4 kgμ = 0,4d = 2,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
3 kg5 m/s2,5 kg

Wózek o masie 3 kg jadący z prędkością 5 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 2,5 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′2 drugiego wózka po zderzeniu.

m1 = 3 kgm2 = 2,5 kgv1 = 5 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
2000 kg16 m/s1600 kg12 m/sv′ = ?

Na skrzyżowaniu samochód o masie 2000 kg jadący na wschód z prędkością 16 m/s zderza się z samochodem o masie 1600 kg jadącym na północ z prędkością 12 m/s. Samochody się sczepiają. Wyznacz prędkość v′ wraku tuż po zderzeniu.

m1 = 2000 kgv1 = 16 m/s (E)m2 = 1600 kgv2 = 12 m/s (N)
v′ = m/s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 2,5 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 2,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2,5 mH = 2,5 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 0,5 mH = 1,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda morska), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 0,5 mH = 1,5 mb = 3 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 75 mm, p1​ = 310 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 75 mm do 50 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 310 kPa, a prędkość 2,5 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 75 mmd2 = 50 mmp1 = 310 kPav1 = 2,5 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
pair​ = 90 kPav = ?d = 30 mmh = 2 m

Zamknięty zbiornik z wodą ma nad wodą sprężone powietrze o nadciśnieniu 90 kPa. Woda wypływa do atmosfery przez otwór o średnicy 30 mm, położony 2 m pod powierzchnią wody. Pomijając straty, wyznacz prędkość strumienia v. Przyjmij g = 9,81 m/s².

pair = 90 kPa (nadciśnienie)h = 2 md = 30 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
v = m/s
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
360 g (O₂)P = 300 kPaT = 20 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 360 g (O₂) przy 300 kPa i 20 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 360 gM = 32 g/molP = 300 kPaT = 20 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (Ar) przechodzi od 250 kPa, 10 L, 25 °C do 350 kPa i 80 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 250 kPaV1 = 10 LT1 = 25 °CP2 = 350 kPaT2 = 80 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 350 °CTL​ = 25 °CEQH​QL​η = 26%

Silnik cieplny pobiera ciepło ze źródła o temperaturze 350 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 25 °C. Jego rzeczywista sprawność cieplna wynosi 26 %. Wyznacz jego sprawność egzergetyczną ηII, czyli stosunek sprawności rzeczywistej do sprawności Carnota.

TH = 350 °CTL = 25 °Cη = 26%
ηII = %
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 55 °CTL​ = -5 °CHPQ̇H​ = 8,5 kWQ̇L​Ẇ = ?

Pompa ciepła dostarcza 8,5 kW ciepła do instalacji grzewczej o temperaturze 55 °C, pobierając ciepło ze źródła o temperaturze -5 °C. Jej rzeczywisty COP wynosi 35 % COP Carnota między tymi temperaturami. Wyznacz pobieraną przez nią moc elektryczną Ẇ.

TH = 55 °CTL = -5 °CηII = 35%Q̇H = 8,5 kW
Ẇ = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
40°90°n1​ = ?etanol, n2​ = 1,36

Światło wewnątrz przezroczystego bloku ulega całkowitemu odbiciu na granicy z ośrodkiem: etanol (n = 1,36) dla każdego kąta padania powyżej 40°. Znajdź współczynnik załamania n1 bloku.

θc = 40°n2 = 1,36
n1 =
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 650 nma = 0,15 mm

Światło o długości fali 650 nm przechodzi przez pojedynczą szczelinę o szerokości 0,15 mm. Znajdź kąt θ1 ciemnego prążka numer 1 względem kierunku prostego.

λ = 650 nma = 0,15 mmm = 1
θ1 = °

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: v = 60 m/s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Prędkość po przebyciu drogi

v = √(2·a·s) = √(2·2,25·800) = 60 m/s

Odpowiedź

v = 60 m/s
(216 km/h)
2.Kinematyka

Odpowiedź: hmax = 46,51 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Wzniesienie nad dach

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 18²/(2·9,81) = 16,51 m

Wysokość nad ziemią

hmax = 30 + 16,51 = 46,51 m

Odpowiedź

hmax = 46,51 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: μ = 0,2531

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Opóźnienie

a = v₀²/(2d) = 12²/(2·29) = 2,483 m/s²

Współczynnik tarcia

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 2,483/9,81 = 0,2531

Odpowiedź

μ = 0,2531
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 48 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Cały układ

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (60 − 29,43)/15 = 2,038 m/s²

Sam tylny klocek

T = m1·(a + μ·g) = 12·(2,038 + 1,962) = 48 N

Odpowiedź

T = 48 N

Przy tym samym μ dla obu klocków tarcie się upraszcza: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Rzut ukośny

Odpowiedź: H = 39,14 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 32·cos 60° = 16 m/s
vy = v0·sin θ = 32·sin 60° = 27,71 m/s

Najwyższy punkt

Na szczycie prędkość pionowa jest zerowa: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 27,71²/(2·9,81) = 39,14 m

Odpowiedź

H = 39,14 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: α = 69,45 °

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 23·cos 55° = 13,19 m/s
vy0 = 23·sin 55° = 18,84 m/s

Prędkość pionowa przy uderzeniu

Energia albo v² = v₀² + 2as w kierunku pionowym.

vy = √(18,84² + 2·9,81·45) = 35,18 m/s

Kąt uderzenia

tan α = vy/vx = 35,18/13,19 → α = 69,45°

Odpowiedź

α = 69,45°
7.Praca i energia

Odpowiedź: h = 0,7339 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia sprężyny

x = 6 cm = 0,06 m
½kx² = ½·1000·0,06² = 1,8 J

Wysokość

m·g = 0,25·9,81 = 2,453 N
h = ½kx²/(mg) = 1,8/2,453 = 0,7339 m

Odpowiedź

h = 0,7339 m
8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 4,429 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia uwolniona i stracona

m₂g·d = 39,24·2,5 = 98,1 J
μ·m₁g·d = 0,4·29,43·2,5 = 29,43 J

Energia kinetyczna obu klocków

½(m₁ + m₂)v² = 68,67 → v = √(2·68,67/7) = 4,429 m/s

Odpowiedź

v = 4,429 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′2 = 5,455 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (3 − 2,5)/(3 + 2,5)·5 = 0,4545 m/s
v′2 = 2·3/(3 + 2,5)·5 = 5,455 m/s

Odpowiedź

v′2 = 5,455 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′ = 10,37 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Składowe pędu

px = 2000·16 = 32000 kg·m/s
py = 1600·12 = 19200 kg·m/s

Prędkość wraku

v′ = √(px² + py²)/(m1 + m2) = 37318/3600 = 10,37 m/s

Odpowiedź

v′ = 10,37 m/s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 275,9 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2,5 + 2,5/2 = 3,75 m
A = H·b = 2,5·3 = 7,5 m²
zasuwad = 2,5 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,75·7,5 = 275,9 kN

Odpowiedź

F = 275,9 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 56,56 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 1,5/2 = 1,25 m
A = H·b = 1,5·3 = 4,5 m²
zasuwad = 0,5 mH = 1,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·1,25·4,5 = 56,56 kN

Odpowiedź

F = 56,56 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 297,3 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,5·(75/50)² = 5,625 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,5² − 5,625²)/1000 = −12,7 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 310 + (−12,7) = 297,3 kPa

Odpowiedź

p2 = 297,3 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: v = 14,81 m/s

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Równanie Bernoulliego od powierzchni do strumienia

v = √(2·(90000/1000 + 9,81·2)) = 14,81 m/s

Odpowiedź

v = 14,81 m/s
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 91,4 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 360/32 = 11,25 mol
T = 20 + 273,15 = 293,1 K

Objętość

V = nRT/P = 11,25·8,314·293,1/300 = 91,4 L

Odpowiedź

V = 91,4 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 8,461 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 298,1 K, T2 = 353,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 10·(250/350)·(353,1/298,1) = 8,461 L

Odpowiedź

V2 = 8,461 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: ηII = 49,85 %

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 350 + 273,15 = 623,1 K
TL = 25 + 273,15 = 298,1 K

Sprawność Carnota

ηCarnot = 1 − 298,1/623,1 = 52,15 %

Sprawność egzergetyczna

ηII = η/ηCarnot = 26/52,15 = 49,85 %

Odpowiedź

ηII = 49,85 %
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇ = 4,44 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 55 + 273,15 = 328,1 K
TL = -5 + 273,15 = 268,1 K

COP Carnota i rzeczywisty

COPmax = 328,1/(328,1 − 268,1) = 5,469
COP = 0,35·5,469 = 1,914

Moc pobierana

Ẇ = Q̇H/COP = 8,5/1,914 = 4,44 kW

Odpowiedź

Ẇ = 4,44 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: n1 = 2,116

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Współczynnik załamania bloku

n₁ = n₂/sin θc = 1,36/0,6428 = 2,116

Odpowiedź

n1 = 2,116
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: θ1 = 0,2483 °

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Warunek ciemnego prążka

sin θ = mλ/a = 0,004333
θ = 0,2483°

Odpowiedź

θ1 = 0,2483°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers