Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)0,9 s30

Kierowca jadący z prędkością 108 km/h dostrzega przeszkodę. Jego czas reakcji wynosi 0,9 s, po czym samochód hamuje ze stałym opóźnieniem 5,5 m/s². Wyznacz całkowitą drogę zatrzymania d od chwili dostrzeżenia przeszkody.

v₀ = 108 km/htr = 0,9 sa = −5,5 m/s²
d = m
2.KinematykaTrudny
v₀ = 12 m/s40 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 12 m/s z krawędzi dachu na wysokości 40 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od rzutu piłka uderzy w ziemię? Wyznacz t.

v₀ = 12 m/sh₀ = 40 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 30°a = ?m = 20 kg

Klocek o masie 20 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 30° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,2. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 20 kgθ = 30°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
θ = 15°klocekv₀ = 11,5 m/s

Klocek zostaje popchnięty tak, że zaczyna sunąć w górę rampy nachylonej pod kątem 15° z prędkością 11,5 m/s. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,15. Przyjmij g = 9,81 m/s². Jak daleko d wzdłuż rampy przesunie się klocek, zanim się zatrzyma?

v₀ = 11,5 m/sθ = 15°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
d = m
5.Rzut ukośnyŚredni
82 my = ?v0​ = 32 m/s40°

Piłkę kopnięto z poziomego terenu z prędkością 32 m/s pod kątem 40° do poziomu w stronę muru odległego o 82 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Na jakiej wysokości y piłka mija mur?

v₀ = 32 m/sθ = 40°x = 82 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 50 mv0​ = 35 m/s50°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 50° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 50 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 35 m/sθ = 50°h = 50 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Praca i energiaŚredni
90°L = 1 m0,2 kg

Kulka o masie 0,2 kg wisi na lekkiej nici o długości 1 m. Odchyla się ją, aż nić utworzy z pionem kąt 90°, i puszcza bez prędkości początkowej. Wyznacz siłę naciągu T nici, gdy kulka przechodzi przez najniższy punkt.

m = 0,2 kgL = 1 mθ = 90°g = 9,81 m/s²
T = N
8.Praca i energiaTrudny
h = 2,5 mL = 1 mμ = 0,1k = 500 N/m

Klocek o masie 5 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 2,5 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 1 m (μ = 0,1), a potem trafia na sprężynę (k = 500 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz maksymalne ugięcie x sprężyny.

m = 5 kgh = 2,5 mL = 1 mμ = 0,1k = 500 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Pęd i zderzeniaŚredni
1,5 kgv = ?10 gh = 5 cm

Pocisk o masie 10 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 1,5 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 5 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 10 gM = 1,5 kgh = 5 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
2,5 kgv = ?15 g15°L = 0,8 m

Pocisk o masie 15 g zostaje wystrzelony poziomo w klocek o masie 2,5 kg zawieszony na lekkich niciach o długości 0,8 m i pozostaje w nim. Nici wychylają się maksymalnie o kąt 15° od pionu. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 15 gM = 2,5 kgL = 0,8 mθ = 15°g = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1,5 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1,5 mH = 2 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 1,5 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda morska), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1,5 mH = 3 mb = 2 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
d1​ = 250 mmd2​ = 125 mm12p1​ − p2​ = 42 kPaQ = ?

Woda płynie przez poziomą zwężkę Venturiego o średnicy wlotowej 250 mm i średnicy gardzieli 125 mm. Ciśnienie na wlocie jest o 42 kPa wyższe niż w gardzieli. Pomijając straty, wyznacz natężenie przepływu Q.

d1 = 250 mmd2 = 125 mmp1 − p2 = 42 kPaρ = 1000 kg/m³
Q = L/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 150 mm, p1​ = 300 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?Δz = 10 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 150 mm do 50 mm i wznosi się o 10 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 300 kPa, a prędkość 1,25 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 150 mmd2 = 50 mmp1 = 300 kPav1 = 1,25 m/sΔz = 10 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
340 g (CO₂)P = 800 kPaT = 65 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 340 g (CO₂) przy 800 kPa i 65 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 340 gM = 44,01 g/molP = 800 kPaT = 65 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (He) przechodzi od 100 kPa, 10 L, 35 °C do 700 kPa i 140 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 100 kPaV1 = 10 LT1 = 35 °CP2 = 700 kPaT2 = 140 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 750 °CTL​ = 40 °CEQH​ = 2400 kJQL​W = ?

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 750 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 40 °C. Pobiera 2400 kJ ciepła. Wyznacz największą pracę Wmax, jaką mógłby wykonać.

TH = 750 °CTL = 40 °CQH = 2400 kJ
Wmax = kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 35 °CTL​ = 5 °CRQ̇H​Q̇L​ = 5 kWẆ = ?

Lodówka utrzymuje w komorze chłodniczej 5 °C w kuchni o temperaturze 35 °C, odbierając ciepło z komory w ilości 5 kW. Wyznacz minimalną moc napędową Ẇmin.

TH = 35 °CTL = 5 °CQ̇L = 5 kW
Ẇmin = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
θc = ?90°szkło koronowe, n1​ = 1,50etanol, n2​ = 1,36

Światło rozchodzi się w ośrodku: szkło koronowe (n = 1,50) ku płaskiej granicy z ośrodkiem: etanol (n = 1,36). Znajdź kąt graniczny θc, powyżej którego następuje całkowite odbicie.

n1 = 1,50n2 = 1,36
θc = °
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
θa​ = ?n1​ = 1,48n2​ = 1,46n0​ = 1,00

Światłowód ma rdzeń o n₁ = 1,48 i płaszcz o n₂ = 1,46. Znajdź największy kąt θa względem osi włókna, pod którym światło z powietrza może wejść w koniec włókna i nadal być prowadzone przez całkowite wewnętrzne odbicie.

n1 = 1,48n2 = 1,46n0 = 1,00
θa = °

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 108,8 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 108/3,6 = 30 m/s

Droga reakcji

d1 = v₀·tr = 30·0,9 = 27 m

Droga hamowania

d2 = v₀²/(2a) = 30²/(2·5,5) = 81,82 m

Suma

d = 27 + 81,82 = 108,8 m

Odpowiedź

d = 108,8 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 4,33 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równanie ruchu

Kierunek w górę jest dodatni, a ziemia leży h₀ poniżej punktu startu.

−40 = 12·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 12·t − 40 = 0

Rozwiąż równanie kwadratowe

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t = (12 + √(12² + 2·9,81·40))/9,81 = 4,33 s

Odpowiedź

t = 4,33 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 3,206 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 30° − 0,2·cos 30°) = 9,81·(0,5 − 0,1732) = 3,206 m/s²

Odpowiedź

a = 3,206 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: d = 16,7 m

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Opóźnienie

Obie siły są skierowane w dół zbocza; masa się skraca.

a = 9,81·(sin 15° + 0,15·cos 15°) = 3,96 m/s²

Droga

d = v₀²/(2a) = 11,5²/(2·3,96) = 16,7 m

Odpowiedź

d = 16,7 m
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: y = 13,92 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Czas dotarcia do muru

vx = 32·cos 40° = 24,51 m/s
t = x/vx = 82/24,51 = 3,345 s

Wysokość w tej chwili

y = 20,57·3,345 − ½·9,81·3,345² = 13,92 m

Odpowiedź

y = 13,92 m

Przy murze piłka już opada.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 6,936 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 35·cos 50° = 22,5 m/s
vy = v0·sin θ = 35·sin 50° = 26,81 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 50 + 26,81·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (26,81 + √(718,9 + 981))/9,81 = 6,936 s

Odpowiedź

t = 6,936 s
7.Praca i energia

Odpowiedź: T = 5,886 N

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Na torze kołowym siła wypadkowa skierowana do środka musi być równa mv²/r.

Prędkość w najniższym punkcie

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·1·(1 − cos 90°) = 19,62 m²/s²

Siły w najniższym punkcie

m·g = 0,2·9,81 = 1,962 N
T = mg + mv²/L = 1,962 + 0,2·19,62/1 = 5,886 N

Odpowiedź

T = 5,886 N

Sprawdzenie: T = mg(3 − 2cos θ) = 5,886 N.

8.Praca i energia

Odpowiedź: x = 68,62 cm

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 49,05·(2,5 − 0,1·1) = 117,7 J

Maksymalne ugięcie

½kx² = 117,7 → x = √(2·117,7/500) = 0,6862 m = 68,62 cm

Odpowiedź

x = 68,62 cm
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 149,6 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,05) = 0,9905 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,01 + 1,5)·0,9905/0,01 = 149,6 m/s

Odpowiedź

v = 149,6 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 122,6 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Wzniesienie klocka

h = L·(1 − cos θ) = 0,8·(1 − cos 15°) = 0,02726 m

Prędkość po uderzeniu

V = √(2·9,81·0,02726) = 0,7313 m/s

Zderzenie

v = (m + M)·V/m = 2,515·0,7313/0,015 = 122,6 m/s

Odpowiedź

v = 122,6 m/s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 49,05 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 2/2 = 2,5 m
A = H·b = 2·1 = 2 m²
zasuwad = 1,5 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,5·2 = 49,05 kN

Odpowiedź

F = 49,05 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 181 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 3/2 = 3 m
A = H·b = 3·2 = 6 m²
zasuwad = 1,5 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·3·6 = 181 kN

Odpowiedź

F = 181 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 116,2 L/s

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość

v1 = v2·(125/250)² = 0,25·v2

Równanie Bernoulliego między wlotem a gardzielą

Rura jest pozioma, więc zmieniają się tylko ciśnienie i prędkość.

p1 − p2 = ½ρv2²(1 − β⁴)
v2 = √(2·42000/(1000·(1 − 0,0625))) = 9,466 m/s
v1 = 2,366 m/s

Natężenie przepływu

Q = A2·v2 = 0,01227·9,466 = 0,1162 m³/s = 116,2 L/s

Odpowiedź

Q = 116,2 L/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 139,4 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,25·(150/50)² = 11,25 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,25² − 11,25²)/1000 = −62,5 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·10/1000 = 98,1 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 300 + (−62,5) − 98,1 = 139,4 kPa

Odpowiedź

p2 = 139,4 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 27,15 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 340/44,01 = 7,726 mol
T = 65 + 273,15 = 338,1 K

Objętość

V = nRT/P = 7,726·8,314·338,1/800 = 27,15 L

Odpowiedź

V = 27,15 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 1,915 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 308,1 K, T2 = 413,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 10·(100/700)·(413,1/308,1) = 1,915 L

Odpowiedź

V2 = 1,915 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Wmax = 1665 kJ

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 750 + 273,15 = 1023 K
TL = 40 + 273,15 = 313,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 313,1/1023 = 69,39 %

Maksymalna praca

Wmax = ηmax·QH = 0,6939·2400 = 1665 kJ

Odpowiedź

Wmax = 1665 kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇmin = 0,5393 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 35 + 273,15 = 308,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 278,1/(308,1 − 278,1) = 9,272

Minimalna moc

Najmniej pracy potrzebuje maszyna odwracalna, która ma największy COP.

Ẇmin = Q̇L/COP = 5/9,272 = 0,5393 kW

Odpowiedź

Ẇmin = 0,5393 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: θc = 65,05 °

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Załamanie pod 90°

sin θc = n₂/n₁ = 1,36/1,50 = 0,9067

Kąt graniczny

θc = arcsin(0,9067) = 65,05°

Odpowiedź

θc = 65,05°
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: θa = 14,03 °

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Kąt graniczny na płaszczu

sin θc = 1,46/1,48 = 0,9865 → θc = 80,57°

Apertura numeryczna

NA = √(1,48² − 1,46²) = 0,2425

Kąt akceptacji

θa = arcsin(0,2425) = 14,03°

Odpowiedź

θa = 14,03°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers