Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)0,7 s15

Kierowca jadący z prędkością 54 km/h dostrzega przeszkodę. Jego czas reakcji wynosi 0,7 s, po czym samochód hamuje ze stałym opóźnieniem 5,5 m/s². Wyznacz całkowitą drogę zatrzymania d od chwili dostrzeżenia przeszkody.

v₀ = 54 km/htr = 0,7 sa = −5,5 m/s²
d = m
2.KinematykaTrudny
v₀ = 13 m/s25 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 13 m/s z krawędzi dachu na wysokości 25 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość hmax nad ziemią.

v₀ = 13 m/sh₀ = 25 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
20 kg15°F = 100 Nμ = 0,3

Sanki o masie 20 kg są ciągnięte po poziomym śniegu za pomocą liny nachylonej pod kątem 15° do poziomu siłą 100 N. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a sanek.

m = 20 kgF = 100 Nθ = 15°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 9 kg8 kgθ = 35°

Klocek o masie 9 kg na rampie nachylonej pod kątem 35° jest połączony lekką nicią przechodzącą przez bloczek bez tarcia na szczycie rampy z wiszącym ciężarkiem o masie 8 kg. Wiszący ciężarek porusza się w dół. Rampa jest gładka (bez tarcia). Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 9 kgm2 = 8 kgθ = 35°μ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 14 m/s60°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 60° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 14 m/sθ = 60°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 60 mv0​ = 24 m/s30°α = ?

Piłkę wyrzucono z prędkością 24 m/s pod kątem 30° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 60 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Pod jakim kątem α poniżej poziomu uderza w ziemię?

v₀ = 24 m/sθ = 30°h = 60 mg = 9,81 m/s²
α = °
7.Praca i energiaŚredni
0,05 kgk = 200 N/mh = ?

Zabawkowa wyrzutnia ma pionową sprężynę o sztywności 200 N/m. Kładzie się na niej kulkę o masie 0,05 kg, ściska sprężynę o 8 cm, a następnie ją zwalnia. Pomijając opór powietrza i masę sprężyny, wyznacz wysokość h, na jaką wzniesie się kulka, mierzoną od jej położenia przy ściśniętej sprężynie.

m = 0,05 kgk = 200 N/mx = 8 cmg = 9,81 m/s²
h = m
8.Praca i energiaTrudny
h = 2 mL = 1 mμ = 0,2k = 1000 N/m

Klocek o masie 10 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 2 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 1 m (μ = 0,2), a potem trafia na sprężynę (k = 1000 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz maksymalne ugięcie x sprężyny.

m = 10 kgh = 2 mL = 1 mμ = 0,2k = 1000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Pęd i zderzeniaŚredni
1,5 kgv = ?8 gh = 4 cm

Pocisk o masie 8 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 1,5 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 4 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 8 gM = 1,5 kgh = 4 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
20 m/s19 m/s

Piłka o masie 0,25 kg uderza w ścianę z prędkością 20 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 19 m/s. Kontakt trwa 50 ms. Wyznacz wartość popędu J, który ściana przekazuje piłce.

m = 0,25 kgvin = 20 m/svout = 19 m/sΔt = 50 ms
J = N·s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 0,5 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 0,5 mH = 2 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 3 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 3 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 3 mH = 1 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 100 mm, p1​ = 370 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 100 mm do 50 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 370 kPa, a prędkość 2,25 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 100 mmd2 = 50 mmp1 = 370 kPav1 = 2,25 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 100 mm, p1​ = 180 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?Δz = 2 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 100 mm do 40 mm i wznosi się o 2 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 180 kPa, a prędkość 1,5 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 100 mmd2 = 40 mmp1 = 180 kPav1 = 1,5 m/sΔz = 2 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
40 g (CH₄)V = 30 LT = 55 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 30 L zawiera 40 g (CH₄) w temperaturze 55 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 40 gM = 16,04 g/molV = 30 LT = 55 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (CH₄) przechodzi od 200 kPa, 10 L, 10 °C do 750 kPa i 200 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 200 kPaV1 = 10 LT1 = 10 °CP2 = 750 kPaT2 = 200 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 400 °CTL​ = 20 °CEQH​QL​W

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 400 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 20 °C. Wyznacz największą możliwą sprawność cieplną ηmax.

TH = 400 °CTL = 20 °C
ηmax = %
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 30 °CTL​ = -20 °CRQ̇H​Q̇L​ = 3,5 kWẆ

Lodówka utrzymuje w komorze chłodniczej -20 °C w kuchni o temperaturze 30 °C, odbierając ciepło z komory w ilości 3,5 kW. Wyznacz największy możliwy współczynnik wydajności COPmax.

TH = 30 °CTL = -20 °CQ̇L = 3,5 kW
COPmax =
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
L = ?n = 3

Układ: Struna zamocowana na obu końcach. Wymagana częstotliwość dla: harmoniczna numer 3 to 554 Hz; prędkość fal wynosi 240 m/s. Znajdź długość L.

v = 240 m/sn = 3f3 = 554 Hz
L = m
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 532 nmθ

Siatka dyfrakcyjna ma 500 linii na milimetr. Światło o długości fali 532 nm pada na nią pod kątem prostym. Jaki jest najwyższy rząd mmax jasnego maksimum, jaki można zobaczyć?

N = 500 mm⁻¹λ = 532 nm
mmax =

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 30,95 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 54/3,6 = 15 m/s

Droga reakcji

d1 = v₀·tr = 15·0,7 = 10,5 m

Droga hamowania

d2 = v₀²/(2a) = 15²/(2·5,5) = 20,45 m

Suma

d = 10,5 + 20,45 = 30,95 m

Odpowiedź

d = 30,95 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: hmax = 33,61 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Wzniesienie nad dach

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 13²/(2·9,81) = 8,614 m

Wysokość nad ziemią

hmax = 25 + 8,614 = 33,61 m

Odpowiedź

hmax = 33,61 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 2,275 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siła nacisku

N = m·g − F·sin θ = 196,2 − 100·sin 15° = 170,3 N

Siły poziome

m·a = F·cos θ − μ·N = 96,59 − 51,1
a = 45,5/20 = 2,275 m/s²

Odpowiedź

a = 2,275 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 1,638 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż nici

m₂·g = 78,48 N
m₁·g·sin θ = 50,64 N
μ·m₁·g·cos θ = 0 N

Przyspieszenie układu

a = (78,48 − 50,64 − 0)/17 = 1,638 m/s²

Odpowiedź

a = 1,638 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 17,3 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 14·cos 60° = 7 m/s
vy = v0·sin θ = 14·sin 60° = 12,12 m/s

Czas lotu

Start i lądowanie na tej samej wysokości: t = 2vy/g.

t = 2·12,12/9,81 = 2,472 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 7·2,472 = 17,3 m

Odpowiedź

x = 17,3 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: α = 60,24 °

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 24·cos 30° = 20,78 m/s
vy0 = 24·sin 30° = 12 m/s

Prędkość pionowa przy uderzeniu

Energia albo v² = v₀² + 2as w kierunku pionowym.

vy = √(12² + 2·9,81·60) = 36,35 m/s

Kąt uderzenia

tan α = vy/vx = 36,35/20,78 → α = 60,24°

Odpowiedź

α = 60,24°
7.Praca i energia

Odpowiedź: h = 1,305 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia sprężyny

x = 8 cm = 0,08 m
½kx² = ½·200·0,08² = 0,64 J

Wysokość

m·g = 0,05·9,81 = 0,4905 N
h = ½kx²/(mg) = 0,64/0,4905 = 1,305 m

Odpowiedź

h = 1,305 m
8.Praca i energia

Odpowiedź: x = 59,43 cm

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 98,1·(2 − 0,2·1) = 176,6 J

Maksymalne ugięcie

½kx² = 176,6 → x = √(2·176,6/1000) = 0,5943 m = 59,43 cm

Odpowiedź

x = 59,43 cm
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 167 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,04) = 0,8859 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,008 + 1,5)·0,8859/0,008 = 167 m/s

Odpowiedź

v = 167 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: J = 9,75 N·s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,25·(19 + 20) = 9,75 N·s

Odpowiedź

J = 9,75 N·s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 58,86 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 2/2 = 1,5 m
A = H·b = 2·2 = 4 m²
zasuwad = 0,5 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,5·4 = 58,86 kN

Odpowiedź

F = 58,86 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 68,67 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 3 + 1/2 = 3,5 m
A = H·b = 1·2 = 2 m²
zasuwad = 3 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,5·2 = 68,67 kN

Odpowiedź

F = 68,67 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 332 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,25·(100/50)² = 9 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,25² − 9²)/1000 = −37,97 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 370 + (−37,97) = 332 kPa

Odpowiedź

p2 = 332 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 117,6 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,5·(100/40)² = 9,375 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,5² − 9,375²)/1000 = −42,82 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·2/1000 = 19,62 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 180 + (−42,82) − 19,62 = 117,6 kPa

Odpowiedź

p2 = 117,6 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 226,8 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 40/16,04 = 2,494 mol
T = 55 + 273,15 = 328,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 2,494·8,314·328,1/0,03 = 226,8 kPa

Odpowiedź

P = 226,8 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 4,456 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 283,1 K, T2 = 473,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 10·(200/750)·(473,1/283,1) = 4,456 L

Odpowiedź

V2 = 4,456 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: ηmax = 56,45 %

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 400 + 273,15 = 673,1 K
TL = 20 + 273,15 = 293,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 293,1/673,1 = 56,45 %

Odpowiedź

ηmax = 56,45 %
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: COPmax = 5,063

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 30 + 273,15 = 303,1 K
TL = -20 + 273,15 = 253,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 253,1/(303,1 − 253,1) = 5,063

Odpowiedź

COPmax = 5,063
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: L = 0,6498 m

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Długość fali

λ = v/f = 240/554 = 0,4332 m

Długość

L = nλ/2 = 3·0,4332/2 = 0,6498 m

Odpowiedź

L = 0,6498 m
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: mmax = 3

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Odstęp linii

d = 1/500 mm = 2 µm

Najwyższy rząd

m ≤ d/λ = 2 µm/0,532 µm = 3,759 → mmax = 3

Odpowiedź

mmax = 3

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers