Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)1,2 s15

Kierowca jadący z prędkością 54 km/h dostrzega przeszkodę. Jego czas reakcji wynosi 1,2 s, po czym samochód hamuje ze stałym opóźnieniem 8 m/s². Wyznacz całkowitą drogę zatrzymania d od chwili dostrzeżenia przeszkody.

v₀ = 54 km/htr = 1,2 sa = −8 m/s²
d = m
2.KinematykaTrudny
AB: 27 m/s35 m

Piłka A zostaje upuszczona bez prędkości początkowej z wysokości 35 m. W tej samej chwili piłka B zostaje rzucona pionowo w górę z ziemi dokładnie pod nią z prędkością 27 m/s. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Kiedy piłki się spotkają? Wyznacz t.

H = 35 mv0B = 27 m/sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
8,5 kg4,5 kg

Ciężarki o masach 8,5 kg i 4,5 kg wiszą po obu stronach lekkiego bloczka bez tarcia, połączone lekką nicią. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 8,5 kgm2 = 4,5 kgg = 9,81 m/s²
T = N
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 9,5 kg5 kgμ = 0,3

Klocek o masie 9,5 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 5 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 9,5 kgm2 = 5 kgμ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = ?20°R = 110 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu pod kątem 20° do poziomu i upadła 110 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość początkową v0.

θ = 20°R = 110 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 25 mv0​ = 17 m/s60°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 60° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 25 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 17 m/sθ = 60°h = 25 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
90 km/h

Samochód jadący z prędkością 90 km/h po poziomej drodze gwałtownie hamuje i z zablokowanymi kołami sunie aż do zatrzymania. Współczynnik tarcia kinetycznego między oponami a drogą wynosi 0,8. Wyznacz drogę hamowania d.

v = 90 km/hμ = 0,8g = 9,81 m/s²
d = m
8.Praca i energiaTrudny
h = 7,5 mR = 2,5 mv = ?

Wózek o masie 10 kg zostaje puszczony bez prędkości początkowej z wysokości 7,5 m na gładkim torze, który przechodzi w pionową pętlę o promieniu 2,5 m. Wyznacz prędkość v wózka w najwyższym punkcie pętli.

m = 10 kgh = 7,5 mR = 2,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
5 kg8 m/s1 kg

Wózek o masie 5 kg jadący z prędkością 8 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 1 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′1 pierwszego wózka po zderzeniu (dodatnią w jego pierwotnym kierunku).

m1 = 5 kgm2 = 1 kgv1 = 8 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
12 m/s5 m/s

Piłka o masie 0,1 kg uderza w ścianę z prędkością 12 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 5 m/s. Kontakt trwa 10 ms. Wyznacz średnią siłę Favg, z jaką ściana działa na piłkę.

m = 0,1 kgvin = 12 m/svout = 5 m/sΔt = 10 ms
Favg = N
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 2 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 2 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2 mH = 1 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 0,5 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 0,5 mH = 2 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
d1​ = 100 mmd2​ = 60 mm12p1​ − p2​ = 6 kPaQ = ?

Woda płynie przez poziomą zwężkę Venturiego o średnicy wlotowej 100 mm i średnicy gardzieli 60 mm. Ciśnienie na wlocie jest o 6 kPa wyższe niż w gardzieli. Pomijając straty, wyznacz natężenie przepływu Q.

d1 = 100 mmd2 = 60 mmp1 − p2 = 6 kPaρ = 1000 kg/m³
Q = L/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
H = ?d1​ = 100 mmp1​ = 20 kPad2​ = 20 mm

Dysza fontanny jest skierowana pionowo w górę. Tuż pod dyszą rura zasilająca ma średnicę 100 mm i nadciśnienie 20 kPa. Średnica wylotu dyszy wynosi 20 mm, a różnica wysokości na długości dyszy jest pomijalna. Pomijając straty i opór powietrza, wyznacz wysokość H, na jaką strumień wznosi się nad dyszę. Przyjmij g = 9,81 m/s².

d1 = 100 mmp1 = 20 kPa (nadciśnienie)d2 = 20 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
H = m
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
140 g (Ar)P = 350 kPaT = 55 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 140 g (Ar) przy 350 kPa i 55 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 140 gM = 39,95 g/molP = 350 kPaT = 55 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
He, M = 4,003 g/molP = 250 kPaT = 60 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (He) przy 250 kPa i 60 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 4,003 g/molP = 250 kPaT = 60 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 250 °CTL​ = 5 °CEQH​ = 1700 kJQL​W = ?

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 250 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 5 °C. Pobiera 1700 kJ ciepła. Wyznacz największą pracę Wmax, jaką mógłby wykonać.

TH = 250 °CTL = 5 °CQH = 1700 kJ
Wmax = kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
700 °CTm​ = ?25 °CABWA​WB​

Dwa silniki Carnota pracują szeregowo. Silnik A pobiera ciepło ze zbiornika o temperaturze 700 °C i oddaje ciepło do zbiornika pośredniego o temperaturze Tm. Silnik B pobiera całe to ciepło i oddaje ciepło do zbiornika o temperaturze 25 °C. Oba silniki mają tę samą sprawność cieplną. Wyznacz Tm w °C.

TH = 700 °CTL = 25 °C
Tm = °C
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
100 dB?5 m50 m

Małe źródło wysyła dźwięk równo we wszystkich kierunkach. Poziom wynosi 100 dB w odległości 5 m od niego. Znajdź poziom β2 w odległości 50 m, pomijając pochłanianie i odbicia.

β1 = 100 dBr1 = 5 mr2 = 50 m
β2 = dB
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = ?3,6°

Siatka o 100 liniach na milimetr pokazuje maksimum rzędu 1 linii widmowej pod kątem 3,6° od kierunku prostego. Znajdź długość fali λ tej linii.

N = 100 mm⁻¹θ1 = 3,6°m = 1
λ = nm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 32,06 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Jednostki

v₀ = 54/3,6 = 15 m/s

Droga reakcji

d1 = v₀·tr = 15·1,2 = 18 m

Droga hamowania

d2 = v₀²/(2a) = 15²/(2·8) = 14,06 m

Suma

d = 18 + 14,06 = 32,06 m

Odpowiedź

d = 32,06 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 1,296 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Czas spotkania

Zwrot w górę jest dodatni, ziemia to y = 0.

35 − ½g·t² = 27·t − ½g·t² → t = 35/27 = 1,296 s

Odpowiedź

t = 1,296 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 57,73 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Przyspieszenie

Wypadkowa siła napędowa to różnica ciężarów; porusza ona całą masę.

a = (8,5 − 4,5)·9,81/(8,5 + 4,5) = 3,018 m/s²

Siła naciągu z lżejszego ciężarka

T − m2·g = m2·a → T = 4,5·(9,81 + 3,018) = 57,73 N

Odpowiedź

T = 57,73 N
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 1,455 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (49,05 − 27,96)/14,5 = 1,455 m/s²

Odpowiedź

a = 1,455 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: v0 = 40,97 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Wyznacz v₀ ze wzoru na zasięg

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·110/sin 40°) = 40,97 m/s

Odpowiedź

v0 = 40,97 m/s
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 35,8 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 17·cos 60° = 8,5 m/s
vy = v0·sin θ = 17·sin 60° = 14,72 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 25 + 14,72·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (14,72 + √(216,8 + 490,5))/9,81 = 4,212 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 8,5·4,212 = 35,8 m

Odpowiedź

x = 35,8 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: d = 39,82 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Prędkość w jednostkach podstawowych

v = 90/3,6 = 25 m/s

Bilans energii

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 25²/(2·0,8·9,81) = 39,82 m

Odpowiedź

d = 39,82 m

Podwojenie prędkości wydłuża drogę hamowania czterokrotnie.

8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 7,004 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Na torze kołowym siła wypadkowa skierowana do środka musi być równa mv²/r.

Prędkość w najwyższym punkcie

v² = 2g(h − 2R) = 2·9,81·(7,5 − 5) = 49,05 m²/s²
v = 7,004 m/s

Odpowiedź

v = 7,004 m/s

Wózek ledwo pokonuje pętlę, gdy h = 2,5R; wtedy N = 0 w najwyższym punkcie.

9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′1 = 5,333 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (5 − 1)/(5 + 1)·8 = 5,333 m/s
v′2 = 2·5/(5 + 1)·8 = 13,33 m/s

Odpowiedź

v′1 = 5,333 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: Favg = 170 N

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,1·(5 + 12) = 1,7 N·s

Średnia siła

Favg = J/Δt = 1,7/0,01 = 170 N

Odpowiedź

Favg = 170 N
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 49,05 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2 + 1/2 = 2,5 m
A = H·b = 1·2 = 2 m²
zasuwad = 2 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,5·2 = 49,05 kN

Odpowiedź

F = 49,05 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 88,29 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 2/2 = 1,5 m
A = H·b = 2·3 = 6 m²
zasuwad = 0,5 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,5·6 = 88,29 kN

Odpowiedź

F = 88,29 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 10,5 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Ciągłość

v1 = v2·(60/100)² = 0,36·v2

Równanie Bernoulliego między wlotem a gardzielą

Rura jest pozioma, więc zmieniają się tylko ciśnienie i prędkość.

p1 − p2 = ½ρv2²(1 − β⁴)
v2 = √(2·6000/(1000·(1 − 0,1296))) = 3,713 m/s
v1 = 1,337 m/s

Natężenie przepływu

Q = A2·v2 = 0,002827·3,713 = 0,0105 m³/s = 10,5 L/s

Odpowiedź

Q = 10,5 L/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: H = 2,042 m

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Prędkość wylotowa

β = 20/100 = 0,2
v2 = √(2p1/(ρ(1 − β⁴))) = √(2·20000/(1000·0,9984)) = 6,33 m/s

Wysokość strumienia

Równanie Bernoulliego wzdłuż strumienia: w najwyższym punkcie prędkość jest równa zeru, a ciśnienie znów jest atmosferyczne.

H = v2²/(2g) = 6,33²/(2·9,81) = 2,042 m

Odpowiedź

H = 2,042 m
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 27,32 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 140/39,95 = 3,504 mol
T = 55 + 273,15 = 328,1 K

Objętość

V = nRT/P = 3,504·8,314·328,1/350 = 27,32 L

Odpowiedź

V = 27,32 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 0,3613 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 60 + 273,15 = 333,1 K

Gęstość

ρ = 250·4,003/(8,314·333,1) = 0,3613 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 0,3613 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Wmax = 796,1 kJ

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 250 + 273,15 = 523,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 278,1/523,1 = 46,83 %

Maksymalna praca

Wmax = ηmax·QH = 0,4683·1700 = 796,1 kJ

Odpowiedź

Wmax = 796,1 kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Tm = 265,5 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 700 + 273,15 = 973,1 K
TL = 25 + 273,15 = 298,1 K

Równe sprawności

1 − Tm/TH = 1 − TL/Tm daje Tm² = TH·TL.

Tm = √(973,1·298,1) = 538,7 K = 265,5 °C

Odpowiedź

Tm = 265,5 °C
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: β2 = 80 dB

Fale: fala okresowa przesuwa się o jedną długość fali w ciągu jednego okresu, więc v = fλ, gdzie T = 1/f. Na napiętej strunie v = √(T/μ), gdzie T to naciąg, a μ = m/L to masa na metr. Dźwięk w powietrzu rozchodzi się z prędkością około 343 m/s w 20 °C, światło w próżni z c = 3,00 × 10⁸ m/s. Głośność mierzy się w skali logarytmicznej: β = 10·log₁₀(I/I₀) dB, gdzie I₀ = 10⁻¹² W/m², więc 10 razy większe natężenie dodaje 10 dB. Źródło punktowe rozprasza moc P na sferę: I = P/(4πr²).

Stosunek natężeń

I₂/I₁ = (5/50)² = 0,01

Nowy poziom

β₂ = 100 + 10·log₁₀(0,01) = 80 dB

Odpowiedź

β2 = 80 dB

Każde podwojenie odległości obniża poziom o około 6 dB.

20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: λ = 627,9 nm

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Długość fali

λ = d·sin θ/m = 1 × 10⁻⁵·sin 3,6°/1 = 627,9 nm

Odpowiedź

λ = 627,9 nm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers