Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)4,444 s20

Samochód jadący z prędkością 72 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 4,5 m/s² aż do zatrzymania. Wyznacz drogę hamowania s.

v₀ = 72 km/ha = −4,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematykaTrudny
AB: 20 m/s30 m

Piłka A zostaje upuszczona bez prędkości początkowej z wysokości 30 m. W tej samej chwili piłka B zostaje rzucona pionowo w górę z ziemi dokładnie pod nią z prędkością 20 m/s. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Kiedy piłki się spotkają? Wyznacz t.

H = 30 mv0B = 20 m/sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
skrzynkav₀ = 11,5 m/sμ = ?

Skrzynka sunie po poziomej podłodze z prędkością początkową 11,5 m/s i zatrzymuje się po 130 m. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz współczynnik tarcia kinetycznego μ.

v₀ = 11,5 m/sd = 130 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
9 kg7 kgTF = 105 Nμ = 0,1

Dwa klocki na poziomej podłodze są połączone lekką poziomą nicią. Pozioma siła 105 N ciągnie przedni klocek o masie 7 kg; klocek o masie 9 kg jest ciągnięty za nim. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,1 dla obu klocków. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici łączącej.

m1 = 9 kgm2 = 7 kgF = 105 Nμ = 0,1g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 38 m/s25°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 25° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 38 m/sθ = 25°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 5 mv0​ = 13 m/s35°H = ?

Piłkę wyrzucono z prędkością 13 m/s pod kątem 35° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 5 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość H nad ziemią u podnóża klifu.

v₀ = 13 m/sθ = 35°h = 5 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.Praca i energiaŚredni
80 km/h

Samochód jadący z prędkością 80 km/h po poziomej drodze gwałtownie hamuje i z zablokowanymi kołami sunie aż do zatrzymania. Współczynnik tarcia kinetycznego między oponami a drogą wynosi 0,8. Wyznacz drogę hamowania d.

v = 80 km/hμ = 0,8g = 9,81 m/s²
d = m
8.Praca i energiaTrudny
h = 5 mL = 1 mμ = 0,1k = 1000 N/m

Klocek o masie 5 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 5 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 1 m (μ = 0,1), a potem trafia na sprężynę (k = 1000 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz maksymalne ugięcie x sprężyny.

m = 5 kgh = 5 mL = 1 mμ = 0,1k = 1000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Pęd i zderzeniaŚredni
2,5 kg4 m/s4,5 kg

Wózek o masie 2,5 kg jadący z prędkością 4 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 4,5 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′1 pierwszego wózka po zderzeniu (dodatnią w jego pierwotnym kierunku).

m1 = 2,5 kgm2 = 4,5 kgv1 = 4 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
30 m/s18 m/s

Piłka o masie 0,45 kg uderza w ścianę z prędkością 30 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 18 m/s. Kontakt trwa 40 ms. Wyznacz wartość popędu J, który ściana przekazuje piłce.

m = 0,45 kgvin = 30 m/svout = 18 m/sΔt = 40 ms
J = N·s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 0,5 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 0,5 mH = 3 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 4 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (olej), z górną krawędzią 4 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 4 mH = 2 mb = 2 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 150 mm, p1​ = ?d2​ = 75 mm, p2​ = 210 kPa

Woda płynie z natężeniem 14 L/s przez poziomą rurę, która zwęża się z 150 mm do 75 mm. Ciśnienie w wąskim odcinku wynosi 210 kPa. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p1 w szerokim odcinku.

Q = 14 L/sd1 = 150 mmd2 = 75 mmp2 = 210 kPaρ = 1000 kg/m³
p1 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
d1​ = 100 mmd2​ = 60 mm12Δh = 100 mmrtęćQ = ?

Pozioma zwężka Venturiego (wlot 100 mm, gardziel 60 mm) przepuszcza wodę. Rtęciowy manometr U-rurkowy podłączony między wlotem a gardzielą pokazuje różnicę poziomów 100 mm. Współczynnik przepływu wynosi 0,96. Wyznacz natężenie przepływu Q. Przyjmij ρ = 1000 kg/m³ dla wody, 13 600 kg/m³ dla rtęci i g = 9,81 m/s².

d1 = 100 mmd2 = 60 mmΔh = 100 mmCd = 0,96ρHg = 13 600 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
270 g (He)P = 300 kPaT = 35 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 270 g (He) przy 300 kPa i 35 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 270 gM = 4,003 g/molP = 300 kPaT = 35 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (O₂) przechodzi od 100 kPa, 5 L, 10 °C do 550 kPa i 150 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 100 kPaV1 = 5 LT1 = 10 °CP2 = 550 kPaT2 = 150 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 475 °CTL​ = ?EQH​ = 5000 kJQL​ = 1926 kJW

Odwracalny silnik cieplny (Carnota) pobiera w każdym cyklu 5000 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 475 °C i oddaje 1926 kJ. Wyznacz temperaturę TL zbiornika chłodnego w °C.

TH = 475 °CQH = 5000 kJQL = 1926 kJ
TL = °C
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 20 °CTL​ = -5 °CHPQ̇H​ = 16 kWQ̇L​Ẇ = ?

Pompa ciepła dostarcza 16 kW ciepła do instalacji grzewczej o temperaturze 20 °C, pobierając ciepło ze źródła o temperaturze -5 °C. Jej rzeczywisty COP wynosi 45 % COP Carnota między tymi temperaturami. Wyznacz pobieraną przez nią moc elektryczną Ẇ.

TH = 20 °CTL = -5 °CηII = 45%Q̇H = 16 kW
Ẇ = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
L = 0,5 mn = 5

Układ: Struna zamocowana na obu końcach, długość 0,5 m, prędkość fal 200 m/s. Znajdź częstotliwość f5 dla: harmoniczna numer 5.

v = 200 m/sn = 5L = 0,5 m
f5 = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 450 nmθ

Siatka dyfrakcyjna ma 1200 linii na milimetr. Światło o długości fali 450 nm pada na nią pod kątem prostym. Jaki jest najwyższy rząd mmax jasnego maksimum, jaki można zobaczyć?

N = 1200 mm⁻¹λ = 450 nm
mmax =

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: s = 44,44 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 72/3,6 = 20 m/s

Droga hamowania

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 20²/(2·4,5) = 44,44 m

Odpowiedź

s = 44,44 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 1,5 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Czas spotkania

Zwrot w górę jest dodatni, ziemia to y = 0.

30 − ½g·t² = 20·t − ½g·t² → t = 30/20 = 1,5 s

Odpowiedź

t = 1,5 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: μ = 0,05185

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Opóźnienie

a = v₀²/(2d) = 11,5²/(2·130) = 0,5087 m/s²

Współczynnik tarcia

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 0,5087/9,81 = 0,05185

Odpowiedź

μ = 0,05185
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 59,06 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Cały układ

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (105 − 15,7)/16 = 5,582 m/s²

Sam tylny klocek

T = m1·(a + μ·g) = 9·(5,582 + 0,981) = 59,06 N

Odpowiedź

T = 59,06 N

Przy tym samym μ dla obu klocków tarcie się upraszcza: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 112,8 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 38·cos 25° = 34,44 m/s
vy = v0·sin θ = 38·sin 25° = 16,06 m/s

Czas lotu

Start i lądowanie na tej samej wysokości: t = 2vy/g.

t = 2·16,06/9,81 = 3,274 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 34,44·3,274 = 112,8 m

Odpowiedź

x = 112,8 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: H = 7,834 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Pionowa prędkość początkowa

vy = 13·sin 35° = 7,456 m/s

Wzniesienie ponad klif

Δh = vy²/(2g) = 7,456²/(2·9,81) = 2,834 m

Wysokość nad ziemią

H = 5 + 2,834 = 7,834 m

Odpowiedź

H = 7,834 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: d = 31,46 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Prędkość w jednostkach podstawowych

v = 80/3,6 = 22,22 m/s

Bilans energii

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 22,22²/(2·0,8·9,81) = 31,46 m

Odpowiedź

d = 31,46 m

Podwojenie prędkości wydłuża drogę hamowania czterokrotnie.

8.Praca i energia

Odpowiedź: x = 69,33 cm

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 49,05·(5 − 0,1·1) = 240,3 J

Maksymalne ugięcie

½kx² = 240,3 → x = √(2·240,3/1000) = 0,6933 m = 69,33 cm

Odpowiedź

x = 69,33 cm
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′1 = −1,143 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (2,5 − 4,5)/(2,5 + 4,5)·4 = −1,143 m/s
v′2 = 2·2,5/(2,5 + 4,5)·4 = 2,857 m/s

Odpowiedź

v′1 = −1,143 m/s

Znak minus oznacza, że pierwszy wózek odbija się do tyłu.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: J = 21,6 N·s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,45·(18 + 30) = 21,6 N·s

Odpowiedź

J = 21,6 N·s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 117,7 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 3/2 = 2 m
A = H·b = 3·2 = 6 m²
zasuwad = 0,5 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2·6 = 117,7 kN

Odpowiedź

F = 117,7 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 172,7 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 4 + 2/2 = 5 m
A = H·b = 2·2 = 4 m²
zasuwad = 4 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·5·4 = 172,7 kN

Odpowiedź

F = 172,7 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p1 = 214,7 kPa

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Prędkości

v1 = Q/A1 = 0,014/0,01767 = 0,7922 m/s
v2 = Q/A2 = 0,014/0,004418 = 3,169 m/s

Bernoulli

p1 = p2 + ½ρ(v2² − v1²) = 210 + ½·1000·(3,169² − 0,7922²)/1000 = 210 + 4,707 = 214,7 kPa

Odpowiedź

p1 = 214,7 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 14,47 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Różnica ciśnień z manometru

Δp = (13600 − 1000)·9,81·0,1 = 12361 Pa

Prędkość w gardzieli

Równanie ciągłości i równanie Bernoulliego razem dają idealną prędkość w gardzieli.

β = 60/100 = 0,6
v2 = √(2·12361/(1000·(1 − 0,1296))) = 5,329 m/s

Rzeczywiste natężenie przepływu

Q = Cd·A2·v2 = 0,96·0,002827·5,329 = 0,01447 m³/s = 14,47 L/s

Odpowiedź

Q = 14,47 L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 576 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 270/4,003 = 67,45 mol
T = 35 + 273,15 = 308,1 K

Objętość

V = nRT/P = 67,45·8,314·308,1/300 = 576 L

Odpowiedź

V = 576 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 1,359 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 283,1 K, T2 = 423,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 5·(100/550)·(423,1/283,1) = 1,359 L

Odpowiedź

V2 = 1,359 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: TL = 15,04 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatura bezwzględna źródła

TH = 475 + 273,15 = 748,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

TL = TH·QL/QH = 748,1·1926/5000 = 288,2 K = 15,04 °C

Odpowiedź

TL = 15,04 °C
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇ = 3,032 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = -5 + 273,15 = 268,1 K

COP Carnota i rzeczywisty

COPmax = 293,1/(293,1 − 268,1) = 11,73
COP = 0,45·11,73 = 5,277

Moc pobierana

Ẇ = Q̇H/COP = 16/5,277 = 3,032 kW

Odpowiedź

Ẇ = 3,032 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f5 = 1000 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Długość fali tego rodzaju drgań

λ = 2L/n = 2·0,5/5 = 0,2 m

Częstotliwość

f = v/λ = 200/0,2 = 1000 Hz

Odpowiedź

f5 = 1000 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: mmax = 1

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Odstęp linii

d = 1/1200 mm = 0,8333 µm

Najwyższy rząd

m ≤ d/λ = 0,8333 µm/0,45 µm = 1,852 → mmax = 1

Odpowiedź

mmax = 1

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers