Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)1,4 s15

Kierowca jadący z prędkością 54 km/h dostrzega przeszkodę. Jego czas reakcji wynosi 1,4 s, po czym samochód hamuje ze stałym opóźnieniem 4 m/s². Wyznacz całkowitą drogę zatrzymania d od chwili dostrzeżenia przeszkody.

v₀ = 54 km/htr = 1,4 sa = −4 m/s²
d = m
2.KinematykaTrudny
v₀ = 15 m/s40 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 15 m/s z krawędzi dachu na wysokości 40 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od rzutu piłka uderzy w ziemię? Wyznacz t.

v₀ = 15 m/sh₀ = 40 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
9,5 kg5 kg

Ciężarki o masach 9,5 kg i 5 kg wiszą po obu stronach lekkiego bloczka bez tarcia, połączone lekką nicią. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 9,5 kgm2 = 5 kgg = 9,81 m/s²
T = N
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 3,5 kg8,5 kgθ = 25°

Klocek o masie 3,5 kg na rampie nachylonej pod kątem 25° jest połączony lekką nicią przechodzącą przez bloczek bez tarcia na szczycie rampy z wiszącym ciężarkiem o masie 8,5 kg. Wiszący ciężarek porusza się w dół. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a rampą wynosi 0,15. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 3,5 kgm2 = 8,5 kgθ = 25°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = ?60°R = 115 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu pod kątem 60° do poziomu i upadła 115 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość początkową v0.

θ = 60°R = 115 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 15 mv0​ = 10 m/s30°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 30° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 15 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 10 m/sθ = 30°h = 15 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Praca i energiaŚredni
40°d = 14 mμ = 0,25

Klocek o masie 10 kg zsuwa się na odcinku 14 m po zboczu nachylonym pod kątem 40° do poziomu, przy współczynniku tarcia kinetycznego 0,25. Wyznacz pracę Wf wykonaną przeciw tarciu.

m = 10 kgθ = 40°μ = 0,25d = 14 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Praca i energiaTrudny
k = 3000 N/m15°μ = 0,32 kg

Sprężynę o sztywności 3000 N/m u podstawy zbocza nachylonego pod kątem 15° ściśnięto o 12 cm, opierając o nią klocek o masie 2 kg, i zwolniono. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a zboczem wynosi 0,3. Jak daleko d w górę zbocza od punktu zwolnienia przesunie się klocek, zanim się zatrzyma? (Pomiń krótki odcinek, na którym działa sprężyna, tzn. uwzględnij tarcie i siłę ciężkości na całej drodze d).

m = 2 kgk = 3000 N/mx = 12 cmθ = 15°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
d = m
9.Pęd i zderzeniaŚredni
1600 kg25 m/s700 kg

Samochód o masie 1600 kg jadący z prędkością 25 m/s uderza w stojący samochód o masie 700 kg i oba się sczepiają. Ile energii kinetycznej ΔK traci się w zderzeniu?

m1 = 1600 kgv1 = 25 m/sm2 = 700 kgv2 = 0
ΔK = J
10.Pęd i zderzeniaTrudny
1700 kg8 m/s1600 kg17 m/sv′ = ?

Na skrzyżowaniu samochód o masie 1700 kg jadący na wschód z prędkością 8 m/s zderza się z samochodem o masie 1600 kg jadącym na północ z prędkością 17 m/s. Samochody się sczepiają. Wyznacz prędkość v′ wraku tuż po zderzeniu.

m1 = 1700 kgv1 = 8 m/s (E)m2 = 1600 kgv2 = 17 m/s (N)
v′ = m/s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1 mH = 2,5 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 3 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (olej), z górną krawędzią 3 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 3 mH = 2,5 mb = 2 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 75 mm, p1​ = 210 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 75 mm do 50 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 210 kPa, a prędkość 1 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 75 mmd2 = 50 mmp1 = 210 kPav1 = 1 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
pair​ = 60 kPav = ?d = 25 mmh = 2,5 m

Zamknięty zbiornik z wodą ma nad wodą sprężone powietrze o nadciśnieniu 60 kPa. Woda wypływa do atmosfery przez otwór o średnicy 25 mm, położony 2,5 m pod powierzchnią wody. Pomijając straty, wyznacz prędkość strumienia v. Przyjmij g = 9,81 m/s².

pair = 60 kPa (nadciśnienie)h = 2,5 md = 25 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
v = m/s
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
450 g (Ar)P = 300 kPaT = 10 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 450 g (Ar) przy 300 kPa i 10 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 450 gM = 39,95 g/molP = 300 kPaT = 10 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Ar, M = 39,95 g/molP = 900 kPaT = 190 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (Ar) przy 900 kPa i 190 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 39,95 g/molP = 900 kPaT = 190 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 750 °CTL​ = ?EQH​ = 1400 kJQL​ = 449 kJW

Odwracalny silnik cieplny (Carnota) pobiera w każdym cyklu 1400 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 750 °C i oddaje 449 kJ. Wyznacz temperaturę TL zbiornika chłodnego w °C.

TH = 750 °CQH = 1400 kJQL = 449 kJ
TL = °C
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 900 °CT0​ = 27 °CTL​ = -5 °CERWQ̇H​ = 130 kWQ̇L​ = ?

Silnik cieplny Carnota pobiera 130 kW ciepła ze źródła o temperaturze 900 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 27 °C. Cała jego praca napędza chłodziarkę Carnota, która odbiera ciepło z zamrażarki o temperaturze -5 °C i również oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 27 °C. Wyznacz strumień ciepła Q̇L odbieranego z zamrażarki.

TH = 900 °CT0 = 27 °CTL = -5 °CQ̇H = 130 kW
Q̇L = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
L = ?n = 3

Układ: Rura otwarta na obu końcach. Wymagana częstotliwość dla: harmoniczna numer 3 to 343 Hz. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s. Znajdź długość L rury.

v = 343 m/sn = 3f3 = 343 Hz
L = m
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
f1​ = 5 cmf2​ = −10 cm20 cm10 cm

Dwie cienkie soczewki mają wspólną oś i stoją w odległości 10 cm: soczewka 1 o f₁ = 5 cm i soczewka 2 o f₂ = −10 cm. Przedmiot stoi 20 cm przed soczewką 1. Znajdź położenie di2 obrazu końcowego mierzone od soczewki 2 (dodatnie za soczewką 2, konwencja: obraz rzeczywisty jest dodatni).

f1 = 5 cmf2 = −10 cms = 10 cmdo = 20 cm
di2 = cm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 49,13 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Jednostki

v₀ = 54/3,6 = 15 m/s

Droga reakcji

d1 = v₀·tr = 15·1,4 = 21 m

Droga hamowania

d2 = v₀²/(2a) = 15²/(2·4) = 28,13 m

Suma

d = 21 + 28,13 = 49,13 m

Odpowiedź

d = 49,13 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 4,768 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równanie ruchu

Kierunek w górę jest dodatni, a ziemia leży h₀ poniżej punktu startu.

−40 = 15·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 15·t − 40 = 0

Rozwiąż równanie kwadratowe

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t = (15 + √(15² + 2·9,81·40))/9,81 = 4,768 s

Odpowiedź

t = 4,768 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 64,27 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Przyspieszenie

Wypadkowa siła napędowa to różnica ciężarów; porusza ona całą masę.

a = (9,5 − 5)·9,81/(9,5 + 5) = 3,044 m/s²

Siła naciągu z lżejszego ciężarka

T − m2·g = m2·a → T = 5·(9,81 + 3,044) = 64,27 N

Odpowiedź

T = 64,27 N
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 5,351 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Siły wzdłuż nici

m₂·g = 83,39 N
m₁·g·sin θ = 14,51 N
μ·m₁·g·cos θ = 4,668 N

Przyspieszenie układu

a = (83,39 − 14,51 − 4,668)/12 = 5,351 m/s²

Odpowiedź

a = 5,351 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: v0 = 36,09 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Wyznacz v₀ ze wzoru na zasięg

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·115/sin 120°) = 36,09 m/s

Odpowiedź

v0 = 36,09 m/s
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 2,331 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 10·cos 30° = 8,66 m/s
vy = v0·sin θ = 10·sin 30° = 5 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 15 + 5·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (5 + √(25 + 294,3))/9,81 = 2,331 s

Odpowiedź

t = 2,331 s
7.Praca i energia

Odpowiedź: Wf = 263 J

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Siła tarcia

N = mg·cos θ = 98,1·0,766 = 75,15 N
F = μN = 0,25·75,15 = 18,79 N

Praca przeciw tarciu

Wf = F·d = 18,79·14 = 263 J

Odpowiedź

Wf = 263 J
8.Praca i energia

Odpowiedź: d = 2,007 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia sprężyny

x = 12 cm = 0,12 m
½kx² = ½·3000·0,12² = 21,6 J

Bilans energii wzdłuż zbocza

m·g = 2·9,81 = 19,62 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 21,6/(19,62·(0,2588 + 0,3·0,9659)) = 2,007 m

Odpowiedź

d = 2,007 m
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: ΔK = 152174 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wspólna prędkość

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1600·25/2300 = 17,39 m/s

Energia kinetyczna przed i po

Kbefore = ½·1600·25² = 500000 J
Kafter = ½·2300·17,39² = 347826 J

Utracona energia

ΔK = 500000 − 347826 = 152174 J

Odpowiedź

ΔK = 152174 J

Utracona energia zamienia się w odkształcenie, ciepło i dźwięk.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′ = 9,215 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Składowe pędu

px = 1700·8 = 13600 kg·m/s
py = 1600·17 = 27200 kg·m/s

Prędkość wraku

v′ = √(px² + py²)/(m1 + m2) = 30411/3300 = 9,215 m/s

Odpowiedź

v′ = 9,215 m/s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 165,5 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1 + 2,5/2 = 2,25 m
A = H·b = 2,5·3 = 7,5 m²
zasuwad = 1 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,25·7,5 = 165,5 kN

Odpowiedź

F = 165,5 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 4,373 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 3 + 2,5/2 = 4,25 m
A = H·b = 2,5·2 = 5 m²
zasuwad = 3 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·4,25·5 = 183,4 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 2·2,5³/12 = 2,604 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 4,25 + 2,604/(4,25·5) = 4,373 m

Odpowiedź

ycp = 4,373 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 208 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1·(75/50)² = 2,25 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1² − 2,25²)/1000 = −2,031 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 210 + (−2,031) = 208 kPa

Odpowiedź

p2 = 208 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: v = 13 m/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Równanie Bernoulliego od powierzchni do strumienia

v = √(2·(60000/1000 + 9,81·2,5)) = 13 m/s

Odpowiedź

v = 13 m/s
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 88,39 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 450/39,95 = 11,26 mol
T = 10 + 273,15 = 283,1 K

Objętość

V = nRT/P = 11,26·8,314·283,1/300 = 88,39 L

Odpowiedź

V = 88,39 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 9,337 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 190 + 273,15 = 463,1 K

Gęstość

ρ = 900·39,95/(8,314·463,1) = 9,337 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 9,337 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: TL = 54,99 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatura bezwzględna źródła

TH = 750 + 273,15 = 1023 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

TL = TH·QL/QH = 1023·449/1400 = 328,1 K = 54,99 °C

Odpowiedź

TL = 54,99 °C
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇L = 810,6 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 900 + 273,15 = 1173 K
T0 = 27 + 273,15 = 300,1 K
TL = -5 + 273,15 = 268,1 K

Praca silnika

η = 1 − 300,1/1173 = 0,7442
Ẇ = 0,7442·130 = 96,74 kW

Ciepło odbierane przez chłodziarkę

COPR = 268,1/(300,1 − 268,1) = 8,38
Q̇L = 8,38·96,74 = 810,6 kW

Odpowiedź

Q̇L = 810,6 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: L = 1,5 m

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Długość fali

λ = v/f = 343/343 = 1 m

Długość

L = nλ/2 = 3·1/2 = 1,5 m

Odpowiedź

L = 1,5 m
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: di2 = −2,5 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Obraz z soczewki 1

1/di1 = 1/5 − 1/20 → di1 = 6,667 cm

Przedmiot dla soczewki 2

do2 = 10 − 6,667 = 3,333 cm

Obraz końcowy

1/di2 = 1/(−10) − 1/3,333 → di2 = −2,5 cm

Odpowiedź

di2 = −2,5 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers