Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
policjaa = 5 m/s²samochód22 m/s

Samochód jadący ze stałą prędkością 22 m/s mija stojący radiowóz. W tej chwili radiowóz rusza i przyspiesza jednostajnie z przyspieszeniem 5 m/s². W jakiej odległości od miejsca startu radiowóz dogoni samochód? Wyznacz d.

vcar = 22 m/sapolice = 5 m/s²v0,police = 0
d = m
2.KinematykaTrudny
v₀ = 10 m/s40 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 10 m/s z krawędzi dachu na wysokości 40 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość hmax nad ziemią.

v₀ = 10 m/sh₀ = 40 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
9 kg7 kg

Ciężarki o masach 9 kg i 7 kg wiszą po obu stronach lekkiego bloczka bez tarcia, połączone lekką nicią. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a ciężarków.

m1 = 9 kgm2 = 7 kgg = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 8,5 kg10 kgθ = 30°

Klocek o masie 8,5 kg na rampie nachylonej pod kątem 30° jest połączony lekką nicią przechodzącą przez bloczek bez tarcia na szczycie rampy z wiszącym ciężarkiem o masie 10 kg. Wiszący ciężarek porusza się w dół. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a rampą wynosi 0,2. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 8,5 kgm2 = 10 kgθ = 30°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 22 m/s35°zasięgH = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 35° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz największą wysokość H, jaką osiąga piłka.

v0 = 22 m/sθ = 35°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 35 mv0​ = 17 m/s40°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 40° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 35 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 17 m/sθ = 40°h = 35 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Praca i energiaŚredni
60°L = 0,5 m0,2 kg

Kulka o masie 0,2 kg wisi na lekkiej nici o długości 0,5 m. Odchyla się ją, aż nić utworzy z pionem kąt 60°, i puszcza bez prędkości początkowej. Wyznacz siłę naciągu T nici, gdy kulka przechodzi przez najniższy punkt.

m = 0,2 kgL = 0,5 mθ = 60°g = 9,81 m/s²
T = N
8.Praca i energiaTrudny
h = 2,5 mL = 2 mμ = 0,3k = 4000 N/m

Klocek o masie 1 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 2,5 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 2 m (μ = 0,3), a potem trafia na sprężynę (k = 4000 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz maksymalne ugięcie x sprężyny.

m = 1 kgh = 2,5 mL = 2 mμ = 0,3k = 4000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Pęd i zderzeniaŚredni
1,5 kgv = ?10 gh = 3 cm

Pocisk o masie 10 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 1,5 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 3 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 10 gM = 1,5 kgh = 3 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
1600 kg23 m/s1500 kg14 m/sθ = ?

Na skrzyżowaniu samochód o masie 1600 kg jadący na wschód z prędkością 23 m/s zderza się z samochodem o masie 1500 kg jadącym na północ z prędkością 14 m/s. Samochody się sczepiają. Wyznacz kierunek θ ruchu wraku tuż po zderzeniu, mierzony od wschodu w stronę północy.

m1 = 1600 kgv1 = 23 m/s (E)m2 = 1500 kgv2 = 14 m/s (N)
θ = °
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1,5 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1,5 mH = 3 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 4 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 4 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 4 mH = 1 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
v = ?p0​pp0​ − p = 35 kPapunkt spiętrzenia

Rurka Prandtla w rurociągu wodnym wskazuje różnicę 35 kPa między ciśnieniem spiętrzenia a ciśnieniem statycznym. Wyznacz prędkość wody v przy końcówce.

p0 − p = 35 kPaρ = 1000 kg/m³
v = m/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 75 mm, p1​ = 210 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?Δz = 1 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 75 mm do 40 mm i wznosi się o 1 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 210 kPa, a prędkość 1,25 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 75 mmd2 = 40 mmp1 = 210 kPav1 = 1,25 m/sΔz = 1 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
20 g (CO₂)P = 100 kPaT = 20 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 20 g (CO₂) przy 100 kPa i 20 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 20 gM = 44,01 g/molP = 100 kPaT = 20 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
O₂, M = 32 g/molP = 200 kPaT = 100 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (O₂) przy 200 kPa i 100 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 32 g/molP = 200 kPaT = 100 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 650 °CTL​ = 20 °CEQH​QL​η = 34%

Silnik cieplny pobiera ciepło ze źródła o temperaturze 650 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 20 °C. Jego rzeczywista sprawność cieplna wynosi 34 %. Wyznacz jego sprawność egzergetyczną ηII, czyli stosunek sprawności rzeczywistej do sprawności Carnota.

TH = 650 °CTL = 20 °Cη = 34%
ηII = %
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 35 °CTL​ = 5 °CHPQ̇H​ = 10,5 kWQ̇L​Ẇ = ?

Pompa ciepła dostarcza 10,5 kW ciepła do instalacji grzewczej o temperaturze 35 °C, pobierając ciepło ze źródła o temperaturze 5 °C. Jej rzeczywisty COP wynosi 40 % COP Carnota między tymi temperaturami. Wyznacz pobieraną przez nią moc elektryczną Ẇ.

TH = 35 °CTL = 5 °CηII = 40%Q̇H = 10,5 kW
Ẇ = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
FFdo​ = 8 cmf = 12 cm

Przedmiot stoi 8 cm przed cienką soczewką (typ: skupiająca) o ogniskowej 12 cm. Znajdź odległość obrazu di. Użyj konwencji znaków 1/f = 1/do + 1/di (f < 0 dla soczewki rozpraszającej, di < 0 dla obrazu pozornego).

do = 8 cmf = 12 cm
di = cm
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 500 nma = 0,08 mmL = 2 m

Światło o długości fali 500 nm przechodzi przez pojedynczą szczelinę o szerokości 0,08 mm. Znajdź szerokość w środkowego jasnego maksimum na ekranie w odległości 2 m (między pierwszymi ciemnymi prążkami po obu stronach).

λ = 500 nma = 0,08 mmL = 2 m
w = mm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 193,6 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równe drogi

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·22/5 = 8,8 s

Droga

d = v·t = 22·8,8 = 193,6 m

Odpowiedź

d = 193,6 m

W tej chwili radiowóz jedzie z prędkością 2v = 44 m/s.

2.Kinematyka

Odpowiedź: hmax = 45,1 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Wzniesienie nad dach

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 10²/(2·9,81) = 5,097 m

Wysokość nad ziemią

hmax = 40 + 5,097 = 45,1 m

Odpowiedź

hmax = 45,1 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 1,226 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie

Wypadkowa siła napędowa to różnica ciężarów; porusza ona całą masę.

a = (9 − 7)·9,81/(9 + 7) = 1,226 m/s²

Odpowiedź

a = 1,226 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 75,42 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż nici

m₂·g = 98,1 N
m₁·g·sin θ = 41,69 N
μ·m₁·g·cos θ = 14,44 N

Przyspieszenie układu

a = (98,1 − 41,69 − 14,44)/18,5 = 2,268 m/s²

Siła naciągu z wiszącego ciężarka

m2·g − T = m2·a → T = 10·(9,81 − 2,268) = 75,42 N

Odpowiedź

T = 75,42 N
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: H = 8,116 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 22·cos 35° = 18,02 m/s
vy = v0·sin θ = 22·sin 35° = 12,62 m/s

Najwyższy punkt

Na szczycie prędkość pionowa jest zerowa: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 12,62²/(2·9,81) = 8,116 m

Odpowiedź

H = 8,116 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 4,008 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 17·cos 40° = 13,02 m/s
vy = v0·sin θ = 17·sin 40° = 10,93 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 35 + 10,93·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (10,93 + √(119,4 + 686,7))/9,81 = 4,008 s

Odpowiedź

t = 4,008 s
7.Praca i energia

Odpowiedź: T = 3,924 N

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Na torze kołowym siła wypadkowa skierowana do środka musi być równa mv²/r.

Prędkość w najniższym punkcie

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·0,5·(1 − cos 60°) = 4,905 m²/s²

Siły w najniższym punkcie

m·g = 0,2·9,81 = 1,962 N
T = mg + mv²/L = 1,962 + 0,2·4,905/0,5 = 3,924 N

Odpowiedź

T = 3,924 N

Sprawdzenie: T = mg(3 − 2cos θ) = 3,924 N.

8.Praca i energia

Odpowiedź: x = 9,654 cm

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 9,81·(2,5 − 0,3·2) = 18,64 J

Maksymalne ugięcie

½kx² = 18,64 → x = √(2·18,64/4000) = 0,09654 m = 9,654 cm

Odpowiedź

x = 9,654 cm
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 115,8 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,03) = 0,7672 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,01 + 1,5)·0,7672/0,01 = 115,8 m/s

Odpowiedź

v = 115,8 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: θ = 29,71 °

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Składowe pędu

px = 1600·23 = 36800 kg·m/s
py = 1500·14 = 21000 kg·m/s

Kierunek

tan θ = py/px = 0,5707 → θ = 29,71°

Odpowiedź

θ = 29,71°
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 176,6 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 3/2 = 3 m
A = H·b = 3·2 = 6 m²
zasuwad = 1,5 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3·6 = 176,6 kN

Odpowiedź

F = 176,6 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 4,519 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 4 + 1/2 = 4,5 m
A = H·b = 1·1 = 1 m²
zasuwad = 4 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4,5·1 = 44,15 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 1·1³/12 = 0,08333 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 4,5 + 0,08333/(4,5·1) = 4,519 m

Odpowiedź

ycp = 4,519 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: v = 8,367 m/s

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Równanie Bernoulliego do punktu spiętrzenia

Przepływ zatrzymuje się przy końcówce, więc jego energia kinetyczna ujawnia się jako dodatkowe ciśnienie.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·35000/1000) = 8,367 m/s

Odpowiedź

v = 8,367 m/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 191,3 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,25·(75/40)² = 4,395 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,25² − 4,395²)/1000 = −8,875 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·1/1000 = 9,81 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 210 + (−8,875) − 9,81 = 191,3 kPa

Odpowiedź

p2 = 191,3 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 11,08 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 20/44,01 = 0,4544 mol
T = 20 + 273,15 = 293,1 K

Objętość

V = nRT/P = 0,4544·8,314·293,1/100 = 11,08 L

Odpowiedź

V = 11,08 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 2,063 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 100 + 273,15 = 373,1 K

Gęstość

ρ = 200·32/(8,314·373,1) = 2,063 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 2,063 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: ηII = 49,82 %

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 650 + 273,15 = 923,1 K
TL = 20 + 273,15 = 293,1 K

Sprawność Carnota

ηCarnot = 1 − 293,1/923,1 = 68,24 %

Sprawność egzergetyczna

ηII = η/ηCarnot = 34/68,24 = 49,82 %

Odpowiedź

ηII = 49,82 %
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇ = 2,556 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 35 + 273,15 = 308,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

COP Carnota i rzeczywisty

COPmax = 308,1/(308,1 − 278,1) = 10,27
COP = 0,4·10,27 = 4,109

Moc pobierana

Ẇ = Q̇H/COP = 10,5/4,109 = 2,556 kW

Odpowiedź

Ẇ = 2,556 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: di = −24 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Równanie cienkiej soczewki

1/di = 1/f − 1/do = 1/12 − 1/8
di = −24 cm
FF8 cmf = 12 cm

Diagram promieni

pozorny, po tej samej stronie co przedmiot

Odpowiedź

di = −24 cm
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: w = 25 mm

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Pierwszy ciemny prążek

y₁ = λL/a = 500 × 10⁻⁹·2/(0,08 × 10⁻³) = 12,5 mm

Szerokość maksimum środkowego

w = 2y₁ = 25 mm

Odpowiedź

w = 25 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers