Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)1,4 s15

Kierowca jadący z prędkością 54 km/h dostrzega przeszkodę. Jego czas reakcji wynosi 1,4 s, po czym samochód hamuje ze stałym opóźnieniem 6,5 m/s². Wyznacz całkowitą drogę zatrzymania d od chwili dostrzeżenia przeszkody.

v₀ = 54 km/htr = 1,4 sa = −6,5 m/s²
d = m
2.KinematykaTrudny
t (s)v (m/s)8 s

Tramwaj rusza z miejsca i przyspiesza z przyspieszeniem 2 m/s² przez 8 s, potem jedzie ze stałą prędkością przez 19 s, a na koniec hamuje z opóźnieniem 2 m/s² aż do zatrzymania. Wyznacz całkowity czas jazdy t.

a1 = 2 m/s²t1 = 8 st2 = 19 sa3 = −2 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
skrzynkav₀ = 12 m/sμ = ?

Skrzynka sunie po poziomej podłodze z prędkością początkową 12 m/s i zatrzymuje się po 73 m. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz współczynnik tarcia kinetycznego μ.

v₀ = 12 m/sd = 73 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 1,5 kg1,5 kgμ = 0,2

Klocek o masie 1,5 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 1,5 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,2. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 1,5 kgm2 = 1,5 kgμ = 0,2g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = ?50°R = 125 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu pod kątem 50° do poziomu i upadła 125 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość początkową v0.

θ = 50°R = 125 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 5 mv0​ = 29 m/s50°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 50° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 5 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 29 m/sθ = 50°h = 5 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Praca i energiaŚredni
30°d = 16 mμ = 0,1

Klocek zsuwa się bez prędkości początkowej po zboczu nachylonym pod kątem 30° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,1. Wyznacz jego prędkość v po przebyciu 16 m wzdłuż zbocza.

θ = 30°μ = 0,1d = 16 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
8.Praca i energiaTrudny
h = 2 mL = 5 mμ = 0,25k = 2500 N/m

Klocek o masie 1 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 2 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 5 m (μ = 0,25), a potem trafia na sprężynę (k = 2500 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz prędkość v klocka, gdy dociera do sprężyny.

m = 1 kgh = 2 mL = 5 mμ = 0,25k = 2500 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
1 kg11 m/s0,5 kg

Wózek o masie 1 kg jadący z prędkością 11 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 0,5 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′1 pierwszego wózka po zderzeniu (dodatnią w jego pierwotnym kierunku).

m1 = 1 kgm2 = 0,5 kgv1 = 11 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
20 m/s14 m/s

Piłka o masie 0,55 kg uderza w ścianę z prędkością 20 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 14 m/s. Kontakt trwa 50 ms. Wyznacz średnią siłę Favg, z jaką ściana działa na piłkę.

m = 0,55 kgvin = 20 m/svout = 14 m/sΔt = 50 ms
Favg = N
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1,5 mH = 1,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1,5 mH = 1,5 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 0,5 mH = 1,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (olej), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 0,5 mH = 1,5 mb = 3 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 150 mm, p1​ = 380 kPad2​ = 100 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 150 mm do 100 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 380 kPa, a prędkość 0,5 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 150 mmd2 = 100 mmp1 = 380 kPav1 = 0,5 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 75 mm, p1​ = 190 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?Δz = 6 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 75 mm do 40 mm i wznosi się o 6 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 190 kPa, a prędkość 2,5 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 75 mmd2 = 40 mmp1 = 190 kPav1 = 2,5 m/sΔz = 6 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
420 g (He)P = 700 kPaT = 25 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 420 g (He) przy 700 kPa i 25 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 420 gM = 4,003 g/molP = 700 kPaT = 25 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (CO₂) przechodzi od 200 kPa, 20 L, 30 °C do 550 kPa i 240 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 200 kPaV1 = 20 LT1 = 30 °CP2 = 550 kPaT2 = 240 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 575 °CTL​ = ?EQH​ = 3600 kJQL​ = 1244 kJW

Odwracalny silnik cieplny (Carnota) pobiera w każdym cyklu 3600 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 575 °C i oddaje 1244 kJ. Wyznacz temperaturę TL zbiornika chłodnego w °C.

TH = 575 °CQH = 3600 kJQL = 1244 kJ
TL = °C
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 30 °CTL​ = 2 °CRQ̇H​Q̇L​ = 4 kWẆ = ?

Lodówka utrzymuje w komorze chłodniczej 2 °C w kuchni o temperaturze 30 °C, odbierając ciepło z komory w ilości 4 kW. Wyznacz minimalną moc napędową Ẇmin.

TH = 30 °CTL = 2 °CQ̇L = 4 kW
Ẇmin = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
L = ?n = 3

Układ: Struna zamocowana na obu końcach. Wymagana częstotliwość dla: harmoniczna numer 3 to 225 Hz; prędkość fal wynosi 120 m/s. Znajdź długość L.

v = 120 m/sn = 3f3 = 225 Hz
L = m
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
θa​ = ?n1​ = 1,52n2​ = 1,49n0​ = 1,00

Światłowód ma rdzeń o n₁ = 1,52 i płaszcz o n₂ = 1,49. Znajdź największy kąt θa względem osi włókna, pod którym światło z powietrza może wejść w koniec włókna i nadal być prowadzone przez całkowite wewnętrzne odbicie.

n1 = 1,52n2 = 1,49n0 = 1,00
θa = °

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 38,31 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 54/3,6 = 15 m/s

Droga reakcji

d1 = v₀·tr = 15·1,4 = 21 m

Droga hamowania

d2 = v₀²/(2a) = 15²/(2·6,5) = 17,31 m

Suma

d = 21 + 17,31 = 38,31 m

Odpowiedź

d = 38,31 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 35 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Prędkość maksymalna

v = a1·t1 = 2·8 = 16 m/s

Czas hamowania

t3 = v/a3 = 16/2 = 8 s

Czas całkowity

t = 8 + 19 + 8 = 35 s

Odpowiedź

t = 35 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: μ = 0,1005

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Opóźnienie

a = v₀²/(2d) = 12²/(2·73) = 0,9863 m/s²

Współczynnik tarcia

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 0,9863/9,81 = 0,1005

Odpowiedź

μ = 0,1005
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 8,829 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (14,71 − 2,943)/3 = 3,924 m/s²

Siła naciągu z równania dla klocka na stole

T − μ·m1·g = m1·a
T = 1,5·3,924 + 2,943 = 8,829 N

Odpowiedź

T = 8,829 N
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: v0 = 35,29 m/s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Wyznacz v₀ ze wzoru na zasięg

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·125/sin 100°) = 35,29 m/s

Odpowiedź

v0 = 35,29 m/s
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 4,744 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 29·cos 50° = 18,64 m/s
vy = v0·sin θ = 29·sin 50° = 22,22 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 5 + 22,22·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (22,22 + √(493,5 + 98,1))/9,81 = 4,744 s

Odpowiedź

t = 4,744 s
7.Praca i energia

Odpowiedź: v = 11,39 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Bilans energii wzdłuż zbocza

Klocek obniża się o d·sin θ, a tarcie zabiera μmg·cos θ·d. Masa się skraca.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·16·(0,5 − 0,1·0,866)) = 11,39 m/s

Odpowiedź

v = 11,39 m/s
8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 3,836 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 9,81·(2 − 0,25·5) = 7,357 J

Prędkość przy sprężynie

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·0,75) = 3,836 m/s

Odpowiedź

v = 3,836 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′1 = 3,667 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (1 − 0,5)/(1 + 0,5)·11 = 3,667 m/s
v′2 = 2·1/(1 + 0,5)·11 = 14,67 m/s

Odpowiedź

v′1 = 3,667 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: Favg = 374 N

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,55·(14 + 20) = 18,7 N·s

Średnia siła

Favg = J/Δt = 18,7/0,05 = 374 N

Odpowiedź

Favg = 374 N
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 66,22 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 1,5/2 = 2,25 m
A = H·b = 1,5·2 = 3 m²
zasuwad = 1,5 mH = 1,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,25·3 = 66,22 kN

Odpowiedź

F = 66,22 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 48,56 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 1,5/2 = 1,25 m
A = H·b = 1,5·3 = 4,5 m²
zasuwad = 0,5 mH = 1,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·1,25·4,5 = 48,56 kN

Odpowiedź

F = 48,56 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 379,5 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 0,5·(150/100)² = 1,125 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(0,5² − 1,125²)/1000 = −0,5078 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 380 + (−0,5078) = 379,5 kPa

Odpowiedź

p2 = 379,5 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 95,64 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,5·(75/40)² = 8,789 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,5² − 8,789²)/1000 = −35,5 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·6/1000 = 58,86 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 190 + (−35,5) − 58,86 = 95,64 kPa

Odpowiedź

p2 = 95,64 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 371,5 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 420/4,003 = 104,9 mol
T = 25 + 273,15 = 298,1 K

Objętość

V = nRT/P = 104,9·8,314·298,1/700 = 371,5 L

Odpowiedź

V = 371,5 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 12,31 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 303,1 K, T2 = 513,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 20·(200/550)·(513,1/303,1) = 12,31 L

Odpowiedź

V2 = 12,31 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: TL = 19,93 °C

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatura bezwzględna źródła

TH = 575 + 273,15 = 848,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

TL = TH·QL/QH = 848,1·1244/3600 = 293,1 K = 19,93 °C

Odpowiedź

TL = 19,93 °C
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇmin = 0,4071 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 30 + 273,15 = 303,1 K
TL = 2 + 273,15 = 275,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 275,1/(303,1 − 275,1) = 9,827

Minimalna moc

Najmniej pracy potrzebuje maszyna odwracalna, która ma największy COP.

Ẇmin = Q̇L/COP = 4/9,827 = 0,4071 kW

Odpowiedź

Ẇmin = 0,4071 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: L = 0,8 m

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Długość fali

λ = v/f = 120/225 = 0,5333 m

Długość

L = nλ/2 = 3·0,5333/2 = 0,8 m

Odpowiedź

L = 0,8 m
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: θa = 17,49 °

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Kąt graniczny na płaszczu

sin θc = 1,49/1,52 = 0,9803 → θc = 78,6°

Apertura numeryczna

NA = √(1,52² − 1,49²) = 0,3005

Kąt akceptacji

θa = arcsin(0,3005) = 17,49°

Odpowiedź

θa = 17,49°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers