Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
a = 3 m/s²s = 1200 m

Samolot rusza z miejsca i przyspiesza jednostajnie z przyspieszeniem 3 m/s² wzdłuż pasa startowego. Wyznacz jego prędkość v po przebyciu 1200 m.

v₀ = 0a = 3 m/s²s = 1200 m
v = m/s
2.KinematykaTrudny
v₀ = 10 m/s15 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 10 m/s z krawędzi dachu na wysokości 15 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość hmax nad ziemią.

v₀ = 10 m/sh₀ = 15 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 35°a = ?m = 2 kg

Klocek o masie 2 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 35° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,15. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 2 kgθ = 35°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 1 kg2 kgμ = 0,1

Klocek o masie 1 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 2 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,1. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 1 kgm2 = 2 kgμ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
45 my = ?v0​ = 38 m/s25°

Piłkę kopnięto z poziomego terenu z prędkością 38 m/s pod kątem 25° do poziomu w stronę muru odległego o 45 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Na jakiej wysokości y piłka mija mur?

v₀ = 38 m/sθ = 25°x = 45 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Rzut ukośnyTrudny
8 mv0​ = 40 m/s70°x = ?

Piłkę rzucono z poziomu ziemi z prędkością 40 m/s pod kątem 70° do poziomu. Ląduje, już opadając, na płaskim dachu budynku o wysokości 8 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz odległość poziomą x od punktu wyrzutu do miejsca lądowania.

v₀ = 40 m/sθ = 70°hroof = 8 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
25°d = 9 mμ = 0,15

Klocek o masie 2,5 kg zsuwa się na odcinku 9 m po zboczu nachylonym pod kątem 25° do poziomu, przy współczynniku tarcia kinetycznego 0,15. Wyznacz pracę Wf wykonaną przeciw tarciu.

m = 2,5 kgθ = 25°μ = 0,15d = 9 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Praca i energiaTrudny
F = 55 N15°μ = 0,258 kg

Klocek o masie 8 kg rusza ze spoczynku u podstawy zbocza nachylonego pod kątem 15° i jest ciągnięty w górę zbocza stałą siłą 55 N równoległą do zbocza. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,25. Wyznacz prędkość v klocka po przebyciu 9 m w górę zbocza.

m = 8 kgF = 55 Nθ = 15°μ = 0,25d = 9 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
5 kgv = ?10 gh = 13 cm

Pocisk o masie 10 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 5 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 13 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 10 gM = 5 kgh = 13 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
19 m/s7 m/s

Piłka o masie 0,25 kg uderza w ścianę z prędkością 19 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 7 m/s. Kontakt trwa 25 ms. Wyznacz średnią siłę Favg, z jaką ściana działa na piłkę.

m = 0,25 kgvin = 19 m/svout = 7 m/sΔt = 25 ms
Favg = N
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1,5 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1,5 mH = 2,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 1,5 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1,5 mH = 2 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
v = ?p0​pp0​ − p = 1000 Papunkt spiętrzenia

Rurka Prandtla w tunelu aerodynamicznym wskazuje różnicę 1000 Pa między ciśnieniem spiętrzenia a ciśnieniem statycznym. Gęstość powietrza wynosi 1,2 kg/m³. Wyznacz prędkość powietrza v.

p0 − p = 1000 Paρ = 1,2 kg/m³
v = m/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 150 mm, p1​ = 260 kPad2​ = 100 mm, p2​ = ?Δz = 7 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 150 mm do 100 mm i wznosi się o 7 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 260 kPa, a prędkość 0,75 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 150 mmd2 = 100 mmp1 = 260 kPav1 = 0,75 m/sΔz = 7 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
260 g (Ar)P = 800 kPaT = 95 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 260 g (Ar) przy 800 kPa i 95 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 260 gM = 39,95 g/molP = 800 kPaT = 95 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
O₂, M = 32 g/molP = 600 kPaT = 200 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (O₂) przy 600 kPa i 200 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 32 g/molP = 600 kPaT = 200 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 25 °CTL​ = -30 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 7,5 kWẆ

Odwracalna chłodziarka utrzymuje w chłodni temperaturę -30 °C, odbierając 7,5 kW ciepła, i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 25 °C. Wyznacz strumień ciepła oddawanego Q̇H.

TL = -30 °CTH = 25 °CQ̇L = 7,5 kW
Q̇H = kW
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 21 °CTL​ = -5 °CHPQ̇H​ = 11 kWQ̇L​Ẇ = ?

Pompa ciepła utrzymuje w domu 21 °C, gdy na zewnątrz jest -5 °C, dostarczając do domu 11 kW ciepła. Wyznacz minimalną moc napędową Ẇmin.

TH = 21 °CTL = -5 °CQ̇H = 11 kW
Ẇmin = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
L = ?n = 3

Układ: Rura otwarta na obu końcach. Wymagana częstotliwość dla: harmoniczna numer 3 to 343 Hz. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s. Znajdź długość L rury.

v = 343 m/sn = 3f3 = 343 Hz
L = m
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 633 nmθ

Siatka dyfrakcyjna ma 600 linii na milimetr. Światło o długości fali 633 nm pada na nią pod kątem prostym. Jaki jest najwyższy rząd mmax jasnego maksimum, jaki można zobaczyć?

N = 600 mm⁻¹λ = 633 nm
mmax =

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: v = 84,85 m/s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Prędkość po przebyciu drogi

v = √(2·a·s) = √(2·3·1200) = 84,85 m/s

Odpowiedź

v = 84,85 m/s
(305,5 km/h)
2.Kinematyka

Odpowiedź: hmax = 20,1 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Wzniesienie nad dach

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 10²/(2·9,81) = 5,097 m

Wysokość nad ziemią

hmax = 15 + 5,097 = 20,1 m

Odpowiedź

hmax = 20,1 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 4,421 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 35° − 0,15·cos 35°) = 9,81·(0,5736 − 0,1229) = 4,421 m/s²

Odpowiedź

a = 4,421 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 6,213 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (19,62 − 0,981)/3 = 6,213 m/s²

Odpowiedź

a = 6,213 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: y = 12,61 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Czas dotarcia do muru

vx = 38·cos 25° = 34,44 m/s
t = x/vx = 45/34,44 = 1,307 s

Wysokość w tej chwili

y = 16,06·1,307 − ½·9,81·1,307² = 12,61 m

Odpowiedź

y = 12,61 m

Przy murze piłka jeszcze się wznosi.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 101,8 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 13,68 m/s, vy = 37,59 m/s

Czas do lądowania na dachu

Większy pierwiastek: piłka opada.

8 = 37,59·t − 4,905·t²
t = (37,59 + √(37,59² − 2·9,81·8))/9,81 = 7,444 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 13,68·7,444 = 101,8 m

Odpowiedź

x = 101,8 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: Wf = 30,01 J

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Siła tarcia

N = mg·cos θ = 24,53·0,9063 = 22,23 N
F = μN = 0,15·22,23 = 3,334 N

Praca przeciw tarciu

Wf = F·d = 3,334·9 = 30,01 J

Odpowiedź

Wf = 30,01 J
8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 5,95 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Siły wzdłuż równi

m·g = 8·9,81 = 78,48 N
mg·sin θ = 20,31 N
μ·mg·cos θ = 18,95 N

Praca i energia

½mv² = (55 − 39,26)·9 = 141,6 J
v = √(2·141,6/8) = 5,95 m/s

Odpowiedź

v = 5,95 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 800,1 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,13) = 1,597 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,01 + 5)·1,597/0,01 = 800,1 m/s

Odpowiedź

v = 800,1 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: Favg = 260 N

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,25·(7 + 19) = 6,5 N·s

Średnia siła

Favg = J/Δt = 6,5/0,025 = 260 N

Odpowiedź

Favg = 260 N
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 67,44 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 2,5/2 = 2,75 m
A = H·b = 2,5·1 = 2,5 m²
zasuwad = 1,5 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,75·2,5 = 67,44 kN

Odpowiedź

F = 67,44 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 73,58 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 2/2 = 2,5 m
A = H·b = 2·1,5 = 3 m²
zasuwad = 1,5 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,5·3 = 73,58 kN

Odpowiedź

F = 73,58 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: v = 40,82 m/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Równanie Bernoulliego do punktu spiętrzenia

Przepływ zatrzymuje się przy końcówce, więc jego energia kinetyczna ujawnia się jako dodatkowe ciśnienie.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·1000/1,2) = 40,82 m/s

Odpowiedź

v = 40,82 m/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 190,2 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 0,75·(150/100)² = 1,688 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(0,75² − 1,688²)/1000 = −1,143 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·7/1000 = 68,67 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 260 + (−1,143) − 68,67 = 190,2 kPa

Odpowiedź

p2 = 190,2 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 24,9 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 260/39,95 = 6,508 mol
T = 95 + 273,15 = 368,1 K

Objętość

V = nRT/P = 6,508·8,314·368,1/800 = 24,9 L

Odpowiedź

V = 24,9 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 4,881 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 200 + 273,15 = 473,1 K

Gęstość

ρ = 600·32/(8,314·473,1) = 4,881 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 4,881 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇H = 9,196 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 25 + 273,15 = 298,1 K
TL = -30 + 273,15 = 243,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 7,5·298,1/243,1 = 9,196 kW

Odpowiedź

Q̇H = 9,196 kW

Moc pobierana: Ẇ = 1,696 kW.

18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇmin = 0,9723 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 21 + 273,15 = 294,1 K
TL = -5 + 273,15 = 268,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 294,1/(294,1 − 268,1) = 11,31

Minimalna moc

Najmniej pracy potrzebuje maszyna odwracalna, która ma największy COP.

Ẇmin = Q̇H/COP = 11/11,31 = 0,9723 kW

Odpowiedź

Ẇmin = 0,9723 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: L = 1,5 m

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Długość fali

λ = v/f = 343/343 = 1 m

Długość

L = nλ/2 = 3·1/2 = 1,5 m

Odpowiedź

L = 1,5 m
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: mmax = 2

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Odstęp linii

d = 1/600 mm = 1,667 µm

Najwyższy rząd

m ≤ d/λ = 1,667 µm/0,633 µm = 2,633 → mmax = 2

Odpowiedź

mmax = 2

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers