Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
policjaa = 3,5 m/s²samochód31 m/s

Samochód jadący ze stałą prędkością 31 m/s mija stojący radiowóz. W tej chwili radiowóz rusza i przyspiesza jednostajnie z przyspieszeniem 3,5 m/s². Po jakim czasie radiowóz dogoni samochód? Wyznacz t.

vcar = 31 m/sapolice = 3,5 m/s²v0,police = 0
t = s
2.KinematykaTrudny
d = ?

Kamień zostaje upuszczony bez prędkości początkowej do studni. Plusk słychać 1,7 s po puszczeniu kamienia. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s; pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz głębokość d studni.

ttotal = 1,7 svsound = 343 m/sg = 9,81 m/s²
d = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
35 kg25°F = 150 Nμ = 0,2

Sanki o masie 35 kg są ciągnięte po poziomym śniegu za pomocą liny nachylonej pod kątem 25° do poziomu siłą 150 N. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,2. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a sanek.

m = 35 kgF = 150 Nθ = 25°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 7,5 kg6 kgμ = 0,3

Klocek o masie 7,5 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 6 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 7,5 kgm2 = 6 kgμ = 0,3g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 26 m/s20°zasięgH = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 20° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz największą wysokość H, jaką osiąga piłka.

v0 = 26 m/sθ = 20°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 45 mv0​ = 26 m/s40°H = ?

Piłkę wyrzucono z prędkością 26 m/s pod kątem 40° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 45 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość H nad ziemią u podnóża klifu.

v₀ = 26 m/sθ = 40°h = 45 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.Praca i energiaŚredni
60 km/h

Samochód jadący z prędkością 60 km/h po poziomej drodze gwałtownie hamuje i z zablokowanymi kołami sunie aż do zatrzymania. Współczynnik tarcia kinetycznego między oponami a drogą wynosi 0,7. Wyznacz drogę hamowania d.

v = 60 km/hμ = 0,7g = 9,81 m/s²
d = m
8.Praca i energiaTrudny
h = 4,5 mL = 5 mμ = 0,1k = 1000 N/m

Klocek o masie 5 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 4,5 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 5 m (μ = 0,1), a potem trafia na sprężynę (k = 1000 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz maksymalne ugięcie x sprężyny.

m = 5 kgh = 4,5 mL = 5 mμ = 0,1k = 1000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Pęd i zderzeniaŚredni
5 kgv = ?20 gh = 18 cm

Pocisk o masie 20 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 5 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 18 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 20 gM = 5 kgh = 18 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
4,5 kgv = ?12 g20°L = 1,2 m

Pocisk o masie 12 g zostaje wystrzelony poziomo w klocek o masie 4,5 kg zawieszony na lekkich niciach o długości 1,2 m i pozostaje w nim. Nici wychylają się maksymalnie o kąt 20° od pionu. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 12 gM = 4,5 kgL = 1,2 mθ = 20°g = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1,5 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1,5 mH = 2 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 1 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (gliceryna), z górną krawędzią 1 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1 mH = 1 mb = 1 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 75 mm, p1​ = 270 kPad2​ = 25 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 75 mm do 25 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 270 kPa, a prędkość 0,75 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 75 mmd2 = 25 mmp1 = 270 kPav1 = 0,75 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
pair​ = 40 kPaQ = ?d = 40 mmh = 4 m

Zamknięty zbiornik z wodą ma nad wodą sprężone powietrze o nadciśnieniu 40 kPa. Woda wypływa do atmosfery przez otwór o średnicy 40 mm, położony 4 m pod powierzchnią wody. Pomijając straty, wyznacz natężenie przepływu Q. Przyjmij g = 9,81 m/s².

pair = 40 kPa (nadciśnienie)h = 4 md = 40 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
280 g (CO₂)V = 20 LT = 0 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 20 L zawiera 280 g (CO₂) w temperaturze 0 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 280 gM = 44,01 g/molV = 20 LT = 0 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
He, M = 4,003 g/molP = 750 kPaT = 60 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (He) przy 750 kPa i 60 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 4,003 g/molP = 750 kPaT = 60 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 625 °CTL​ = ?EQH​ = 3100 kJQL​ = 943 kJW

Odwracalny silnik cieplny (Carnota) pobiera w każdym cyklu 3100 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 625 °C i oddaje 943 kJ. Wyznacz temperaturę TL zbiornika chłodnego w °C.

TH = 625 °CQH = 3100 kJQL = 943 kJ
TL = °C
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 21 °CTL​ = 2 °CHPQ̇H​ = 12 kWQ̇L​Ẇ = ?

Pompa ciepła dostarcza 12 kW ciepła do instalacji grzewczej o temperaturze 21 °C, pobierając ciepło ze źródła o temperaturze 2 °C. Jej rzeczywisty COP wynosi 50 % COP Carnota między tymi temperaturami. Wyznacz pobieraną przez nią moc elektryczną Ẇ.

TH = 21 °CTL = 2 °CηII = 50%Q̇H = 12 kW
Ẇ = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
FFdo​ = 6 cmf = 20 cm

Przedmiot stoi 6 cm przed cienką soczewką (typ: skupiająca) o ogniskowej 20 cm. Znajdź odległość obrazu di. Użyj konwencji znaków 1/f = 1/do + 1/di (f < 0 dla soczewki rozpraszającej, di < 0 dla obrazu pozornego).

do = 6 cmf = 20 cm
di = cm
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 650 nma = 0,08 mmL = 2 m

Światło o długości fali 650 nm przechodzi przez pojedynczą szczelinę o szerokości 0,08 mm. Znajdź szerokość w środkowego jasnego maksimum na ekranie w odległości 2 m (między pierwszymi ciemnymi prążkami po obu stronach).

λ = 650 nma = 0,08 mmL = 2 m
w = mm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: t = 17,71 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Równe drogi

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·31/3,5 = 17,71 s

Odpowiedź

t = 17,71 s

W tej chwili radiowóz jedzie z prędkością 2v = 62 m/s.

2.Kinematyka

Odpowiedź: d = 13,53 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Dwie części czasu

½·9,81·t₁² = 343·(1,7 − t₁)
4,905·t₁² + 343·t₁ − 583,1 = 0

Czas spadania

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t₁ = (−343 + √(343² + 4·4,905·583,1))/(2·4,905) = 1,661 s

Głębokość

d = ½·9,81·1,661² = 13,53 m

Odpowiedź

d = 13,53 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 2,284 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Siła nacisku

N = m·g − F·sin θ = 343,4 − 150·sin 25° = 280 N

Siły poziome

m·a = F·cos θ − μ·N = 135,9 − 55,99
a = 79,95/35 = 2,284 m/s²

Odpowiedź

a = 2,284 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 42,51 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (58,86 − 22,07)/13,5 = 2,725 m/s²

Siła naciągu z równania dla klocka na stole

T − μ·m1·g = m1·a
T = 7,5·2,725 + 22,07 = 42,51 N

Odpowiedź

T = 42,51 N
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: H = 4,03 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 26·cos 20° = 24,43 m/s
vy = v0·sin θ = 26·sin 20° = 8,893 m/s

Najwyższy punkt

Na szczycie prędkość pionowa jest zerowa: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 8,893²/(2·9,81) = 4,03 m

Odpowiedź

H = 4,03 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: H = 59,24 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Pionowa prędkość początkowa

vy = 26·sin 40° = 16,71 m/s

Wzniesienie ponad klif

Δh = vy²/(2g) = 16,71²/(2·9,81) = 14,24 m

Wysokość nad ziemią

H = 45 + 14,24 = 59,24 m

Odpowiedź

H = 59,24 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: d = 20,23 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Prędkość w jednostkach podstawowych

v = 60/3,6 = 16,67 m/s

Bilans energii

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 16,67²/(2·0,7·9,81) = 20,23 m

Odpowiedź

d = 20,23 m

Podwojenie prędkości wydłuża drogę hamowania czterokrotnie.

8.Praca i energia

Odpowiedź: x = 62,64 cm

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 49,05·(4,5 − 0,1·5) = 196,2 J

Maksymalne ugięcie

½kx² = 196,2 → x = √(2·196,2/1000) = 0,6264 m = 62,64 cm

Odpowiedź

x = 62,64 cm
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 471,7 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,18) = 1,879 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,02 + 5)·1,879/0,02 = 471,7 m/s

Odpowiedź

v = 471,7 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 448 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wzniesienie klocka

h = L·(1 − cos θ) = 1,2·(1 − cos 20°) = 0,07237 m

Prędkość po uderzeniu

V = √(2·9,81·0,07237) = 1,192 m/s

Zderzenie

v = (m + M)·V/m = 4,512·1,192/0,012 = 448 m/s

Odpowiedź

v = 448 m/s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 98,1 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 2/2 = 2,5 m
A = H·b = 2·2 = 4 m²
zasuwad = 1,5 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,5·4 = 98,1 kN

Odpowiedź

F = 98,1 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 18,54 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1 + 1/2 = 1,5 m
A = H·b = 1·1 = 1 m²
zasuwad = 1 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·1,5·1 = 18,54 kN

Odpowiedź

F = 18,54 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 247,5 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 0,75·(75/25)² = 6,75 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(0,75² − 6,75²)/1000 = −22,5 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 270 + (−22,5) = 247,5 kPa

Odpowiedź

p2 = 247,5 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 15,82 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Równanie Bernoulliego od powierzchni do strumienia

v = √(2·(40000/1000 + 9,81·4)) = 12,59 m/s

Natężenie przepływu

Q = A·v = 0,001257·12,59 = 0,01582 m³/s = 15,82 L/s

Odpowiedź

Q = 15,82 L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 722,4 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 280/44,01 = 6,362 mol
T = 0 + 273,15 = 273,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 6,362·8,314·273,1/0,02 = 722,4 kPa

Odpowiedź

P = 722,4 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 1,084 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 60 + 273,15 = 333,1 K

Gęstość

ρ = 750·4,003/(8,314·333,1) = 1,084 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 1,084 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: TL = 0,06144 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatura bezwzględna źródła

TH = 625 + 273,15 = 898,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

TL = TH·QL/QH = 898,1·943/3100 = 273,2 K = 0,06144 °C

Odpowiedź

TL = 0,06144 °C
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇ = 1,55 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 21 + 273,15 = 294,1 K
TL = 2 + 273,15 = 275,1 K

COP Carnota i rzeczywisty

COPmax = 294,1/(294,1 − 275,1) = 15,48
COP = 0,5·15,48 = 7,741

Moc pobierana

Ẇ = Q̇H/COP = 12/7,741 = 1,55 kW

Odpowiedź

Ẇ = 1,55 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: di = −8,571 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Równanie cienkiej soczewki

1/di = 1/f − 1/do = 1/20 − 1/6
di = −8,571 cm
FF6 cmf = 20 cm

Diagram promieni

pozorny, po tej samej stronie co przedmiot

Odpowiedź

di = −8,571 cm
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: w = 32,5 mm

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Pierwszy ciemny prążek

y₁ = λL/a = 650 × 10⁻⁹·2/(0,08 × 10⁻³) = 16,25 mm

Szerokość maksimum środkowego

w = 2y₁ = 32,5 mm

Odpowiedź

w = 32,5 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers