Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)1,2 s10

Kierowca jadący z prędkością 36 km/h dostrzega przeszkodę. Jego czas reakcji wynosi 1,2 s, po czym samochód hamuje ze stałym opóźnieniem 5 m/s². Wyznacz całkowitą drogę zatrzymania d od chwili dostrzeżenia przeszkody.

v₀ = 36 km/htr = 1,2 sa = −5 m/s²
d = m
2.KinematykaTrudny
d = ?

Kamień zostaje upuszczony bez prędkości początkowej do studni. Plusk słychać 4,6 s po puszczeniu kamienia. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s; pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz głębokość d studni.

ttotal = 4,6 svsound = 343 m/sg = 9,81 m/s²
d = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
20 kg20°F = 30 Nμ = 0,1

Sanki o masie 20 kg są ciągnięte po poziomym śniegu za pomocą liny nachylonej pod kątem 20° do poziomu siłą 30 N. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,1. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a sanek.

m = 20 kgF = 30 Nθ = 20°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
1 kg9 kgTF = 95 Nμ = 0,2

Dwa klocki na poziomej podłodze są połączone lekką poziomą nicią. Pozioma siła 95 N ciągnie przedni klocek o masie 9 kg; klocek o masie 1 kg jest ciągnięty za nim. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,2 dla obu klocków. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici łączącej.

m1 = 1 kgm2 = 9 kgF = 95 Nμ = 0,2g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 28 m/s30°zasięgH = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 30° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz największą wysokość H, jaką osiąga piłka.

v0 = 28 m/sθ = 30°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 50 mv0​ = 13 m/s60°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 60° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 50 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 13 m/sθ = 60°h = 50 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
20°d = 11 mμ = 0,2

Klocek o masie 10 kg zsuwa się na odcinku 11 m po zboczu nachylonym pod kątem 20° do poziomu, przy współczynniku tarcia kinetycznego 0,2. Wyznacz pracę Wf wykonaną przeciw tarciu.

m = 10 kgθ = 20°μ = 0,2d = 11 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Praca i energiaTrudny
4 kg6 kgμ = 0,15d = 1,5 m

Klocek o masie 4 kg leży na chropowatym poziomym stole (μ = 0,15). Lekka nić biegnie od niego przez gładki bloczek na krawędzi stołu do wiszącego klocka o masie 6 kg. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Wyznacz prędkość v klocków po opadnięciu wiszącego klocka o 1,5 m.

m1 = 4 kgm2 = 6 kgμ = 0,15d = 1,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
500 kg15 m/s1100 kg

Samochód o masie 500 kg jadący z prędkością 15 m/s uderza w stojący samochód o masie 1100 kg i oba się sczepiają. Jaki procent ΔK/K początkowej energii kinetycznej zostaje utracony?

m1 = 500 kgv1 = 15 m/sm2 = 1100 kgv2 = 0
ΔK/K = %
10.Pęd i zderzeniaTrudny
12 m/s14 m/s

Piłka o masie 0,4 kg uderza w ścianę z prędkością 12 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 14 m/s. Kontakt trwa 20 ms. Wyznacz wartość popędu J, który ściana przekazuje piłce.

m = 0,4 kgvin = 12 m/svout = 14 m/sΔt = 20 ms
J = N·s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 2 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 2 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2 mH = 3 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 0,5 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 0,5 mH = 2,5 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 150 mm, p1​ = 400 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 150 mm do 75 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 400 kPa, a prędkość 1,25 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 150 mmd2 = 75 mmp1 = 400 kPav1 = 1,25 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 100 mm, p1​ = 170 kPad2​ = 25 mm, p2​ = ?Δz = 1 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 100 mm do 25 mm i wznosi się o 1 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 170 kPa, a prędkość 0,5 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 100 mmd2 = 25 mmp1 = 170 kPav1 = 0,5 m/sΔz = 1 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
460 g (Ar)P = 300 kPaT = 20 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 460 g (Ar) przy 300 kPa i 20 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 460 gM = 39,95 g/molP = 300 kPaT = 20 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (O₂) przechodzi od 100 kPa, 2 L, 35 °C do 200 kPa i 240 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 100 kPaV1 = 2 LT1 = 35 °CP2 = 200 kPaT2 = 240 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 325 °CTL​ = ?EQH​ = 1600 kJQL​ = 757 kJW

Odwracalny silnik cieplny (Carnota) pobiera w każdym cyklu 1600 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 325 °C i oddaje 757 kJ. Wyznacz temperaturę TL zbiornika chłodnego w °C.

TH = 325 °CQH = 1600 kJQL = 757 kJ
TL = °C
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 45 °CTL​ = 10 °CHPQ̇H​ = 4,5 kWQ̇L​Ẇ = ?

Pompa ciepła dostarcza 4,5 kW ciepła do instalacji grzewczej o temperaturze 45 °C, pobierając ciepło ze źródła o temperaturze 10 °C. Jej rzeczywisty COP wynosi 30 % COP Carnota między tymi temperaturami. Wyznacz pobieraną przez nią moc elektryczną Ẇ.

TH = 45 °CTL = 10 °CηII = 30%Q̇H = 4,5 kW
Ẇ = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
60 dB?5 m10 m

Małe źródło wysyła dźwięk równo we wszystkich kierunkach. Poziom wynosi 60 dB w odległości 5 m od niego. Znajdź poziom β2 w odległości 10 m, pomijając pochłanianie i odbicia.

β1 = 60 dBr1 = 5 mr2 = 10 m
β2 = dB
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
θa​ = ?n1​ = 1,62n2​ = 1,57n0​ = 1,00

Światłowód ma rdzeń o n₁ = 1,62 i płaszcz o n₂ = 1,57. Znajdź największy kąt θa względem osi włókna, pod którym światło z powietrza może wejść w koniec włókna i nadal być prowadzone przez całkowite wewnętrzne odbicie.

n1 = 1,62n2 = 1,57n0 = 1,00
θa = °

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 22 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 36/3,6 = 10 m/s

Droga reakcji

d1 = v₀·tr = 10·1,2 = 12 m

Droga hamowania

d2 = v₀²/(2a) = 10²/(2·5) = 10 m

Suma

d = 12 + 10 = 22 m

Odpowiedź

d = 22 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: d = 92,03 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Dwie części czasu

½·9,81·t₁² = 343·(4,6 − t₁)
4,905·t₁² + 343·t₁ − 1578 = 0

Czas spadania

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t₁ = (−343 + √(343² + 4·4,905·1578))/(2·4,905) = 4,332 s

Głębokość

d = ½·9,81·4,332² = 92,03 m

Odpowiedź

d = 92,03 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 0,4798 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siła nacisku

N = m·g − F·sin θ = 196,2 − 30·sin 20° = 185,9 N

Siły poziome

m·a = F·cos θ − μ·N = 28,19 − 18,59
a = 9,597/20 = 0,4798 m/s²

Odpowiedź

a = 0,4798 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 9,5 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Cały układ

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (95 − 19,62)/10 = 7,538 m/s²

Sam tylny klocek

T = m1·(a + μ·g) = 1·(7,538 + 1,962) = 9,5 N

Odpowiedź

T = 9,5 N

Przy tym samym μ dla obu klocków tarcie się upraszcza: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Rzut ukośny

Odpowiedź: H = 9,99 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 28·cos 30° = 24,25 m/s
vy = v0·sin θ = 28·sin 30° = 14 m/s

Najwyższy punkt

Na szczycie prędkość pionowa jest zerowa: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 14²/(2·9,81) = 9,99 m

Odpowiedź

H = 9,99 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 29,51 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 13·cos 60° = 6,5 m/s
vy = v0·sin θ = 13·sin 60° = 11,26 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 50 + 11,26·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (11,26 + √(126,7 + 981))/9,81 = 4,54 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 6,5·4,54 = 29,51 m

Odpowiedź

x = 29,51 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: Wf = 202,8 J

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Siła tarcia

N = mg·cos θ = 98,1·0,9397 = 92,18 N
F = μN = 0,2·92,18 = 18,44 N

Praca przeciw tarciu

Wf = F·d = 18,44·11 = 202,8 J

Odpowiedź

Wf = 202,8 J
8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 3,987 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia uwolniona i stracona

m₂g·d = 58,86·1,5 = 88,29 J
μ·m₁g·d = 0,15·39,24·1,5 = 8,829 J

Energia kinetyczna obu klocków

½(m₁ + m₂)v² = 79,46 → v = √(2·79,46/10) = 3,987 m/s

Odpowiedź

v = 3,987 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: ΔK/K = 68,75 %

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Wspólna prędkość

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 500·15/1600 = 4,688 m/s

Energia kinetyczna przed i po

Kbefore = ½·500·15² = 56250 J
Kafter = ½·1600·4,688² = 17578 J

Utracony ułamek

ΔK/K = 38672/56250 = 68,75 %

Odpowiedź

ΔK/K = 68,75 %

Utracona energia zamienia się w odkształcenie, ciepło i dźwięk.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: J = 10,4 N·s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,4·(14 + 12) = 10,4 N·s

Odpowiedź

J = 10,4 N·s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 154,5 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2 + 3/2 = 3,5 m
A = H·b = 3·1,5 = 4,5 m²
zasuwad = 2 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,5·4,5 = 154,5 kN

Odpowiedź

F = 154,5 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 85,84 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 2,5/2 = 1,75 m
A = H·b = 2,5·2 = 5 m²
zasuwad = 0,5 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,75·5 = 85,84 kN

Odpowiedź

F = 85,84 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 388,3 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,25·(150/75)² = 5 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,25² − 5²)/1000 = −11,72 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 400 + (−11,72) = 388,3 kPa

Odpowiedź

p2 = 388,3 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 128,3 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 0,5·(100/25)² = 8 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(0,5² − 8²)/1000 = −31,88 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·1/1000 = 9,81 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 170 + (−31,88) − 9,81 = 128,3 kPa

Odpowiedź

p2 = 128,3 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 93,54 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 460/39,95 = 11,51 mol
T = 20 + 273,15 = 293,1 K

Objętość

V = nRT/P = 11,51·8,314·293,1/300 = 93,54 L

Odpowiedź

V = 93,54 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 1,665 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 308,1 K, T2 = 513,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 2·(100/200)·(513,1/308,1) = 1,665 L

Odpowiedź

V2 = 1,665 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: TL = 9,85 °C

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatura bezwzględna źródła

TH = 325 + 273,15 = 598,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

TL = TH·QL/QH = 598,1·757/1600 = 283 K = 9,85 °C

Odpowiedź

TL = 9,85 °C
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇ = 1,65 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 45 + 273,15 = 318,1 K
TL = 10 + 273,15 = 283,1 K

COP Carnota i rzeczywisty

COPmax = 318,1/(318,1 − 283,1) = 9,09
COP = 0,3·9,09 = 2,727

Moc pobierana

Ẇ = Q̇H/COP = 4,5/2,727 = 1,65 kW

Odpowiedź

Ẇ = 1,65 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: β2 = 53,98 dB

Fale: fala okresowa przesuwa się o jedną długość fali w ciągu jednego okresu, więc v = fλ, gdzie T = 1/f. Na napiętej strunie v = √(T/μ), gdzie T to naciąg, a μ = m/L to masa na metr. Dźwięk w powietrzu rozchodzi się z prędkością około 343 m/s w 20 °C, światło w próżni z c = 3,00 × 10⁸ m/s. Głośność mierzy się w skali logarytmicznej: β = 10·log₁₀(I/I₀) dB, gdzie I₀ = 10⁻¹² W/m², więc 10 razy większe natężenie dodaje 10 dB. Źródło punktowe rozprasza moc P na sferę: I = P/(4πr²).

Stosunek natężeń

I₂/I₁ = (5/10)² = 0,25

Nowy poziom

β₂ = 60 + 10·log₁₀(0,25) = 53,98 dB

Odpowiedź

β2 = 53,98 dB

Każde podwojenie odległości obniża poziom o około 6 dB.

20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: θa = 23,54 °

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Kąt graniczny na płaszczu

sin θc = 1,57/1,62 = 0,9691 → θc = 75,73°

Apertura numeryczna

NA = √(1,62² − 1,57²) = 0,3994

Kąt akceptacji

θa = arcsin(0,3994) = 23,54°

Odpowiedź

θa = 23,54°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers