Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
a = ?s = 1900 m

Samolot potrzebuje do startu prędkości 280 km/h, a użyteczny pas startowy ma długość 1900 m. Jakie stałe przyspieszenie a jest potrzebne przy starcie z miejsca?

v₀ = 0v = 280 km/hs = 1900 m
a = m/s²
2.KinematykaTrudny
v₀ = 6 m/s25 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 6 m/s z krawędzi dachu na wysokości 25 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość hmax nad ziemią.

v₀ = 6 m/sh₀ = 25 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 25°a = ?m = 8 kg

Klocek o masie 8 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 25° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 8 kgθ = 25°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
12 kg1 kgTF = 125 Nμ = 0,3

Dwa klocki na poziomej podłodze są połączone lekką poziomą nicią. Pozioma siła 125 N ciągnie przedni klocek o masie 1 kg; klocek o masie 12 kg jest ciągnięty za nim. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,3 dla obu klocków. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici łączącej.

m1 = 12 kgm2 = 1 kgF = 125 Nμ = 0,3g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 16 m/s45°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 45° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 16 m/sθ = 45°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 10 mv0​ = 16 m/s45°v = ?

Piłkę wyrzucono z prędkością 16 m/s pod kątem 45° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 10 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v, z jaką uderza w ziemię.

v₀ = 16 m/sθ = 45°h = 10 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
7.Praca i energiaŚredni
45°L = 0,8 m10 kg

Kulka o masie 10 kg wisi na lekkiej nici o długości 0,8 m. Odchyla się ją, aż nić utworzy z pionem kąt 45°, i puszcza bez prędkości początkowej. Wyznacz siłę naciągu T nici, gdy kulka przechodzi przez najniższy punkt.

m = 10 kgL = 0,8 mθ = 45°g = 9,81 m/s²
T = N
8.Praca i energiaTrudny
8 kg4 kgμ = 0,25d = 1,5 m

Klocek o masie 8 kg leży na chropowatym poziomym stole (μ = 0,25). Lekka nić biegnie od niego przez gładki bloczek na krawędzi stołu do wiszącego klocka o masie 4 kg. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Wyznacz prędkość v klocków po opadnięciu wiszącego klocka o 1,5 m.

m1 = 8 kgm2 = 4 kgμ = 0,25d = 1,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
5 kgv = ?10 gh = 18 cm

Pocisk o masie 10 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 5 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 18 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 10 gM = 5 kgh = 18 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
29 m/s19 m/s

Piłka o masie 0,3 kg uderza w ścianę z prędkością 29 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 19 m/s. Kontakt trwa 10 ms. Wyznacz średnią siłę Favg, z jaką ściana działa na piłkę.

m = 0,3 kgvin = 29 m/svout = 19 m/sΔt = 10 ms
Favg = N
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1,5 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1,5 mH = 2,5 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 2,5 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (gliceryna), z górną krawędzią 2,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2,5 mH = 2,5 mb = 3 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
d1​ = 100 mmd2​ = 50 mm12p1​ − p2​ = 54 kPaQ = ?

Woda płynie przez poziomą zwężkę Venturiego o średnicy wlotowej 100 mm i średnicy gardzieli 50 mm. Ciśnienie na wlocie jest o 54 kPa wyższe niż w gardzieli. Pomijając straty, wyznacz natężenie przepływu Q.

d1 = 100 mmd2 = 50 mmp1 − p2 = 54 kPaρ = 1000 kg/m³
Q = L/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
d1​ = 200 mmd2​ = 100 mm12Δh = 200 mmrtęćQ = ?

Pozioma zwężka Venturiego (wlot 200 mm, gardziel 100 mm) przepuszcza wodę. Rtęciowy manometr U-rurkowy podłączony między wlotem a gardzielą pokazuje różnicę poziomów 200 mm. Współczynnik przepływu wynosi 0,99. Wyznacz natężenie przepływu Q. Przyjmij ρ = 1000 kg/m³ dla wody, 13 600 kg/m³ dla rtęci i g = 9,81 m/s².

d1 = 200 mmd2 = 100 mmΔh = 200 mmCd = 0,99ρHg = 13 600 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
150 g (N₂)P = 150 kPaT = 75 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 150 g (N₂) przy 150 kPa i 75 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 150 gM = 28,01 g/molP = 150 kPaT = 75 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (O₂) przechodzi od 300 kPa, 20 L, 30 °C do 800 kPa i 210 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 300 kPaV1 = 20 LT1 = 30 °CP2 = 800 kPaT2 = 210 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 40 °CTL​ = -25 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 5 kWẆ

Odwracalna chłodziarka utrzymuje w chłodni temperaturę -25 °C, odbierając 5 kW ciepła, i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 40 °C. Wyznacz strumień ciepła oddawanego Q̇H.

TL = -25 °CTH = 40 °CQ̇L = 5 kW
Q̇H = kW
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 21 °CTL​ = -10 °CHPQ̇H​ = 5 kWQ̇L​Ẇ

Pompa ciepła utrzymuje w domu 21 °C, gdy na zewnątrz jest -10 °C, dostarczając do domu 5 kW ciepła. Wyznacz największy możliwy współczynnik wydajności COPmax.

TH = 21 °CTL = -10 °CQ̇H = 5 kW
COPmax =
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
FFdo​ = 20 cmf = 15 cm

Przedmiot stoi 20 cm przed cienką soczewką (typ: skupiająca) o ogniskowej 15 cm. Znajdź odległość obrazu di. Użyj konwencji znaków 1/f = 1/do + 1/di (f < 0 dla soczewki rozpraszającej, di < 0 dla obrazu pozornego).

do = 20 cmf = 15 cm
di = cm
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 500 nmθ

Siatka dyfrakcyjna ma 500 linii na milimetr. Światło o długości fali 500 nm pada na nią pod kątem prostym. Jaki jest najwyższy rząd mmax jasnego maksimum, jaki można zobaczyć?

N = 500 mm⁻¹λ = 500 nm
mmax =

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: a = 1,592 m/s²

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Jednostki

v = 280/3,6 = 77,78 m/s

Przyspieszenie

a = v²/(2s) = 77,78²/(2·1900) = 1,592 m/s²

Odpowiedź

a = 1,592 m/s²
2.Kinematyka

Odpowiedź: hmax = 26,83 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Wzniesienie nad dach

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 6²/(2·9,81) = 1,835 m

Wysokość nad ziemią

hmax = 25 + 1,835 = 26,83 m

Odpowiedź

hmax = 26,83 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 1,479 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 25° − 0,3·cos 25°) = 9,81·(0,4226 − 0,2719) = 1,479 m/s²

Odpowiedź

a = 1,479 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 115,4 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Cały układ

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (125 − 38,26)/13 = 6,672 m/s²

Sam tylny klocek

T = m1·(a + μ·g) = 12·(6,672 + 2,943) = 115,4 N

Odpowiedź

T = 115,4 N

Przy tym samym μ dla obu klocków tarcie się upraszcza: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 26,1 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 16·cos 45° = 11,31 m/s
vy = v0·sin θ = 16·sin 45° = 11,31 m/s

Czas lotu

Start i lądowanie na tej samej wysokości: t = 2vy/g.

t = 2·11,31/9,81 = 2,307 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 11,31·2,307 = 26,1 m

Odpowiedź

x = 26,1 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: v = 21,26 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 16·cos 45° = 11,31 m/s
vy0 = 16·sin 45° = 11,31 m/s

Prędkość pionowa przy uderzeniu

Energia albo v² = v₀² + 2as w kierunku pionowym.

vy = √(11,31² + 2·9,81·10) = 18,01 m/s

Prędkość przy uderzeniu

v = √(11,31² + 18,01²) = 21,26 m/s

Odpowiedź

v = 21,26 m/s

Sprawdzenie energią: v² = v₀² + 2gh.

7.Praca i energia

Odpowiedź: T = 155,6 N

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Na torze kołowym siła wypadkowa skierowana do środka musi być równa mv²/r.

Prędkość w najniższym punkcie

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·0,8·(1 − cos 45°) = 4,597 m²/s²

Siły w najniższym punkcie

m·g = 10·9,81 = 98,1 N
T = mg + mv²/L = 98,1 + 10·4,597/0,8 = 155,6 N

Odpowiedź

T = 155,6 N

Sprawdzenie: T = mg(3 − 2cos θ) = 155,6 N.

8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 2,215 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia uwolniona i stracona

m₂g·d = 39,24·1,5 = 58,86 J
μ·m₁g·d = 0,25·78,48·1,5 = 29,43 J

Energia kinetyczna obu klocków

½(m₁ + m₂)v² = 29,43 → v = √(2·29,43/12) = 2,215 m/s

Odpowiedź

v = 2,215 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 941,5 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,18) = 1,879 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,01 + 5)·1,879/0,01 = 941,5 m/s

Odpowiedź

v = 941,5 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: Favg = 1440 N

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,3·(19 + 29) = 14,4 N·s

Średnia siła

Favg = J/Δt = 14,4/0,01 = 1440 N

Odpowiedź

Favg = 1440 N
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 101,2 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 2,5/2 = 2,75 m
A = H·b = 2,5·1,5 = 3,75 m²
zasuwad = 1,5 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,75·3,75 = 101,2 kN

Odpowiedź

F = 101,2 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 347,6 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2,5 + 2,5/2 = 3,75 m
A = H·b = 2,5·3 = 7,5 m²
zasuwad = 2,5 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·3,75·7,5 = 347,6 kN

Odpowiedź

F = 347,6 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 21,07 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Ciągłość

v1 = v2·(50/100)² = 0,25·v2

Równanie Bernoulliego między wlotem a gardzielą

Rura jest pozioma, więc zmieniają się tylko ciśnienie i prędkość.

p1 − p2 = ½ρv2²(1 − β⁴)
v2 = √(2·54000/(1000·(1 − 0,0625))) = 10,73 m/s
v1 = 2,683 m/s

Natężenie przepływu

Q = A2·v2 = 0,001963·10,73 = 0,02107 m³/s = 21,07 L/s

Odpowiedź

Q = 21,07 L/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 56,47 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Różnica ciśnień z manometru

Δp = (13600 − 1000)·9,81·0,2 = 24721 Pa

Prędkość w gardzieli

Równanie ciągłości i równanie Bernoulliego razem dają idealną prędkość w gardzieli.

β = 100/200 = 0,5
v2 = √(2·24721/(1000·(1 − 0,0625))) = 7,262 m/s

Rzeczywiste natężenie przepływu

Q = Cd·A2·v2 = 0,99·0,007854·7,262 = 0,05647 m³/s = 56,47 L/s

Odpowiedź

Q = 56,47 L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 103,3 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 150/28,01 = 5,355 mol
T = 75 + 273,15 = 348,1 K

Objętość

V = nRT/P = 5,355·8,314·348,1/150 = 103,3 L

Odpowiedź

V = 103,3 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 11,95 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 303,1 K, T2 = 483,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 20·(300/800)·(483,1/303,1) = 11,95 L

Odpowiedź

V2 = 11,95 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇H = 6,31 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 40 + 273,15 = 313,1 K
TL = -25 + 273,15 = 248,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 5·313,1/248,1 = 6,31 kW

Odpowiedź

Q̇H = 6,31 kW

Moc pobierana: Ẇ = 1,31 kW.

18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: COPmax = 9,489

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 21 + 273,15 = 294,1 K
TL = -10 + 273,15 = 263,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 294,1/(294,1 − 263,1) = 9,489

Odpowiedź

COPmax = 9,489
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: di = 60 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Równanie cienkiej soczewki

1/di = 1/f − 1/do = 1/15 − 1/20
di = 60 cm
FF20 cmf = 15 cm

Diagram promieni

rzeczywisty, po drugiej stronie soczewki

Odpowiedź

di = 60 cm
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: mmax = 3

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Odstęp linii

d = 1/500 mm = 2 µm

Najwyższy rząd

m ≤ d/λ = 2 µm/0,5 µm = 4 → mmax = 3

Odpowiedź

mmax = 3

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers