Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
policjaa = 3,5 m/s²samochód16 m/s

Samochód jadący ze stałą prędkością 16 m/s mija stojący radiowóz. W tej chwili radiowóz rusza i przyspiesza jednostajnie z przyspieszeniem 3,5 m/s². W jakiej odległości od miejsca startu radiowóz dogoni samochód? Wyznacz d.

vcar = 16 m/sapolice = 3,5 m/s²v0,police = 0
d = m
2.KinematykaTrudny
t (s)v (m/s)7 s

Tramwaj rusza z miejsca i przyspiesza z przyspieszeniem 2,5 m/s² przez 7 s, potem jedzie ze stałą prędkością przez 18 s, a na koniec hamuje z opóźnieniem 3,5 m/s² aż do zatrzymania. Wyznacz całkowitą drogę s między dwoma przystankami.

a1 = 2,5 m/s²t1 = 7 st2 = 18 sa3 = −3,5 m/s²
s = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 25°a = ?m = 20 kg

Klocek o masie 20 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 25° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,1. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 20 kgθ = 25°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
5 kg4 kgTF = 65 Nμ = 0,15

Dwa klocki na poziomej podłodze są połączone lekką poziomą nicią. Pozioma siła 65 N ciągnie przedni klocek o masie 4 kg; klocek o masie 5 kg jest ciągnięty za nim. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,15 dla obu klocków. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici łączącej.

m1 = 5 kgm2 = 4 kgF = 65 Nμ = 0,15g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
71 my = ?v0​ = 34 m/s45°

Piłkę kopnięto z poziomego terenu z prędkością 34 m/s pod kątem 45° do poziomu w stronę muru odległego o 71 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Na jakiej wysokości y piłka mija mur?

v₀ = 34 m/sθ = 45°x = 71 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 10 mv0​ = 19 m/s45°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 45° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 10 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 19 m/sθ = 45°h = 10 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
54 km/h8°1200 kg

Samochód o masie 1200 kg jedzie pod górę po zboczu nachylonym pod kątem 8° ze stałą prędkością 54 km/h. Opór powietrza i opór toczenia łącznie wynoszą 500 N. Wyznacz moc P, jaką muszą przekazywać koła, w kW.

m = 1200 kgθ = 8°Fr = 500 Nv = 54 km/hg = 9,81 m/s²
P = kW
8.Praca i energiaTrudny
F = 135 N15°μ = 0,215 kg

Klocek o masie 15 kg rusza ze spoczynku u podstawy zbocza nachylonego pod kątem 15° i jest ciągnięty w górę zbocza stałą siłą 135 N równoległą do zbocza. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,2. Wyznacz prędkość v klocka po przebyciu 8 m w górę zbocza.

m = 15 kgF = 135 Nθ = 15°μ = 0,2d = 8 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
600 kg24 m/s1300 kg

Samochód o masie 600 kg jadący z prędkością 24 m/s uderza w stojący samochód o masie 1300 kg i oba się sczepiają. Ile energii kinetycznej ΔK traci się w zderzeniu?

m1 = 600 kgv1 = 24 m/sm2 = 1300 kgv2 = 0
ΔK = J
10.Pęd i zderzeniaTrudny
10 m/s7 m/s

Piłka o masie 0,35 kg uderza w ścianę z prędkością 10 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 7 m/s. Kontakt trwa 40 ms. Wyznacz wartość popędu J, który ściana przekazuje piłce.

m = 0,35 kgvin = 10 m/svout = 7 m/sΔt = 40 ms
J = N·s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 3 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 3 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 3 mH = 3 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 4 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 4 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 4 mH = 2,5 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 75 mm, p1​ = 180 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 75 mm do 40 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 180 kPa, a prędkość 2,5 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 75 mmd2 = 40 mmp1 = 180 kPav1 = 2,5 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 200 mm, p1​ = 340 kPad2​ = 100 mm, p2​ = ?Δz = 1 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 200 mm do 100 mm i wznosi się o 1 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 340 kPa, a prędkość 1,25 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 200 mmd2 = 100 mmp1 = 340 kPav1 = 1,25 m/sΔz = 1 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
170 g (CO₂)P = 400 kPaT = 0 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 170 g (CO₂) przy 400 kPa i 0 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 170 gM = 44,01 g/molP = 400 kPaT = 0 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Ar, M = 39,95 g/molP = 700 kPaT = 50 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (Ar) przy 700 kPa i 50 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 39,95 g/molP = 700 kPaT = 50 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 500 °CTL​ = 30 °CEQH​QL​η = 30%

Silnik cieplny pobiera ciepło ze źródła o temperaturze 500 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 30 °C. Jego rzeczywista sprawność cieplna wynosi 30 %. Wyznacz jego sprawność egzergetyczną ηII, czyli stosunek sprawności rzeczywistej do sprawności Carnota.

TH = 500 °CTL = 30 °Cη = 30%
ηII = %
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 35 °CTL​ = -10 °CRQ̇H​Q̇L​ = 0,5 kWẆ = ?

Lodówka utrzymuje w komorze chłodniczej -10 °C w kuchni o temperaturze 35 °C, odbierając ciepło z komory w ilości 0,5 kW. Wyznacz minimalną moc napędową Ẇmin.

TH = 35 °CTL = -10 °CQ̇L = 0,5 kW
Ẇmin = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
FF3 cmdo​ = 18 cmf = −25 cm

Przedmiot o wysokości 3 cm stoi 18 cm przed cienką soczewką (typ: rozpraszająca) o ogniskowej 25 cm. Znajdź wysokość obrazu hi (ujemną dla obrazu odwróconego).

ho = 3 cmdo = 18 cmf = −25 cm
hi = cm
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
SO20 m/sf = 35 kHz

Czujnik parkowania w spoczynku wysyła ultradźwięki 35 kHz w stronę samochodu zbliżającego się z prędkością 20 m/s. Znajdź częstotliwość f″ echa odebranego z powrotem przez czujnik (prędkość dźwięku 343 m/s).

f = 35 kHzu = 20 m/sv = 343 m/s
f″ = Hz

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 146,3 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Równe drogi

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·16/3,5 = 9,143 s

Droga

d = v·t = 16·9,143 = 146,3 m

Odpowiedź

d = 146,3 m

W tej chwili radiowóz jedzie z prędkością 2v = 32 m/s.

2.Kinematyka

Odpowiedź: s = 420 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Prędkość maksymalna

v = a1·t1 = 2,5·7 = 17,5 m/s

Droga w każdej fazie

s1 = ½·2,5·7² = 61,25 m
s2 = 17,5·18 = 315 m
s3 = 17,5²/(2·3,5) = 43,75 m

Droga całkowita

s = 61,25 + 315 + 43,75 = 420 m

Odpowiedź

s = 420 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 3,257 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 25° − 0,1·cos 25°) = 9,81·(0,4226 − 0,09063) = 3,257 m/s²

Odpowiedź

a = 3,257 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 36,11 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Cały układ

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (65 − 13,24)/9 = 5,751 m/s²

Sam tylny klocek

T = m1·(a + μ·g) = 5·(5,751 + 1,472) = 36,11 N

Odpowiedź

T = 36,11 N

Przy tym samym μ dla obu klocków tarcie się upraszcza: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Rzut ukośny

Odpowiedź: y = 28,22 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Czas dotarcia do muru

vx = 34·cos 45° = 24,04 m/s
t = x/vx = 71/24,04 = 2,953 s

Wysokość w tej chwili

y = 24,04·2,953 − ½·9,81·2,953² = 28,22 m

Odpowiedź

y = 28,22 m

Przy murze piłka już opada.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 44,98 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 19·cos 45° = 13,44 m/s
vy = v0·sin θ = 19·sin 45° = 13,44 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 10 + 13,44·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (13,44 + √(180,5 + 196,2))/9,81 = 3,348 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 13,44·3,348 = 44,98 m

Odpowiedź

x = 44,98 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: P = 32,08 kW

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Moc to siła razy prędkość: P = F·v.

Siła napędowa

m·g = 1200·9,81 = 11772 N
mg·sin θ = 11772·sin 8° = 1638 N
F = 1638 + 500 = 2138 N

Moc

v = 54/3,6 = 15 m/s
P = F·v = 2138·15 = 32075 W = 32,08 kW

Odpowiedź

P = 32,08 kW
8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 8,547 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Siły wzdłuż równi

m·g = 15·9,81 = 147,2 N
mg·sin θ = 38,09 N
μ·mg·cos θ = 28,43 N

Praca i energia

½mv² = (135 − 66,51)·8 = 547,9 J
v = √(2·547,9/15) = 8,547 m/s

Odpowiedź

v = 8,547 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: ΔK = 118232 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wspólna prędkość

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 600·24/1900 = 7,579 m/s

Energia kinetyczna przed i po

Kbefore = ½·600·24² = 172800 J
Kafter = ½·1900·7,579² = 54568 J

Utracona energia

ΔK = 172800 − 54568 = 118232 J

Odpowiedź

ΔK = 118232 J

Utracona energia zamienia się w odkształcenie, ciepło i dźwięk.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: J = 5,95 N·s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,35·(7 + 10) = 5,95 N·s

Odpowiedź

J = 5,95 N·s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 132,4 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 3 + 3/2 = 4,5 m
A = H·b = 3·1 = 3 m²
zasuwad = 3 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4,5·3 = 132,4 kN

Odpowiedź

F = 132,4 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 5,349 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 4 + 2,5/2 = 5,25 m
A = H·b = 2,5·2 = 5 m²
zasuwad = 4 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·5,25·5 = 257,5 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 2·2,5³/12 = 2,604 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 5,25 + 2,604/(5,25·5) = 5,349 m

Odpowiedź

ycp = 5,349 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 144,5 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,5·(75/40)² = 8,789 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,5² − 8,789²)/1000 = −35,5 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 180 + (−35,5) = 144,5 kPa

Odpowiedź

p2 = 144,5 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 318,5 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,25·(200/100)² = 5 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,25² − 5²)/1000 = −11,72 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·1/1000 = 9,81 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 340 + (−11,72) − 9,81 = 318,5 kPa

Odpowiedź

p2 = 318,5 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 21,93 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 170/44,01 = 3,863 mol
T = 0 + 273,15 = 273,1 K

Objętość

V = nRT/P = 3,863·8,314·273,1/400 = 21,93 L

Odpowiedź

V = 21,93 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 10,41 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 50 + 273,15 = 323,1 K

Gęstość

ρ = 700·39,95/(8,314·323,1) = 10,41 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 10,41 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: ηII = 49,35 %

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 500 + 273,15 = 773,1 K
TL = 30 + 273,15 = 303,1 K

Sprawność Carnota

ηCarnot = 1 − 303,1/773,1 = 60,79 %

Sprawność egzergetyczna

ηII = η/ηCarnot = 30/60,79 = 49,35 %

Odpowiedź

ηII = 49,35 %
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇmin = 0,0855 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 35 + 273,15 = 308,1 K
TL = -10 + 273,15 = 263,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 263,1/(308,1 − 263,1) = 5,848

Minimalna moc

Najmniej pracy potrzebuje maszyna odwracalna, która ma największy COP.

Ẇmin = Q̇L/COP = 0,5/5,848 = 0,0855 kW

Odpowiedź

Ẇmin = 0,0855 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: hi = 1,744 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Równanie cienkiej soczewki

1/di = 1/f − 1/do = 1/(−25) − 1/18
di = −10,47 cm
FF18 cmf = −25 cm

Powiększenie i wysokość

m = −(−10,47)/18 = 0,5814
hi = 0,5814·3 = 1,744 cm

Odpowiedź

hi = 1,744 cm
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f″ = 39334 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Częstotliwość przy samochodzie

f′ = 35000·(343 + 20)/343 = 37041 Hz

Częstotliwość echa

f″ = f′·343/(343 − 20) = 39334 Hz

Odpowiedź

f″ = 39334 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers