Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)1,2 s13,89

Kierowca jadący z prędkością 50 km/h dostrzega przeszkodę. Jego czas reakcji wynosi 1,2 s, po czym samochód hamuje ze stałym opóźnieniem 8 m/s². Wyznacz całkowitą drogę zatrzymania d od chwili dostrzeżenia przeszkody.

v₀ = 50 km/htr = 1,2 sa = −8 m/s²
d = m
2.KinematykaTrudny
AB: 18 m/s50 m

Piłka A zostaje upuszczona bez prędkości początkowej z wysokości 50 m. W tej samej chwili piłka B zostaje rzucona pionowo w górę z ziemi dokładnie pod nią z prędkością 18 m/s. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Kiedy piłki się spotkają? Wyznacz t.

H = 50 mv0B = 18 m/sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
20 kg25°F = 90 Nμ = 0,4

Sanki o masie 20 kg są ciągnięte po poziomym śniegu za pomocą liny nachylonej pod kątem 25° do poziomu siłą 90 N. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,4. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a sanek.

m = 20 kgF = 90 Nθ = 25°μ = 0,4g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 4 kg4 kgμ = 0,25

Klocek o masie 4 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 4 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,25. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 4 kgm2 = 4 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 18 m/s35°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 35° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 18 m/sθ = 35°g = 9,81 m/s²
t = s
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 5 mv0​ = 17 m/s25°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 25° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 5 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 17 m/sθ = 25°h = 5 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Praca i energiaŚredni
30°d = 19 mμ = 0,4

Klocek o masie 2 kg zsuwa się na odcinku 19 m po zboczu nachylonym pod kątem 30° do poziomu, przy współczynniku tarcia kinetycznego 0,4. Wyznacz pracę Wf wykonaną przeciw tarciu.

m = 2 kgθ = 30°μ = 0,4d = 19 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Praca i energiaTrudny
h = 3,5 mL = 1,5 mμ = 0,1k = 5000 N/m

Klocek o masie 1 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 3,5 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 1,5 m (μ = 0,1), a potem trafia na sprężynę (k = 5000 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz maksymalne ugięcie x sprężyny.

m = 1 kgh = 3,5 mL = 1,5 mμ = 0,1k = 5000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Pęd i zderzeniaŚredni
4,5 kg12 m/s5 kg

Wózek o masie 4,5 kg jadący z prędkością 12 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 5 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′1 pierwszego wózka po zderzeniu (dodatnią w jego pierwotnym kierunku).

m1 = 4,5 kgm2 = 5 kgv1 = 12 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
8 m/s14 m/s

Piłka o masie 0,6 kg uderza w ścianę z prędkością 8 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 14 m/s. Kontakt trwa 40 ms. Wyznacz średnią siłę Favg, z jaką ściana działa na piłkę.

m = 0,6 kgvin = 8 m/svout = 14 m/sΔt = 40 ms
Favg = N
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1 mH = 2,5 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 2 mH = 1,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (gliceryna), z górną krawędzią 2 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2 mH = 1,5 mb = 1,5 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 200 mm, p1​ = 380 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 200 mm do 75 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 380 kPa, a prędkość 2 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 200 mmd2 = 75 mmp1 = 380 kPav1 = 2 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
H = ?d1​ = 50 mmp1​ = 20 kPad2​ = 30 mm

Dysza fontanny jest skierowana pionowo w górę. Tuż pod dyszą rura zasilająca ma średnicę 50 mm i nadciśnienie 20 kPa. Średnica wylotu dyszy wynosi 30 mm, a różnica wysokości na długości dyszy jest pomijalna. Pomijając straty i opór powietrza, wyznacz wysokość H, na jaką strumień wznosi się nad dyszę. Przyjmij g = 9,81 m/s².

d1 = 50 mmp1 = 20 kPa (nadciśnienie)d2 = 30 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
H = m
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
190 g (O₂)P = 600 kPaT = 35 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 190 g (O₂) przy 600 kPa i 35 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 190 gM = 32 g/molP = 600 kPaT = 35 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
O₂, M = 32 g/molP = 900 kPaT = 60 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (O₂) przy 900 kPa i 60 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 32 g/molP = 900 kPaT = 60 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 25 °CTL​ = -30 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 9,5 kWẆ

Odwracalna chłodziarka utrzymuje w chłodni temperaturę -30 °C, odbierając 9,5 kW ciepła, i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 25 °C. Wyznacz strumień ciepła oddawanego Q̇H.

TL = -30 °CTH = 25 °CQ̇L = 9,5 kW
Q̇H = kW
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 900 °CTL​ = 15 °CEQH​ = 4600 kJQL​ = 2530 kJW = 2070 kJ

Silnik cieplny w każdym cyklu pobiera 4600 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 900 °C, wykonuje 2070 kJ pracy, a resztę oddaje do zbiornika o temperaturze 15 °C. Wyznacz całkowitą entropię generowaną Sgen w jednym cyklu.

TH = 900 °CTL = 15 °CQH = 4600 kJW = 2070 kJ
Sgen = kJ/K
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
FFdo​ = 6 cmf = −5 cm

Przedmiot stoi 6 cm przed cienką soczewką (typ: rozpraszająca) o ogniskowej 5 cm. Znajdź powiększenie m (ujemne dla obrazu odwróconego).

do = 6 cmf = −5 cm
m =
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
f1​ = 20 cmf2​ = 5 cm15 cm25 cm

Dwie cienkie soczewki mają wspólną oś i stoją w odległości 25 cm: soczewka 1 o f₁ = 20 cm i soczewka 2 o f₂ = 5 cm. Przedmiot stoi 15 cm przed soczewką 1. Znajdź położenie di2 obrazu końcowego mierzone od soczewki 2 (dodatnie za soczewką 2, konwencja: obraz rzeczywisty jest dodatni).

f1 = 20 cmf2 = 5 cms = 25 cmdo = 15 cm
di2 = cm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 28,72 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 50/3,6 = 13,89 m/s

Droga reakcji

d1 = v₀·tr = 13,89·1,2 = 16,67 m

Droga hamowania

d2 = v₀²/(2a) = 13,89²/(2·8) = 12,06 m

Suma

d = 16,67 + 12,06 = 28,72 m

Odpowiedź

d = 28,72 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 2,778 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Czas spotkania

Zwrot w górę jest dodatni, ziemia to y = 0.

50 − ½g·t² = 18·t − ½g·t² → t = 50/18 = 2,778 s

Odpowiedź

t = 2,778 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 0,9151 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siła nacisku

N = m·g − F·sin θ = 196,2 − 90·sin 25° = 158,2 N

Siły poziome

m·a = F·cos θ − μ·N = 81,57 − 63,27
a = 18,3/20 = 0,9151 m/s²

Odpowiedź

a = 0,9151 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 24,52 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (39,24 − 9,81)/8 = 3,679 m/s²

Siła naciągu z równania dla klocka na stole

T − μ·m1·g = m1·a
T = 4·3,679 + 9,81 = 24,52 N

Odpowiedź

T = 24,52 N
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 2,105 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 18·cos 35° = 14,74 m/s
vy = v0·sin θ = 18·sin 35° = 10,32 m/s

Czas lotu

Start i lądowanie na tej samej wysokości: t = 2vy/g.

t = 2·10,32/9,81 = 2,105 s

Odpowiedź

t = 2,105 s
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 1,98 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 17·cos 25° = 15,41 m/s
vy = v0·sin θ = 17·sin 25° = 7,185 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 5 + 7,185·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (7,185 + √(51,62 + 98,1))/9,81 = 1,98 s

Odpowiedź

t = 1,98 s
7.Praca i energia

Odpowiedź: Wf = 129,1 J

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Siła tarcia

N = mg·cos θ = 19,62·0,866 = 16,99 N
F = μN = 0,4·16,99 = 6,797 N

Praca przeciw tarciu

Wf = F·d = 6,797·19 = 129,1 J

Odpowiedź

Wf = 129,1 J
8.Praca i energia

Odpowiedź: x = 11,47 cm

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 9,81·(3,5 − 0,1·1,5) = 32,86 J

Maksymalne ugięcie

½kx² = 32,86 → x = √(2·32,86/5000) = 0,1147 m = 11,47 cm

Odpowiedź

x = 11,47 cm
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′1 = −0,6316 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (4,5 − 5)/(4,5 + 5)·12 = −0,6316 m/s
v′2 = 2·4,5/(4,5 + 5)·12 = 11,37 m/s

Odpowiedź

v′1 = −0,6316 m/s

Znak minus oznacza, że pierwszy wózek odbija się do tyłu.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: Favg = 330 N

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,6·(14 + 8) = 13,2 N·s

Średnia siła

Favg = J/Δt = 13,2/0,04 = 330 N

Odpowiedź

Favg = 330 N
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 165,5 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1 + 2,5/2 = 2,25 m
A = H·b = 2,5·3 = 7,5 m²
zasuwad = 1 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,25·7,5 = 165,5 kN

Odpowiedź

F = 165,5 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 76,48 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2 + 1,5/2 = 2,75 m
A = H·b = 1,5·1,5 = 2,25 m²
zasuwad = 2 mH = 1,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·2,75·2,25 = 76,48 kN

Odpowiedź

F = 76,48 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 280,9 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2·(200/75)² = 14,22 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2² − 14,22²)/1000 = −99,14 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 380 + (−99,14) = 280,9 kPa

Odpowiedź

p2 = 280,9 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: H = 2,342 m

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Prędkość wylotowa

β = 30/50 = 0,6
v2 = √(2p1/(ρ(1 − β⁴))) = √(2·20000/(1000·0,8704)) = 6,779 m/s

Wysokość strumienia

Równanie Bernoulliego wzdłuż strumienia: w najwyższym punkcie prędkość jest równa zeru, a ciśnienie znów jest atmosferyczne.

H = v2²/(2g) = 6,779²/(2·9,81) = 2,342 m

Odpowiedź

H = 2,342 m
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 25,35 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 190/32 = 5,938 mol
T = 35 + 273,15 = 308,1 K

Objętość

V = nRT/P = 5,938·8,314·308,1/600 = 25,35 L

Odpowiedź

V = 25,35 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 10,4 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 60 + 273,15 = 333,1 K

Gęstość

ρ = 900·32/(8,314·333,1) = 10,4 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 10,4 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇H = 11,65 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 25 + 273,15 = 298,1 K
TL = -30 + 273,15 = 243,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 9,5·298,1/243,1 = 11,65 kW

Odpowiedź

Q̇H = 11,65 kW

Moc pobierana: Ẇ = 2,149 kW.

18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Sgen = 4,859 kJ/K

Generacja entropii: w pełnym cyklu czynnik roboczy nie zmienia swojej entropii. Zbiornik gorący traci QH/TH, a zbiornik chłodny zyskuje QL/TL. Ich suma to entropia generowana, równa zeru dla obiegu odwracalnego i dodatnia dla każdego rzeczywistego.

Ciepło oddane

QL = QH − W = 4600 − 2070 = 2530 kJ

Temperatury bezwzględne

TH = 900 + 273,15 = 1173 K
TL = 15 + 273,15 = 288,1 K

Zmiany entropii zbiorników

ΔSH = −4600/1173 = −3,921 kJ/K
ΔSL = 2530/288,1 = 8,78 kJ/K
Sgen = 8,78 − 3,921 = 4,859 kJ/K

Odpowiedź

Sgen = 4,859 kJ/K

Sgen > 0, więc silnik jest możliwy, ale nieodwracalny.

19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: m = 0,4545

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Równanie cienkiej soczewki

1/di = 1/f − 1/do = 1/(−5) − 1/6
di = −2,727 cm
FF6 cmf = −5 cm

Powiększenie

m = −di/do = −(−2,727)/6 = 0,4545

Odpowiedź

m = 0,4545
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: di2 = 5,312 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Obraz z soczewki 1

1/di1 = 1/20 − 1/15 → di1 = −60 cm

Przedmiot dla soczewki 2

do2 = 25 − (−60) = 85 cm

Obraz końcowy

1/di2 = 1/5 − 1/85 → di2 = 5,312 cm

Odpowiedź

di2 = 5,312 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers