Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)4,167 s33,33

Samochód jadący z prędkością 120 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 8 m/s² aż do zatrzymania. Wyznacz drogę hamowania s.

v₀ = 120 km/ha = −8 m/s²v = 0
s = m
2.KinematykaTrudny
d = ?

Kamień zostaje upuszczony bez prędkości początkowej do studni. Plusk słychać 2,5 s po puszczeniu kamienia. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s; pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz głębokość d studni.

ttotal = 2,5 svsound = 343 m/sg = 9,81 m/s²
d = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 25°a = ?m = 4 kg

Klocek o masie 4 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 25° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,15. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 4 kgθ = 25°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
5 kg6 kgTF = 35 Nμ = 0,1

Dwa klocki na poziomej podłodze są połączone lekką poziomą nicią. Pozioma siła 35 N ciągnie przedni klocek o masie 6 kg; klocek o masie 5 kg jest ciągnięty za nim. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,1 dla obu klocków. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici łączącej.

m1 = 5 kgm2 = 6 kgF = 35 Nμ = 0,1g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 26 m/s25°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 25° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 26 m/sθ = 25°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 20 mv0​ = 19 m/s60°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 60° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 20 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 19 m/sθ = 60°h = 20 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Praca i energiaŚredni
30°d = 7 mμ = 0,3

Klocek zsuwa się bez prędkości początkowej po zboczu nachylonym pod kątem 30° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,3. Wyznacz jego prędkość v po przebyciu 7 m wzdłuż zbocza.

θ = 30°μ = 0,3d = 7 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
8.Praca i energiaTrudny
5 kg5 kgμ = 0,3d = 1,5 m

Klocek o masie 5 kg leży na chropowatym poziomym stole (μ = 0,3). Lekka nić biegnie od niego przez gładki bloczek na krawędzi stołu do wiszącego klocka o masie 5 kg. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Wyznacz prędkość v klocków po opadnięciu wiszącego klocka o 1,5 m.

m1 = 5 kgm2 = 5 kgμ = 0,3d = 1,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
1900 kg19 m/s1000 kg

Samochód o masie 1900 kg jadący z prędkością 19 m/s uderza w stojący samochód o masie 1000 kg i oba się sczepiają. Jaki procent ΔK/K początkowej energii kinetycznej zostaje utracony?

m1 = 1900 kgv1 = 19 m/sm2 = 1000 kgv2 = 0
ΔK/K = %
10.Pęd i zderzeniaTrudny
2 kgv = ?20 g35°L = 1,5 m

Pocisk o masie 20 g zostaje wystrzelony poziomo w klocek o masie 2 kg zawieszony na lekkich niciach o długości 1,5 m i pozostaje w nim. Nici wychylają się maksymalnie o kąt 35° od pionu. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 20 gM = 2 kgL = 1,5 mθ = 35°g = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1,5 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1,5 mH = 1 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 3 mH = 1,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (gliceryna), z górną krawędzią 3 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 3 mH = 1,5 mb = 1 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 100 mm, p1​ = 240 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 100 mm do 50 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 240 kPa, a prędkość 1 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 100 mmd2 = 50 mmp1 = 240 kPav1 = 1 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
H = ?d1​ = 50 mmp1​ = 20 kPad2​ = 25 mm

Dysza fontanny jest skierowana pionowo w górę. Tuż pod dyszą rura zasilająca ma średnicę 50 mm i nadciśnienie 20 kPa. Średnica wylotu dyszy wynosi 25 mm, a różnica wysokości na długości dyszy jest pomijalna. Pomijając straty i opór powietrza, wyznacz wysokość H, na jaką strumień wznosi się nad dyszę. Przyjmij g = 9,81 m/s².

d1 = 50 mmp1 = 20 kPa (nadciśnienie)d2 = 25 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
H = m
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
190 g (Ar)V = 20 LT = 60 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 20 L zawiera 190 g (Ar) w temperaturze 60 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 190 gM = 39,95 g/molV = 20 LT = 60 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
O₂, M = 32 g/molP = 600 kPaT = 140 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (O₂) przy 600 kPa i 140 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 32 g/molP = 600 kPaT = 140 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 575 °CTL​ = ?EQH​ = 3000 kJQL​ = 1055 kJW

Odwracalny silnik cieplny (Carnota) pobiera w każdym cyklu 3000 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 575 °C i oddaje 1055 kJ. Wyznacz temperaturę TL zbiornika chłodnego w °C.

TH = 575 °CQH = 3000 kJQL = 1055 kJ
TL = °C
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 700 °CT0​ = 30 °CTL​ = -30 °CERWQ̇H​ = 80 kWQ̇L​ = ?

Silnik cieplny Carnota pobiera 80 kW ciepła ze źródła o temperaturze 700 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 30 °C. Cała jego praca napędza chłodziarkę Carnota, która odbiera ciepło z zamrażarki o temperaturze -30 °C i również oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 30 °C. Wyznacz strumień ciepła Q̇L odbieranego z zamrażarki.

TH = 700 °CT0 = 30 °CTL = -30 °CQ̇H = 80 kW
Q̇L = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
S34 m/sO20 m/sf = 1200 Hz

Źródło o częstotliwości 1200 Hz poruszające się z prędkością 34 m/s i obserwator poruszający się z prędkością 20 m/s zbliżają się do siebie. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s. Znajdź częstotliwość f′, którą słyszy obserwator.

f = 1200 Hzv = 343 m/svs = 34 m/svo = 20 m/s
f′ = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
θa​ = ?n1​ = 1,52n2​ = 1,5n0​ = 1,00

Światłowód ma rdzeń o n₁ = 1,52 i płaszcz o n₂ = 1,5. Znajdź największy kąt θa względem osi włókna, pod którym światło z powietrza może wejść w koniec włókna i nadal być prowadzone przez całkowite wewnętrzne odbicie.

n1 = 1,52n2 = 1,5n0 = 1,00
θa = °

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: s = 69,44 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 120/3,6 = 33,33 m/s

Droga hamowania

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 33,33²/(2·8) = 69,44 m

Odpowiedź

s = 69,44 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: d = 28,64 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Dwie części czasu

½·9,81·t₁² = 343·(2,5 − t₁)
4,905·t₁² + 343·t₁ − 857,5 = 0

Czas spadania

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t₁ = (−343 + √(343² + 4·4,905·857,5))/(2·4,905) = 2,416 s

Głębokość

d = ½·9,81·2,416² = 28,64 m

Odpowiedź

d = 28,64 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 2,812 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 25° − 0,15·cos 25°) = 9,81·(0,4226 − 0,1359) = 2,812 m/s²

Odpowiedź

a = 2,812 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 15,91 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Cały układ

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (35 − 10,79)/11 = 2,201 m/s²

Sam tylny klocek

T = m1·(a + μ·g) = 5·(2,201 + 0,981) = 15,91 N

Odpowiedź

T = 15,91 N

Przy tym samym μ dla obu klocków tarcie się upraszcza: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 52,79 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 26·cos 25° = 23,56 m/s
vy = v0·sin θ = 26·sin 25° = 10,99 m/s

Czas lotu

Start i lądowanie na tej samej wysokości: t = 2vy/g.

t = 2·10,99/9,81 = 2,24 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 23,56·2,24 = 52,79 m

Odpowiedź

x = 52,79 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 4,302 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 19·cos 60° = 9,5 m/s
vy = v0·sin θ = 19·sin 60° = 16,45 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 20 + 16,45·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (16,45 + √(270,8 + 392,4))/9,81 = 4,302 s

Odpowiedź

t = 4,302 s
7.Praca i energia

Odpowiedź: v = 5,744 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Bilans energii wzdłuż zbocza

Klocek obniża się o d·sin θ, a tarcie zabiera μmg·cos θ·d. Masa się skraca.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·7·(0,5 − 0,3·0,866)) = 5,744 m/s

Odpowiedź

v = 5,744 m/s
8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 3,209 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia uwolniona i stracona

m₂g·d = 49,05·1,5 = 73,58 J
μ·m₁g·d = 0,3·49,05·1,5 = 22,07 J

Energia kinetyczna obu klocków

½(m₁ + m₂)v² = 51,5 → v = √(2·51,5/10) = 3,209 m/s

Odpowiedź

v = 3,209 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: ΔK/K = 34,48 %

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wspólna prędkość

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1900·19/2900 = 12,45 m/s

Energia kinetyczna przed i po

Kbefore = ½·1900·19² = 342950 J
Kafter = ½·2900·12,45² = 224691 J

Utracony ułamek

ΔK/K = 118259/342950 = 34,48 %

Odpowiedź

ΔK/K = 34,48 %

Utracona energia zamienia się w odkształcenie, ciepło i dźwięk.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 233 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wzniesienie klocka

h = L·(1 − cos θ) = 1,5·(1 − cos 35°) = 0,2713 m

Prędkość po uderzeniu

V = √(2·9,81·0,2713) = 2,307 m/s

Zderzenie

v = (m + M)·V/m = 2,02·2,307/0,02 = 233 m/s

Odpowiedź

v = 233 m/s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 29,43 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 1/2 = 2 m
A = H·b = 1·1,5 = 1,5 m²
zasuwad = 1,5 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2·1,5 = 29,43 kN

Odpowiedź

F = 29,43 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 69,53 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 3 + 1,5/2 = 3,75 m
A = H·b = 1,5·1 = 1,5 m²
zasuwad = 3 mH = 1,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·3,75·1,5 = 69,53 kN

Odpowiedź

F = 69,53 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 232,5 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1·(100/50)² = 4 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1² − 4²)/1000 = −7,5 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 240 + (−7,5) = 232,5 kPa

Odpowiedź

p2 = 232,5 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: H = 2,175 m

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Prędkość wylotowa

β = 25/50 = 0,5
v2 = √(2p1/(ρ(1 − β⁴))) = √(2·20000/(1000·0,9375)) = 6,532 m/s

Wysokość strumienia

Równanie Bernoulliego wzdłuż strumienia: w najwyższym punkcie prędkość jest równa zeru, a ciśnienie znów jest atmosferyczne.

H = v2²/(2g) = 6,532²/(2·9,81) = 2,175 m

Odpowiedź

H = 2,175 m
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 658,7 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 190/39,95 = 4,756 mol
T = 60 + 273,15 = 333,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 4,756·8,314·333,1/0,02 = 658,7 kPa

Odpowiedź

P = 658,7 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 5,59 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 140 + 273,15 = 413,1 K

Gęstość

ρ = 600·32/(8,314·413,1) = 5,59 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 5,59 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: TL = 25,12 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatura bezwzględna źródła

TH = 575 + 273,15 = 848,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

TL = TH·QL/QH = 848,1·1055/3000 = 298,3 K = 25,12 °C

Odpowiedź

TL = 25,12 °C
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇L = 223,2 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 700 + 273,15 = 973,1 K
T0 = 30 + 273,15 = 303,1 K
TL = -30 + 273,15 = 243,1 K

Praca silnika

η = 1 − 303,1/973,1 = 0,6885
Ẇ = 0,6885·80 = 55,08 kW

Ciepło odbierane przez chłodziarkę

COPR = 243,1/(303,1 − 243,1) = 4,052
Q̇L = 4,052·55,08 = 223,2 kW

Odpowiedź

Q̇L = 223,2 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f′ = 1410 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Wzór na efekt Dopplera

f′ = f·(v + vo)/(v − vs) = 1200·(343 + 20)/(343 − 34)
f′ = 1410 Hz

Odpowiedź

f′ = 1410 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: θa = 14,23 °

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Kąt graniczny na płaszczu

sin θc = 1,5/1,52 = 0,9868 → θc = 80,7°

Apertura numeryczna

NA = √(1,52² − 1,5²) = 0,2458

Kąt akceptacji

θa = arcsin(0,2458) = 14,23°

Odpowiedź

θa = 14,23°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers