Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
2Alıştırma soruları
1.Klinik farmakokinetikOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). vancomycin IV dozundan sonra düzey t = 1 sa iken 25 mg/L, t = 13 sa iken 6,3 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Yarı ömrü t½ bulun.
C1 = 25 mg/L (1 h)C2 = 6,3 mg/L (13 h)
t½ = h
2.Klinik farmakokinetikZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 85 kg ağırlığındaki bir hasta her 8 saatte bir oral aminofilin alıyor (S = 0,8, F = 1). Teofilin klerensi 0,05 L/kg/h. Hangi doz D mg cinsinden ortalama kararlı durum düzeyini 15 mg/L yapar?
Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:10 000’dır. 0,42 mg gerekiyor. Hacmi 10 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?
1:10 0000,42 mg
V = mL
4.Farmasötik hesaplamalarZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Elinizde 60 g %2,5’lik hydrocortisone merhem var. %2’lık bir merhem elde etmek için kaç gram m %0,5’lük hydrocortisone merhem eklemelisiniz? En yakın tam grama yuvarlayın.
60 g · 2,5%0,5%2%
m = g
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 500 mL’de 25 000 ünite heparin var. Order, 99 kg ağırlığındaki bir hasta için 18 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
25 000 birim/500 mL18 birim/kg/h99 kg
R = mL/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 500 mL’de dopamine 800 mg var. Order, 90 kg ağırlığındaki bir hasta için 6 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
800 mg/500 mL6 mcg/kg/min90 kg
R = mL/h
7.FarmakolojiOrta
After a vaccination, why is a person asked to wait for a short time before leaving?
ATo measure the person's temperature for fever
BTo make sure the injection site does not bruise
CTo watch for anaphylaxis, which usually starts within minutes
DTo check that the vaccine has already created protective antibodies
8.FarmakolojiZor
Yarışmasız (geri dönüşsüz) bir antagonist doz-yanıt eğrisini nasıl değiştirir?
ABaşka değişiklik olmadan eğriyi dikleştirerek
BEn yüksek yanıtı düşürerek
CEğriyi sola kaydırarak
DEğriyi aynı en yüksek değerle sağa kaydırarak
3Çözeltiler
1.Klinik farmakokinetik
Cevap: t½ = 6,035 h
Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Eliminasyon hız sabiti
k = ln(25/6,3)/12 = 1,378/12 = 0,1149 h⁻¹
Yarı ömür
t½ = 0,693/0,1149 = 6,035 h
Cevap
t½ = 6,035 h
2.Klinik farmakokinetik
Cevap: D = 637,5 mg
Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Klerens
CL = 0,05·85 = 4,25 L/h
Doz
D = Css,avg·CL·τ/(S·F) = 15·4,25·8/(0,8·1) = 637,5 mg
Cevap
D = 637,5 mg
3.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 4,2 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
mg/mL cinsinden konsantrasyon
1000 mg/10 000 mL = 0,1 mg/mL
Hacim
V = 0,42/0,1 = 4,2 mL
Cevap
V = 4,2 mL
4.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: m = 20 g
Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Aligasyon payları
2,5%: 2 − 0,5 = 1,5 pay
0,5%: 2,5 − 2 = 0,5 pay
Elinizdeki miktara göre ölçekleyin
m = 60·0,5/1,5 = 20 g
Cevap
m = 20 g
Kontrol: 60 g + 20 g = 80 g %2’lük merhem.
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 35,6 mL/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Saatlik ünite
18·99 = 1 782 birim/h
Konsantrasyon
25 000/500 = 50 birim/mL
Pompa hızı
R = 1782/50 = 35,64 ≈ 35,6 mL/h
Cevap
R = 35,6 mL/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 20,3 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
800 mg = 800 000 mcg
800 000/500 = 1600 mcg/mL
Dakikalık ve saatlik doz
6·90 = 540 mcg/min
540·60 = 32400 mcg/h
Pompa hızı
R = 32400/1600 = 20,25 ≈ 20,3 mL/h
Cevap
R = 20,3 mL/h
7.Farmakoloji
Cevap: C · To watch for anaphylaxis, which usually starts within minutes
Cevap neden bu
Anaphylaxis after vaccination is rare but usually begins soon after the injection. Staff and adrenaline must be available during the observation period.
Cevap
C · To watch for anaphylaxis, which usually starts within minutes
8.Farmakoloji
Cevap: B · En yüksek yanıtı düşürerek
Cevap neden bu
Yarışmalı antagonist eğriyi sağa kaydırır ama daha yüksek agonist dozları aynı en yüksek değere ulaşır. Yarışmasız antagonist en yüksek yanıtı düşürür.