Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
2Alıştırma soruları
1.Klinik farmakokinetikOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 55 kg ağırlığındaki bir hastaya aminophylline ile intravenöz yükleme yapılacak ve theophylline düzeyi mg/L cinsinden 12 olacak. Dağılım hacmi 0,5 L/kg ve tuz faktörü S = 0,8. aminophylline yükleme dozunu LD mg cinsinden bulun.
55 kgVd = 0,5 L/kgC = 12 mg/LS = 0,8
LD = mg
2.Klinik farmakokinetikZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta her 12 saatte bir IV vankomisin alıyor; vankomisin klerensi 5 L/h. Hangi doz D mg cinsinden ortalama kararlı durum düzeyini 15 mg/L yapar?
CL = 5 L/hτ = 12 hS = 1F = 1Css,avg = 15 mg/L
D = mg
3.Farmasötik hesaplamalarOrta
Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:10 000’dır. 0,48 mg gerekiyor. Hacmi 10 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?
1:10 0000,48 mg
V = mL
4.Farmasötik hesaplamalarZor
Bir flakon 250 mg toz içerir. 4,5 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,5 mL hacim ekliyor. Reçete 215 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
250 mg4,5 mL + 0,5 mL215 mg
V = mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 500 mL’de 25 000 ünite heparin var. Order, 81 kg ağırlığındaki bir hasta için 14 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
25 000 birim/500 mL14 birim/kg/h81 kg
R = mL/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 250 mL’de 500 mg içeren bir dobutamine infüzyonu 32 mL/h hızla gidiyor. Hasta 94 kg. Hasta mcg/kg/min cinsinden hangi dozu D alıyor? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
500 mg/250 mL32 mL/h94 kg
D = mcg/kg/min
7.FarmakolojiOrta
Bir SSRI'ı hangi ilaçla birlikte kullanmak serotonin sendromu riskini en çok artırır?
AParasetamol
BOmeprazol
CAmoksisilin
DBir monoamin oksidaz inhibitörü
8.FarmakolojiZor
Morphine 4 mg IV is ordered. The ampoule contains 10 mg/mL. What volume should be drawn up?
A0,4 mL
B0,04 mL
C2,5 mL
D4 mL
3Çözeltiler
1.Klinik farmakokinetik
Cevap: LD = 412,5 mg
Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Dağılım hacmi
Vd = 0,5·55 = 27,5 L
Gereken etkin ilaç miktarı
Vd·C = 27,5·12 = 330 mg
Yükleme dozu
LD = 330/(0,8·1) = 412,5 mg
Cevap
LD = 412,5 mg
Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.
2.Klinik farmakokinetik
Cevap: D = 900 mg
Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Doz
D = Css,avg·CL·τ/(S·F) = 15·5·12/(1·1) = 900 mg
Cevap
D = 900 mg
3.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 4,8 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
mg/mL cinsinden konsantrasyon
1000 mg/10 000 mL = 0,1 mg/mL
Hacim
V = 0,48/0,1 = 4,8 mL
Cevap
V = 4,8 mL
4.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 4,3 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
Son hacim ve derişim
4,5 + 0,5 = 5 mL
C = 250/5 = 50 mg/mL
Hacim
V = 215/50 = 4,3 mL
Cevap
V = 4,3 mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 22,7 mL/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Saatlik ünite
14·81 = 1 134 birim/h
Konsantrasyon
25 000/500 = 50 birim/mL
Pompa hızı
R = 1134/50 = 22,68 ≈ 22,7 mL/h
Cevap
R = 22,7 mL/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: D = 11,3 mcg/kg/min
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
500 000/250 = 2000 mcg/mL
Dakikadaki mikrogram
32·2000 = 64000 mcg/h
64000/60 = 1067 mcg/min
Kilogram başına
D = 1067/94 = 11,35 ≈ 11,3 mcg/kg/min
Cevap
D = 11,3 mcg/kg/min
7.Farmakoloji
Cevap: D · Bir monoamin oksidaz inhibitörü
Cevap neden bu
SSRI'lar serotonin geri alımını, MAO inhibitörleri ise yıkımını bloke eder. Birlikte ajitasyon, hipertermi, tremor ve klonusla seyreden serotonin sendromuna neden olabilirler.
Cevap
D · Bir monoamin oksidaz inhibitörü
8.Farmakoloji
Cevap: A · 0,4 mL
Cevap neden bu
4 mg ÷ 10 mg/mL = 0,4 mL. The unused remainder of a controlled drug is discarded with a witness.