Klinik Farmakokinetik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorular Derse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür: k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
İki düzey: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu: LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı: R = CL·C_ss/(S·F)
Ortalama kararlı durum: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl: n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama: doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e^−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon: % w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar: g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu: 1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon: son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon: mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon: H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz: 0%

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz: mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı: sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi: kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu: ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı: mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon: mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz: mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler: 1 mg = 1000 mcg

2Alıştırma soruları

1.Klinik farmakokinetikOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın lidokain klerensi 500 mL/dk. Kararlı durum düzeyini 2 mg/L’de tutan infüzyon hızı R mg/dk olarak nedir?

CL = 500 mL/minC_ss = 2 mg/L

R = mg/min

2.Klinik farmakokinetikZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir theophylline infüzyonu yükleme dozu olmadan başlatılıyor. Bu hastada yarı ömür 8 sa. Kararlı durum düzeyinin %90’üne ulaşması ne kadar sürer t?

t½ = 8 h90% C_ss

t = h

3.Farmasötik hesaplamalarOrta

Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:1000’dır. 0,4 mg gerekiyor. Hacmi 1 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?

1:10000,4 mg

V = mL

4.Farmasötik hesaplamalarZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %90’lük bir stoktan ve saf sudan 600 mL %45’lik ethanol hazırlamanız gerekiyor. Kaç mL suya V ihtiyacınız var? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.

90%0%45%600 mL

V = mL

5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma protokolü, 100 kg ağırlığındaki bir hasta için 60 ünite/kg heparin bolusu öngörüyor. Flakon 5 000 ünite/mL içeriyor. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

60 birim/kg100 kg5 000 birim/mL

V = mL

6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 76 kg ağırlığındaki bir hastaya 8 mcg/min hızında norepinephrine order edilmiş. Torbada 250 mL’de 4 mg var. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

4 mg/250 mL8 mcg/min76 kg

R = mL/h

7.FarmakolojiOrta

How should oral potassium chloride tablets be taken?

ACrushed and dissolved under the tongue
BOn an empty stomach with only a small sip of water, then lie down
CWith food and plenty of water, swallowed whole if slow-release
DLying down straight after the dose

8.FarmakolojiZor

Organofosfat bir pestisite maruz kalan bir çiftçide küçük pupiller, yoğun tükürük salgısı, terleme, bronşiyal salgılar ve bradikardi var. Mekanizma nedir?

AGABA-A reseptörlerinin blokajı
BAşırı noradrenalin salınımı
CMuskarinik reseptörlerin blokajı
DAsetilkolinesterazın inhibisyonu

3Çözeltiler

1.Klinik farmakokinetik

Cevap: R = 1 mg/min

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × C_ss. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

L/dk cinsinden klerens

500 mL/min = 0,5 L/min

İnfüzyon hızı

R = 0,5·2 = 1 mg/min

Cevap

R = 1 mg/min

2.Klinik farmakokinetik

Cevap: t = 26,58 h

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (C_tepe − C_çukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi C_ss,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e^−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Hız sabiti

k = 0,693/8 = 0,08664 h⁻¹

Kararlı durumun verilen kesrine kadar geçen süre

t = −ln(1 − 0,9)/0,08664 = 2,303/0,08664 = 26,58 h

Cevap

t = 26,58 h

Bu 3,322 yarı ömür eder.

3.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 0,4 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

mg/mL cinsinden konsantrasyon

1000 mg/1000 mL = 1 mg/mL

Hacim

V = 0,4/1 = 0,4 mL

Cevap

V = 0,4 mL

4.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 300 mL

Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Aligasyon payları

90%: 45 − 0 = 45 pay

0%: 90 − 45 = 45 pay

toplam: 90 pay

Su

V = 600·45/90 = 300 mL

Cevap

V = 300 mL

Kontrol: 300 mL %90, 270 mL ilaç içerir; bu da 600 mL’nin %45’üdür. Bu, hacimlerin basitçe toplandığını varsayar; uygulamada etanol hacme tamamlanır.

5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: V = 1,2 mL

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Gereken adet

60·100 = 6 000 birim

Hacim

V = 6000/5000 = 1,2 mL

Cevap

V = 1,2 mL

6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 30 mL/h

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

4 000/250 = 16 mcg/mL

Saatlik doz

Order hastanın tamamı için dakika başınadır, bu yüzden ağırlık gerekmez.

8·60 = 480 mcg/h

Pompa hızı

R = 480/16 = 30 mL/h

Cevap

R = 30 mL/h

7.Farmakoloji

Cevap: C · With food and plenty of water, swallowed whole if slow-release

Cevap neden bu

Oral potassium can cause nausea and, if a tablet lodges, ulceration of the oesophagus or gut. Taking it with food and plenty of water and staying upright reduces this; levels are monitored.

Cevap

C · With food and plenty of water, swallowed whole if slow-release

8.Farmakoloji

Cevap: D · Asetilkolinesterazın inhibisyonu

Cevap neden bu

Organofosfatlar asetilkolinesterazı inhibe eder; böylece asetilkolin muskarinik ve nikotinik reseptörlerde birikir. Atropin muskarinik etkileri bloke eder; pralidoksim erken verilirse enzimi yeniden aktive edebilir.

Cevap

D · Asetilkolinesterazın inhibisyonu

ExamProblems · examproblems.com/courses/clinical-pharmacokinetics