Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
2Alıştırma soruları
1.Klinik farmakokinetikOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). tobramycin IV dozundan sonra düzey t = 1 sa iken 10 mg/L, t = 5 sa iken 3,3 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Yarı ömrü t½ bulun.
C1 = 10 mg/L (1 h)C2 = 3,3 mg/L (5 h)
t½ = h
2.Klinik farmakokinetikZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir theophylline infüzyonu yükleme dozu olmadan 36 mg/sa hızla çalışıyor. Hastanın klerensi 3 L/sa ve yarı ömür 8 sa. 7 sa sonra düzey C nedir?
R = 36 mg/hCL = 3 L/ht½ = 8 ht = 7 h
C = mg/L
3.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde ceftriaxone 1000 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 9,6 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 0,4 mL ekliyor. Rekonstitüsyondan sonra mg/mL cinsinden konsantrasyon C nedir?
1000 mg9,6 mL+0,4 mL
C = mg/mL
4.Farmasötik hesaplamalarZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %30’lük bir stoktan ve saf sudan 100 mL %3’lik hydrogen peroxide hazırlamanız gerekiyor. Kaç mL suya V ihtiyacınız var? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.
30%0%3%100 mL
V = mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma protokolü, 76 kg ağırlığındaki bir hasta için 60 ünite/kg heparin bolusu öngörüyor. Flakon 5 000 ünite/mL içeriyor. Hangi hacmi V çekersiniz? İki ondalık basamağa yuvarlayın.
60 birim/kg76 kg5 000 birim/mL
V = mL
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 250 mL’de 250 mg içeren bir dobutamine infüzyonu 24 mL/h hızla gidiyor. Hasta 78 kg. Hasta mcg/kg/min cinsinden hangi dozu D alıyor? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
250 mg/250 mL24 mL/h78 kg
D = mcg/kg/min
7.FarmakolojiOrta
Which drug is used for torsades de pointes?
AIntravenous verapamil
BIntravenous magnesium sulfate
CIntravenous adenosine (rapid push)
DOral digoxin
8.FarmakolojiZor
Yarışmasız (geri dönüşsüz) bir antagonist doz-yanıt eğrisini nasıl değiştirir?
AEğriyi sola kaydırarak
BEğriyi aynı en yüksek değerle sağa kaydırarak
CEn yüksek yanıtı düşürerek
DBaşka değişiklik olmadan eğriyi dikleştirerek
3Çözeltiler
1.Klinik farmakokinetik
Cevap: t½ = 2,501 h
Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Eliminasyon hız sabiti
k = ln(10/3,3)/4 = 1,109/4 = 0,2772 h⁻¹
Yarı ömür
t½ = 0,693/0,2772 = 2,501 h
Cevap
t½ = 2,501 h
2.Klinik farmakokinetik
Cevap: C = 5,457 mg/L
Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Kararlı durum düzeyi
Css = 36/3 = 12 mg/L
Hız sabiti
k = 0,693/8 = 0,08664 h⁻¹
Verilen süre sonundaki düzey
C = 12·(1 − e−0,08664·7) = 5,457 mg/L
Cevap
C = 5,457 mg/L
3.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: C = 100 mg/mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Son hacim
9,6 + 0,4 = 10 mL
Konsantrasyon
C = 1000/10 = 100 mg/mL
Cevap
C = 100 mg/mL
4.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 90 mL
Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Aligasyon payları
30%: 3 − 0 = 3 pay
0%: 30 − 3 = 27 pay
toplam: 30 pay
Su
V = 100·27/30 = 90 mL
Cevap
V = 90 mL
Kontrol: 10 mL %30 çözelti 3 g ilaç içerir, bu da 100 mL’nin %3’üdür.
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: V = 0,91 mL
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Gereken adet
60·76 = 4 560 birim
Hacim
V = 4560/5000 = 0,912 ≈ 0,91 mL
Cevap
V = 0,91 mL
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: D = 5,1 mcg/kg/min
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
250 000/250 = 1000 mcg/mL
Dakikadaki mikrogram
24·1000 = 24000 mcg/h
24000/60 = 400 mcg/min
Kilogram başına
D = 400/78 = 5,128 ≈ 5,1 mcg/kg/min
Cevap
D = 5,1 mcg/kg/min
7.Farmakoloji
Cevap: B · Intravenous magnesium sulfate
Cevap neden bu
IV magnesium is first-line for torsades de pointes, even when serum magnesium is normal. QT-prolonging drugs are stopped and potassium is corrected.
Cevap
B · Intravenous magnesium sulfate
8.Farmakoloji
Cevap: C · En yüksek yanıtı düşürerek
Cevap neden bu
Yarışmalı antagonist eğriyi sağa kaydırır ama daha yüksek agonist dozları aynı en yüksek değere ulaşır. Yarışmasız antagonist en yüksek yanıtı düşürür.