Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
2Alıştırma soruları
1.Klinik farmakokinetikOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 89 kg ağırlığındaki bir hastaya aminofilin infüzyonu verilecek (tuz faktörü S = 0,8: aminofilinin %80’i teofilindir). Teofilin klerensi 0,035 L/kg/sa. Kararlı durum teofilin düzeyini 12 mg/L yapan aminofilin infüzyon hızı R mg/sa olarak nedir?
89 kgCL = 0,035 L/kg/hCss = 12 mg/LS = 0,8
R = mg/h
2.Klinik farmakokinetikZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta her 12 saatte bir IV vankomisin alıyor; vankomisin klerensi 3 L/h. Hangi doz D mg cinsinden ortalama kararlı durum düzeyini 15 mg/L yapar?
CL = 3 L/hτ = 12 hS = 1F = 1Css,avg = 15 mg/L
D = mg
3.Farmasötik hesaplamalarOrta
Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:10 000’dır. 0,66 mg gerekiyor. Hacmi 10 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?
1:10 0000,66 mg
V = mL
4.Farmasötik hesaplamalarZor
Bir flakon 1000 mg toz içerir. 1,2 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,8 mL hacim ekliyor. Reçete 950 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
1000 mg1,2 mL + 0,8 mL950 mg
V = mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 500 mL’de 20 000 ünite heparin var. Order, 106 kg ağırlığındaki bir hasta için 15 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
20 000 birim/500 mL15 birim/kg/h106 kg
R = mL/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dobutamine 500 mg var. Order, 110 kg ağırlığındaki bir hasta için 12,5 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
500 mg/250 mL12,5 mcg/kg/min110 kg
R = mL/h
7.FarmakolojiOrta
When should a patient take a once-daily proton pump inhibitor such as omeprazole?
AAbout 30–60 minutes before the first meal of the day
BWith a glass of milk at bedtime, when acid output is highest
CStraight after a large evening meal
DOnly when heartburn is severe
8.FarmakolojiZor
Kloramfenikol verilen yenidoğanlarda "gri bebek sendromu" gelişebilir. Temel neden nedir?
AKaraciğerdeki olgunlaşmamış glukuronidasyon ilacın birikmesine izin verir
BKloramfenikol yenidoğanlarda K vitaminine dönüşür
CYenidoğanlar ilaca karşı antikor üretir
DYenidoğan böbreği ilacı çok hızlı atar, bu yüzden daha yüksek dozlar verilir
3Çözeltiler
1.Klinik farmakokinetik
Cevap: R = 46,73 mg/h
Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Klerens
CL = 0,035·89 = 3,115 L/h
İnfüzyon hızı
R = CL·Css/S = 3,115·12/0,8 = 46,73 mg/h
Cevap
R = 46,73 mg/h
2.Klinik farmakokinetik
Cevap: D = 540 mg
Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Doz
D = Css,avg·CL·τ/(S·F) = 15·3·12/(1·1) = 540 mg
Cevap
D = 540 mg
3.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 6,6 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
mg/mL cinsinden konsantrasyon
1000 mg/10 000 mL = 0,1 mg/mL
Hacim
V = 0,66/0,1 = 6,6 mL
Cevap
V = 6,6 mL
4.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 1,9 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
Son hacim ve derişim
1,2 + 0,8 = 2 mL
C = 1000/2 = 500 mg/mL
Hacim
V = 950/500 = 1,9 mL
Cevap
V = 1,9 mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 39,8 mL/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Saatlik ünite
15·106 = 1 590 birim/h
Konsantrasyon
20 000/500 = 40 birim/mL
Pompa hızı
R = 1590/40 = 39,75 ≈ 39,8 mL/h
Cevap
R = 39,8 mL/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 41,3 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
500 mg = 500 000 mcg
500 000/250 = 2000 mcg/mL
Dakikalık ve saatlik doz
12,5·110 = 1375 mcg/min
1375·60 = 82500 mcg/h
Pompa hızı
R = 82500/2000 = 41,25 ≈ 41,3 mL/h
Cevap
R = 41,3 mL/h
7.Farmakoloji
Cevap: A · About 30–60 minutes before the first meal of the day
Cevap neden bu
Proton pump inhibitors block pumps that are active, so they work best when taken before breakfast. Food then activates the pumps when the drug level is high.
Cevap
A · About 30–60 minutes before the first meal of the day
8.Farmakoloji
Cevap: A · Karaciğerdeki olgunlaşmamış glukuronidasyon ilacın birikmesine izin verir
Cevap neden bu
Yenidoğanlarda glukuronil transferaz etkinliği düşüktür; bu yüzden kloramfenikol konjuge edilmez ve birikir. Yüksek düzeyler gri ciltle seyreden dolaşım çöküşüne neden olur. Organ olgunlaşmamışlığının farmakokinetiği nasıl değiştirdiğini gösterir.
Cevap
A · Karaciğerdeki olgunlaşmamış glukuronidasyon ilacın birikmesine izin verir