Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
2Alıştırma soruları
1.Klinik farmakokinetikOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta gentamicin ilacının 140 mg IV bolusunu alıyor. Sıfır zamanına geriye ekstrapole edilen düzey 6 mg/L ve yarı ömür 3 sa. Klerensi CL L/sa cinsinden bulun.
D = 140 mgC₀ = 6 mg/Lt½ = 3 h
CL = L/h
2.Klinik farmakokinetikZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 55 kg ağırlığındaki bir hastanın theophylline düzeyi 3,6 mg/L; hedef 12 mg/L. İlaç intravenöz olarak aminophylline (S = 0,8) şeklinde veriliyor ve dağılım hacmi 0,5 L/kg. Düzeyi hedefe çıkaran ek yükleme dozu LD nedir?
55 kgVd = 0,5 L/kgC = 3,6 → 12 mg/LS = 0,8
LD = mg
3.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde cefuroxime 750 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 7,2 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 0,3 mL ekliyor. Order edilen doz 450 mg. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
750 mg7,2 mL+0,3 mL450 mg
V = mL
4.Farmasötik hesaplamalarZor
Bir flakon 1000 mg toz içerir. 9,2 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,8 mL hacim ekliyor. Reçete 180 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
1000 mg9,2 mL + 0,8 mL180 mg
V = mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 50 mL’de 50 ünite kristalize insülin içeriyor. Order, 64 kg ağırlığındaki bir hasta için 0,1 ünite/kg/h. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
50 birim/50 mL0,1 birim/kg/h64 kg
R = mL/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 250 mL’de 250 mg içeren bir dobutamine infüzyonu 19 mL/h hızla gidiyor. Hasta 99 kg. Hasta mcg/kg/min cinsinden hangi dozu D alıyor? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
250 mg/250 mL19 mL/h99 kg
D = mcg/kg/min
7.FarmakolojiOrta
Why is hypovolaemia corrected with IV fluids before or while starting a vasopressor?
AVasopressors cause the patient to retain too much fluid
BFluids stop the vasopressor causing a fever
CVasopressors only work when they are diluted in large fluid volumes
DVasopressors cannot keep perfusion up if the circulation is under-filled
8.FarmakolojiZor
A patient on warfarin also takes ginkgo and high-dose garlic supplements and is having minor surgery next week. What should the nurse do?
AIgnore the supplements, as natural products are safe with warfarin
BAdvise stopping warfarin without telling anyone
CAdvise taking extra supplements to improve healing
DTell the surgical team, as the supplements can increase bleeding
3Çözeltiler
1.Klinik farmakokinetik
Cevap: CL = 5,391 L/h
Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Dağılım hacmi
Vd = 140/6 = 23,33 L
Hız sabiti
k = 0,693/3 = 0,231 h⁻¹
Klerens
CL = 0,231·23,33 = 5,391 L/h
Cevap
CL = 5,391 L/h
2.Klinik farmakokinetik
Cevap: LD = 288,8 mg
Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Dağılım hacmi
Vd = 0,5·55 = 27,5 L
Gereken artış
12 − 3,6 = 8,4 mg/L
Yükleme dozu
LD = 27,5·8,4/(0,8·1) = 288,8 mg
Cevap
LD = 288,8 mg
Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.
3.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 4,5 mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Son hacim
7,2 + 0,3 = 7,5 mL
Konsantrasyon
750/7,5 = 100 mg/mL
Verilecek hacim
V = 450/100 = 4,5 mL
Cevap
V = 4,5 mL
4.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 1,8 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
Son hacim ve derişim
9,2 + 0,8 = 10 mL
C = 1000/10 = 100 mg/mL
Hacim
V = 180/100 = 1,8 mL
Cevap
V = 1,8 mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 6,4 mL/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Saatlik ünite
0,1·64 = 6,4 birim/h
Konsantrasyon
50/50 = 1 birim/mL
Pompa hızı
R = 6,4/1 = 6,4 mL/h
Cevap
R = 6,4 mL/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: D = 3,2 mcg/kg/min
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
250 000/250 = 1000 mcg/mL
Dakikadaki mikrogram
19·1000 = 19000 mcg/h
19000/60 = 316,7 mcg/min
Kilogram başına
D = 316,7/99 = 3,199 ≈ 3,2 mcg/kg/min
Cevap
D = 3,2 mcg/kg/min
7.Farmakoloji
Cevap: D · Vasopressors cannot keep perfusion up if the circulation is under-filled
Cevap neden bu
Vasoconstriction without adequate volume reduces organ blood flow and can cause ischaemia. Fluid resuscitation restores preload, and vasopressors are then used for persistent hypotension.
Cevap
D · Vasopressors cannot keep perfusion up if the circulation is under-filled
8.Farmakoloji
Cevap: D · Tell the surgical team, as the supplements can increase bleeding
Cevap neden bu
Ginkgo and garlic may impair platelet function and add to warfarin's bleeding risk. The team needs a full list of supplements so it can plan, and the patient should not change warfarin without advice.
Cevap
D · Tell the surgical team, as the supplements can increase bleeding