Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
2Alıştırma soruları
1.Klinik farmakokinetikOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). vancomycin IV dozundan sonra düzey t = 1 sa iken 35 mg/L, t = 17 sa iken 10,2 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Yarı ömrü t½ bulun.
C1 = 35 mg/L (1 h)C2 = 10,2 mg/L (17 h)
t½ = h
2.Klinik farmakokinetikZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 77 yaşındaki bir kadın, 76 kg ağırlığında ve serum kreatinini 2,6 mg/dL (230 µmol/L). Kreatinin klerensini Cockcroft–Gault ile tahmin edin: KrKl (mL/dk) = (140 − yaş) × ağırlık (kg)/(72 × mg/dL cinsinden SKr), kadınlar için × 0,85. Kreatinin klerensi 120 mL/dk olduğunda olağan tobramycin rejimi 8 saatte bir 120 mg. Doz korunarak aralık, klerensteki düşüşle orantılı olarak uzatılır. Yeni doz aralığını τ bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:1000’dır. 0,22 mg gerekiyor. Hacmi 1 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?
1:10000,22 mg
V = mL
4.Farmasötik hesaplamalarZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %23 ve %3’lük sodium chloride karıştırarak 450 mL %5’lik sodium chloride hazırlamanız gerekiyor. %23’lik çözeltiden kaç mL V gerekir? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.
23%3%5%450 mL
V = mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma protokolü, 77 kg ağırlığındaki bir hasta için 80 ünite/kg heparin bolusu öngörüyor. Flakon 1 000 ünite/mL içeriyor. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
80 birim/kg77 kg1 000 birim/mL
V = mL
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 67 kg ağırlığındaki bir hastaya 20 mcg/min hızında nitroglycerin order edilmiş. Torbada 250 mL’de 50 mg var. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
50 mg/250 mL20 mcg/min67 kg
R = mL/h
7.FarmakolojiOrta
Klopidogrel trombosit agregasyonunu nasıl azaltır?
ATrombositlerdeki ADP için P2Y12 reseptörünü bloke eder
BGlikoprotein IIb/IIIa reseptörünü doğrudan bloke eder
CAntitrombini aktive eder
DTrombosit COX-1'ini inhibe eder
8.FarmakolojiZor
A patient with heart failure starts taking naproxen regularly for back pain. Why is this a concern?
ANSAIDs cause salt and water retention and can worsen heart failure
BNSAIDs block the absorption of furosemide completely
CNSAIDs increase heart contractility too much
DNSAIDs lower potassium, which makes digoxin and diuretics fail
3Çözeltiler
1.Klinik farmakokinetik
Cevap: t½ = 8,995 h
Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Eliminasyon hız sabiti
k = ln(35/10,2)/16 = 1,233/16 = 0,07706 h⁻¹
Yarı ömür
t½ = 0,693/0,07706 = 8,995 h
Cevap
t½ = 8,995 h
2.Klinik farmakokinetik
Cevap: τ = 44,2 h
Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Kreatinin klerensi (Cockcroft–Gault)
CrCl = (140 − 77)·76/(72·2,6)·0,85 = 21,74 mL/min
Yeni aralık
τ = 8·120/21,74 = 44,16 ≈ 44,2 h
Cevap
τ = 44,2 h
Uygulamada aralık 12, 24, 36 ya da 48 sa gibi uygun bir değere yuvarlanır.
3.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 0,22 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
mg/mL cinsinden konsantrasyon
1000 mg/1000 mL = 1 mg/mL
Hacim
V = 0,22/1 = 0,22 mL
Cevap
V = 0,22 mL
4.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 45 mL
Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Aligasyon payları
23%: 5 − 3 = 2 pay
3%: 23 − 5 = 18 pay
toplam: 20 pay
Hacmi paylaştırın
V = 450·2/20 = 45 mL
Cevap
V = 45 mL
Kontrol: 45 mL %23 + 405 mL %3 = 450 mL.
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: V = 6,2 mL
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Gereken adet
80·77 = 6 160 birim
Hacim
V = 6160/1000 = 6,16 ≈ 6,2 mL
Cevap
V = 6,2 mL
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 6 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
50 000/250 = 200 mcg/mL
Saatlik doz
Order hastanın tamamı için dakika başınadır, bu yüzden ağırlık gerekmez.
20·60 = 1200 mcg/h
Pompa hızı
R = 1200/200 = 6 mL/h
Cevap
R = 6 mL/h
7.Farmakoloji
Cevap: A · Trombositlerdeki ADP için P2Y12 reseptörünü bloke eder
Cevap neden bu
Klopidogrel karaciğerde aktive edilir ve trombositlerdeki P2Y12 ADP reseptörünü geri dönüşümsüz bloke eder. Kalp krizi veya stent sonrası çoğu zaman aspirinle birlikte kullanılır.
Cevap
A · Trombositlerdeki ADP için P2Y12 reseptörünü bloke eder
8.Farmakoloji
Cevap: A · NSAIDs cause salt and water retention and can worsen heart failure
Cevap neden bu
NSAIDs inhibit renal prostaglandins, causing sodium and water retention and reducing the effect of diuretics. They can trigger decompensation of heart failure and are usually avoided.
Cevap
A · NSAIDs cause salt and water retention and can worsen heart failure