Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
2Alıştırma soruları
1.Klinik farmakokinetikOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 53 kg ağırlığındaki bir hastaya teofilin infüzyonu veriliyor. Klerens 0,03 L/kg/sa. Kararlı durum düzeyini 15 mg/L yapan infüzyon hızı R mg/sa olarak nedir?
53 kgCL = 0,03 L/kg/hCss = 15 mg/L
R = mg/h
2.Klinik farmakokinetikZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir theophylline infüzyonu yükleme dozu olmadan 25 mg/sa hızla çalışıyor. Hastanın klerensi 2,5 L/sa ve yarı ömür 9 sa. 2 sa sonra düzey C nedir?
R = 25 mg/hCL = 2,5 L/ht½ = 9 ht = 2 h
C = mg/L
3.Farmasötik hesaplamalarOrta
Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:10 000’dır. 0,86 mg gerekiyor. Hacmi 10 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?
1:10 0000,86 mg
V = mL
4.Farmasötik hesaplamalarZor
Bir flakon 2000 mg toz içerir. 4,4 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,6 mL hacim ekliyor. Reçete 1920 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
2000 mg4,4 mL + 0,6 mL1920 mg
V = mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 100 mL’de 100 ünite kristalize insülin içeriyor. Order 1,5 ünite/h. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
100 birim/100 mL1,5 birim/h
R = mL/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 92 kg ağırlığındaki bir hastaya 10 mcg/min hızında nitroglycerin order edilmiş. Torbada 250 mL’de 25 mg var. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
25 mg/250 mL10 mcg/min92 kg
R = mL/h
7.FarmakolojiOrta
Sumatriptan is contraindicated in which patient?
AA patient with coronary artery disease
BA patient with iron deficiency anaemia
CA patient with mild asthma
DA patient with a recent ankle sprain
8.FarmakolojiZor
How does aripiprazole differ from most other antipsychotics?
AIt is a full dopamine agonist that increases dopamine activity
BIt is a partial agonist at dopamine D2 receptors
CIt works by blocking the reuptake of serotonin only
DIt has no effect on dopamine and acts only on histamine
3Çözeltiler
1.Klinik farmakokinetik
Cevap: R = 23,85 mg/h
Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Klerens
CL = 0,03·53 = 1,59 L/h
İnfüzyon hızı
R = 1,59·15 = 23,85 mg/h
Cevap
R = 23,85 mg/h
2.Klinik farmakokinetik
Cevap: C = 1,428 mg/L
Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Kararlı durum düzeyi
Css = 25/2,5 = 10 mg/L
Hız sabiti
k = 0,693/9 = 0,07702 h⁻¹
Verilen süre sonundaki düzey
C = 10·(1 − e−0,07702·2) = 1,428 mg/L
Cevap
C = 1,428 mg/L
3.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 8,6 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
mg/mL cinsinden konsantrasyon
1000 mg/10 000 mL = 0,1 mg/mL
Hacim
V = 0,86/0,1 = 8,6 mL
Cevap
V = 8,6 mL
4.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 4,8 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
Son hacim ve derişim
4,4 + 0,6 = 5 mL
C = 2000/5 = 400 mg/mL
Hacim
V = 1920/400 = 4,8 mL
Cevap
V = 4,8 mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 1,5 mL/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
100/100 = 1 birim/mL
Pompa hızı
R = 1,5/1 = 1,5 mL/h
Cevap
R = 1,5 mL/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 6 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
25 000/250 = 100 mcg/mL
Saatlik doz
Order hastanın tamamı için dakika başınadır, bu yüzden ağırlık gerekmez.
10·60 = 600 mcg/h
Pompa hızı
R = 600/100 = 6 mL/h
Cevap
R = 6 mL/h
7.Farmakoloji
Cevap: A · A patient with coronary artery disease
Cevap neden bu
Triptans can constrict coronary arteries and cause angina or myocardial infarction. They are avoided in coronary disease, uncontrolled hypertension and previous stroke.
Cevap
A · A patient with coronary artery disease
8.Farmakoloji
Cevap: B · It is a partial agonist at dopamine D2 receptors
Cevap neden bu
Aripiprazole is a D2 partial agonist, reducing dopamine activity where it is high and providing some where it is low. It causes less weight gain and prolactin rise than many antipsychotics, but akathisia is common.
Cevap
B · It is a partial agonist at dopamine D2 receptors