Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
2Alıştırma soruları
1.Klinik farmakokinetikOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). vancomycin IV dozundan sonra düzey t = 2 sa iken 35 mg/L, t = 8 sa iken 19,3 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Yarı ömrü t½ bulun.
C1 = 35 mg/L (2 h)C2 = 19,3 mg/L (8 h)
t½ = h
2.Klinik farmakokinetikZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir theophylline infüzyonu yükleme dozu olmadan 37,5 mg/sa hızla çalışıyor. Hastanın klerensi 2,5 L/sa ve yarı ömür 9 sa. 24 sa sonra düzey C nedir?
R = 37,5 mg/hCL = 2,5 L/ht½ = 9 ht = 24 h
C = mg/L
3.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde ceftriaxone 2000 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 19,2 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 0,8 mL ekliyor. Rekonstitüsyondan sonra mg/mL cinsinden konsantrasyon C nedir?
2000 mg19,2 mL+0,8 mL
C = mg/mL
4.Farmasötik hesaplamalarZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %90’lük bir stoktan ve saf sudan 250 mL %45’lik ethanol hazırlamanız gerekiyor. Kaç mL suya V ihtiyacınız var? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.
90%0%45%250 mL
V = mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de 12 500 ünite heparin var. Order, 70 kg ağırlığındaki bir hasta için 20 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
12 500 birim/250 mL20 birim/kg/h70 kg
R = mL/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dobutamine 250 mg var. Order, 60 kg ağırlığındaki bir hasta için 7,5 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
250 mg/250 mL7,5 mcg/kg/min60 kg
R = mL/h
7.FarmakolojiOrta
Why is hypovolaemia corrected with IV fluids before or while starting a vasopressor?
AVasopressors cannot keep perfusion up if the circulation is under-filled
BFluids stop the vasopressor causing a fever
CVasopressors cause the patient to retain too much fluid
DVasopressors only work when they are diluted in large fluid volumes
8.FarmakolojiZor
Lithium taken in the first trimester of pregnancy has been linked to which type of birth defect?
ALimb defects similar to thalidomide
BHeart malformations, such as Ebstein's anomaly
CCleft lip and palate only
DNeural tube defects such as spina bifida
3Çözeltiler
1.Klinik farmakokinetik
Cevap: t½ = 6,987 h
Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Eliminasyon hız sabiti
k = ln(35/19,3)/6 = 0,5952/6 = 0,09921 h⁻¹
Yarı ömür
t½ = 0,693/0,09921 = 6,987 h
Cevap
t½ = 6,987 h
2.Klinik farmakokinetik
Cevap: C = 12,64 mg/L
Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Kararlı durum düzeyi
Css = 37,5/2,5 = 15 mg/L
Hız sabiti
k = 0,693/9 = 0,07702 h⁻¹
Verilen süre sonundaki düzey
C = 15·(1 − e−0,07702·24) = 12,64 mg/L
Cevap
C = 12,64 mg/L
3.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: C = 100 mg/mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Son hacim
19,2 + 0,8 = 20 mL
Konsantrasyon
C = 2000/20 = 100 mg/mL
Cevap
C = 100 mg/mL
4.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 125 mL
Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Aligasyon payları
90%: 45 − 0 = 45 pay
0%: 90 − 45 = 45 pay
toplam: 90 pay
Su
V = 250·45/90 = 125 mL
Cevap
V = 125 mL
Kontrol: 125 mL %90, 112,5 mL ilaç içerir; bu da 250 mL’nin %45’üdür. Bu, hacimlerin basitçe toplandığını varsayar; uygulamada etanol hacme tamamlanır.
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 28 mL/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Saatlik ünite
20·70 = 1 400 birim/h
Konsantrasyon
12 500/250 = 50 birim/mL
Pompa hızı
R = 1400/50 = 28 mL/h
Cevap
R = 28 mL/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 27 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
250 mg = 250 000 mcg
250 000/250 = 1000 mcg/mL
Dakikalık ve saatlik doz
7,5·60 = 450 mcg/min
450·60 = 27000 mcg/h
Pompa hızı
R = 27000/1000 = 27 mL/h
Cevap
R = 27 mL/h
7.Farmakoloji
Cevap: A · Vasopressors cannot keep perfusion up if the circulation is under-filled
Cevap neden bu
Vasoconstriction without adequate volume reduces organ blood flow and can cause ischaemia. Fluid resuscitation restores preload, and vasopressors are then used for persistent hypotension.
Cevap
A · Vasopressors cannot keep perfusion up if the circulation is under-filled
8.Farmakoloji
Cevap: B · Heart malformations, such as Ebstein's anomaly
Cevap neden bu
First-trimester lithium is associated with a small increased risk of cardiac malformations, classically Ebstein's anomaly. Women of childbearing age need counselling and specialist planning before pregnancy.
Cevap
B · Heart malformations, such as Ebstein's anomaly