Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
2Alıştırma soruları
1.Klinik farmakokinetikOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). tobramycin IV dozundan sonra düzey t = 1 sa iken 8 mg/L, t = 4 sa iken 3,5 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Eliminasyon hız sabitini k bulun.
C1 = 8 mg/L (1 h)C2 = 3,5 mg/L (4 h)
k = h⁻¹
2.Klinik farmakokinetikZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 50 yaşındaki bir kadın, 58 kg ağırlığında ve serum kreatinini 2,3 mg/dL (203 µmol/L). Kreatinin klerensini Cockcroft–Gault ile tahmin edin: KrKl (mL/dk) = (140 − yaş) × ağırlık (kg)/(72 × mg/dL cinsinden SKr), kadınlar için × 0,85. Kreatinin klerensi 100 mL/dk olduğunda olağan gentamicin rejimi 8 saatte bir 80 mg. Doz korunarak aralık, klerensteki düşüşle orantılı olarak uzatılır. Yeni doz aralığını τ bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:10 000’dır. 0,38 mg gerekiyor. Hacmi 10 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?
1:10 0000,38 mg
V = mL
4.Farmasötik hesaplamalarZor
Bir flakon 1000 mg toz içerir. 1,5 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,5 mL hacim ekliyor. Reçete 900 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
1000 mg1,5 mL + 0,5 mL900 mg
V = mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de 25 000 ünite heparin var. Order, 96 kg ağırlığındaki bir hasta için 12 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
25 000 birim/250 mL12 birim/kg/h96 kg
R = mL/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dopamine 400 mg var. Order, 85 kg ağırlığındaki bir hasta için 8 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
400 mg/250 mL8 mcg/kg/min85 kg
R = mL/h
7.FarmakolojiOrta
Why is ketorolac given only for a short course?
AIt is a strong opioid that causes addiction
BIt quickly loses all its pain-relieving effect because of tolerance
CIt causes respiratory depression after a few days
DGI bleeding and kidney injury become more likely with longer use
8.FarmakolojiZor
Kombine oral kontraseptif kullanan bir kadın epilepsi için karbamazepine başlıyor. Temel endişe nedir?
AKombinasyona bağlı ağır hipoglisemi
Bİlaçlar etkileşmediği için endişe yoktur
CHormonlar daha hızlı metabolize edildiği için kontrasepsiyon başarısızlığı
DHap metabolizmasını güçlü biçimde engellediği için karbamazepin toksisitesi
3Çözeltiler
1.Klinik farmakokinetik
Cevap: k = 0,2756 h⁻¹
Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Eliminasyon hız sabiti
k = ln(8/3,5)/3 = 0,8267/3 = 0,2756 h⁻¹
Cevap
k = 0,2756 h⁻¹
2.Klinik farmakokinetik
Cevap: τ = 29,9 h
Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Kreatinin klerensi (Cockcroft–Gault)
CrCl = (140 − 50)·58/(72·2,3)·0,85 = 26,79 mL/min
Yeni aralık
τ = 8·100/26,79 = 29,86 ≈ 29,9 h
Cevap
τ = 29,9 h
Uygulamada aralık 12, 24, 36 ya da 48 sa gibi uygun bir değere yuvarlanır.
3.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 3,8 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
mg/mL cinsinden konsantrasyon
1000 mg/10 000 mL = 0,1 mg/mL
Hacim
V = 0,38/0,1 = 3,8 mL
Cevap
V = 3,8 mL
4.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 1,8 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
Son hacim ve derişim
1,5 + 0,5 = 2 mL
C = 1000/2 = 500 mg/mL
Hacim
V = 900/500 = 1,8 mL
Cevap
V = 1,8 mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 11,5 mL/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Saatlik ünite
12·96 = 1 152 birim/h
Konsantrasyon
25 000/250 = 100 birim/mL
Pompa hızı
R = 1152/100 = 11,52 ≈ 11,5 mL/h
Cevap
R = 11,5 mL/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 25,5 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
400 mg = 400 000 mcg
400 000/250 = 1600 mcg/mL
Dakikalık ve saatlik doz
8·85 = 680 mcg/min
680·60 = 40800 mcg/h
Pompa hızı
R = 40800/1600 = 25,5 mL/h
Cevap
R = 25,5 mL/h
7.Farmakoloji
Cevap: D · GI bleeding and kidney injury become more likely with longer use
Cevap neden bu
Ketorolac is a potent NSAID used for short-term moderate to severe pain. Its risks of GI bleeding, kidney injury and bleeding are high, so treatment is limited to a few days.
Cevap
D · GI bleeding and kidney injury become more likely with longer use
8.Farmakoloji
Cevap: C · Hormonlar daha hızlı metabolize edildiği için kontrasepsiyon başarısızlığı
Cevap neden bu
Karbamazepin CYP3A4'ü indükleyerek östrojen ve progestojenin yıkımını hızlandırır. Kontraseptif düzeyleri düşer ve gebelik oluşabilir; bu yüzden başka bir yöntem önerilir.
Cevap
C · Hormonlar daha hızlı metabolize edildiği için kontrasepsiyon başarısızlığı