Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
2Alıştırma soruları
1.Klinik farmakokinetikOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). gentamicin IV dozundan sonra düzey t = 1 sa iken 9 mg/L, t = 7 sa iken 2,3 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Eliminasyon hız sabitini k bulun.
C1 = 9 mg/L (1 h)C2 = 2,3 mg/L (7 h)
k = h⁻¹
2.Klinik farmakokinetikZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 81 kg ağırlığındaki bir hasta her 12 saatte bir oral teofilin alıyor (F = 1). Klerens 0,035 L/kg/h. Hangi doz D mg cinsinden ortalama kararlı durum düzeyini 15 mg/L yapar?
Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:10 000’dır. 0,66 mg gerekiyor. Hacmi 10 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?
1:10 0000,66 mg
V = mL
4.Farmasötik hesaplamalarZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %23 ve %3’lük sodium chloride karıştırarak 100 mL %8’lik sodium chloride hazırlamanız gerekiyor. %23’lik çözeltiden kaç mL V gerekir? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.
23%3%8%100 mL
V = mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 50 mL’de 50 ünite kristalize insülin içeren bir infüzyon 15 mL/h hızla gidiyor. Hasta saatte kaç ünite D alıyor?
50 birim/50 mL15 mL/h
D = birim/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dopamine 400 mg var. Order, 91 kg ağırlığındaki bir hasta için 12 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
400 mg/250 mL12 mcg/kg/min91 kg
R = mL/h
7.FarmakolojiOrta
A patient given haloperidol develops a sudden painful twisting of the neck and the eyes roll upward. Which drug is usually given?
AA second dose of haloperidol
BAn anticholinergic such as benzatropine (benztropine)
CNaloxone
DDantrolene by mouth to relax the twisted neck muscles
8.FarmakolojiZor
Yakın zamanda haloperidole başlanan bir hastada yüksek ateş, "kurşun boru" tipi kas rijiditesi, konfüzyon ve çok yüksek kreatin kinaz gelişiyor. En olası tanı nedir?
AAnesteziye bağlı malign hipertermi
BNöroleptik malign sendrom
CAkut distoni
DSerotonin sendromu
3Çözeltiler
1.Klinik farmakokinetik
Cevap: k = 0,2274 h⁻¹
Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Eliminasyon hız sabiti
k = ln(9/2,3)/6 = 1,364/6 = 0,2274 h⁻¹
Cevap
k = 0,2274 h⁻¹
2.Klinik farmakokinetik
Cevap: D = 510,3 mg
Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Klerens
CL = 0,035·81 = 2,835 L/h
Doz
D = Css,avg·CL·τ/(S·F) = 15·2,835·12/(1·1) = 510,3 mg
Cevap
D = 510,3 mg
3.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 6,6 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
mg/mL cinsinden konsantrasyon
1000 mg/10 000 mL = 0,1 mg/mL
Hacim
V = 0,66/0,1 = 6,6 mL
Cevap
V = 6,6 mL
4.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 25 mL
Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Aligasyon payları
23%: 8 − 3 = 5 pay
3%: 23 − 8 = 15 pay
toplam: 20 pay
Hacmi paylaştırın
V = 100·5/20 = 25 mL
Cevap
V = 25 mL
Kontrol: 25 mL %23 + 75 mL %3 = 100 mL.
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: D = 15 birim/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
50/50 = 1 birim/mL
Saatlik ünite
D = 15·1 = 15 birim/h
Cevap
D = 15 birim/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 41 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
400 mg = 400 000 mcg
400 000/250 = 1600 mcg/mL
Dakikalık ve saatlik doz
12·91 = 1092 mcg/min
1092·60 = 65520 mcg/h
Pompa hızı
R = 65520/1600 = 40,95 ≈ 41 mL/h
Cevap
R = 41 mL/h
7.Farmakoloji
Cevap: B · An anticholinergic such as benzatropine (benztropine)
Cevap neden bu
Acute dystonia is caused by dopamine blockade, which leaves acetylcholine activity relatively high. An IM or IV anticholinergic usually relieves it within minutes.
Cevap
B · An anticholinergic such as benzatropine (benztropine)
8.Farmakoloji
Cevap: B · Nöroleptik malign sendrom
Cevap neden bu
Nöroleptik malign sendrom dopamin antagonistlerinden sonra günler içinde, kurşun boru rijiditesi, ateş ve yüksek CK ile gelişir. Serotonin sendromu daha hızlı gelişir ve klonus ile hiperrefleksi içerir.