Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
2Alıştırma soruları
1.Klinik farmakokinetikOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 87 kg ağırlığındaki bir hastaya digoxin tabletleriyle mcg/L cinsinden 1 düzeyine ulaşmak için yükleme yapılacak. Dağılım hacmi 7 L/kg ve tabletlerin biyoyararlanımı F = 0,7. Toplam oral yükleme dozunu LD mcg cinsinden bulun.
87 kgVd = 7 L/kgC = 1 mcg/LF = 0,7
LD = mcg
2.Klinik farmakokinetikZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir theophylline infüzyonu yükleme dozu olmadan 24 mg/sa hızla çalışıyor. Hastanın klerensi 2 L/sa ve yarı ömür 8 sa. 2 sa sonra düzey C nedir?
R = 24 mg/hCL = 2 L/ht½ = 8 ht = 2 h
C = mg/L
3.Farmasötik hesaplamalarOrta
Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:1000’dır. 0,47 mg gerekiyor. Hacmi 1 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?
1:10000,47 mg
V = mL
4.Farmasötik hesaplamalarZor
Bir flakon 250 mg toz içerir. 4,6 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,4 mL hacim ekliyor. Reçete 65 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
250 mg4,6 mL + 0,4 mL65 mg
V = mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 250 mL’de 100 ünite kristalize insülin içeren bir infüzyon 5 mL/h hızla gidiyor. Hasta saatte kaç ünite D alıyor?
100 birim/250 mL5 mL/h
D = birim/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dobutamine 500 mg var. Order, 73 kg ağırlığındaki bir hasta için 10 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
500 mg/250 mL10 mcg/kg/min73 kg
R = mL/h
7.FarmakolojiOrta
How should a hyoscine (scopolamine) patch for motion sickness be used?
ACut it in half for children without advice
BApply it behind the ear several hours before travel
CApply it to the chest only after the vomiting has started
DSwallow it if no water is available
8.FarmakolojiZor
A postoperative patient using morphine PCA is very drowsy, hard to rouse and has a respiratory rate of 7 per minute. What should the nurse do first?
ALet the patient sleep and recheck in one hour
BStop the PCA, try to rouse the patient and give naloxone as per protocol
CEncourage the patient to press the button only when awake and in pain
DReduce the PCA dose and leave the pump running
3Çözeltiler
1.Klinik farmakokinetik
Cevap: LD = 870 mcg
Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Dağılım hacmi
Vd = 7·87 = 609 L
Gereken etkin ilaç miktarı
Vd·C = 609·1 = 609 mcg
Yükleme dozu
LD = 609/(1·0,7) = 870 mcg
Cevap
LD = 870 mcg
Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.
2.Klinik farmakokinetik
Cevap: C = 1,909 mg/L
Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Kararlı durum düzeyi
Css = 24/2 = 12 mg/L
Hız sabiti
k = 0,693/8 = 0,08664 h⁻¹
Verilen süre sonundaki düzey
C = 12·(1 − e−0,08664·2) = 1,909 mg/L
Cevap
C = 1,909 mg/L
3.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 0,47 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
mg/mL cinsinden konsantrasyon
1000 mg/1000 mL = 1 mg/mL
Hacim
V = 0,47/1 = 0,47 mL
Cevap
V = 0,47 mL
4.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 1,3 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
Son hacim ve derişim
4,6 + 0,4 = 5 mL
C = 250/5 = 50 mg/mL
Hacim
V = 65/50 = 1,3 mL
Cevap
V = 1,3 mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: D = 2 birim/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
100/250 = 0,4 birim/mL
Saatlik ünite
D = 5·0,4 = 2 birim/h
Cevap
D = 2 birim/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 21,9 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
500 mg = 500 000 mcg
500 000/250 = 2000 mcg/mL
Dakikalık ve saatlik doz
10·73 = 730 mcg/min
730·60 = 43800 mcg/h
Pompa hızı
R = 43800/2000 = 21,9 mL/h
Cevap
R = 21,9 mL/h
7.Farmakoloji
Cevap: B · Apply it behind the ear several hours before travel
Cevap neden bu
The patch is applied behind the ear several hours before travel, and the hands are washed afterwards. Touching the eye with drug on the fingers can dilate the pupil and blur vision.
Cevap
B · Apply it behind the ear several hours before travel
8.Farmakoloji
Cevap: B · Stop the PCA, try to rouse the patient and give naloxone as per protocol
Cevap neden bu
Excessive sedation and a low respiratory rate signal opioid-induced respiratory depression. The opioid is stopped, the patient is stimulated and supported with oxygen, naloxone is given as per protocol and help is called.
Cevap
B · Stop the PCA, try to rouse the patient and give naloxone as per protocol