Bilgisayar Biliminin Temelleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Sayı sistemleri

Basamak değerleri
ikili 2k, sekizli 8k, onaltılı 16k
Onluğa
Σ dk·bk
Onluktan
tabana bölün, kalanları aşağıdan yukarı okuyun
Onaltılı ↔ ikili
bir onaltılı basamak = 4 bit
İkiye tümleyen
bitleri ters çevirin ve 1 ekleyin

Önermeler mantığı ve ispatlar

Bir doğruluk tablosunun satırları
2ⁿ
Gerektirme
p → q ≡ ¬p ∨ q ≡ ¬q → ¬p
Gerektirmenin değili
¬(p → q) ≡ p ∧ ¬q
Çift yönlü gerektirme
p ↔ q ≡ (p → q) ∧ (q → p)
De Morgan
¬(p ∧ q) ≡ ¬p ∨ ¬q, ¬(p ∨ q) ≡ ¬p ∧ ¬q
Dağılma kuralları
p ∨ (q ∧ r) ≡ (p ∨ q) ∧ (p ∨ r), p ∧ (q ∨ r) ≡ (p ∧ q) ∨ (p ∧ r)
Niceleyicilerin değili
¬∀x P(x) ≡ ∃x ¬P(x), ¬∃x P(x) ≡ ∀x ¬P(x)
Modus ponens, modus tollens
p → q, p ⊢ q; p → q, ¬q ⊢ ¬p

Yöntem

  1. Farklı değişkenleri sayın: doğruluk tablosu 2ⁿ satırdan oluşur ve hepsinin 1 olduğu satırla başlar.
  2. Her alt formüle kendi sütununu verin ve sütunları içten dışa doğru doldurun.
  3. Her bağlacın kuralını uygulayın: → yalnızca 1 → 0 için 0’dır, ↔ iki taraf aynı olduğunda 1’dir.
  4. Denkliklerde son sütunları satır satır karşılaştırın; bir argümanda ise yalnızca bütün öncüllerin 1 olduğu satırlara bakın.
  5. Niceleyicili bir önermenin değilini almak için ¬’yi içeri taşıyın, ∀ ile ∃’yi değiştirin ve iç formülün değilini alın.

Sayısal mantık: kapılar, K-haritaları ve flip-floplar

Temel kapılar
A·B, A + B, A′, (A·B)′, (A + B)′, A ⊕ B
Boole kuralları
X + X′ = 1, X·X′ = 0, X + XY = X, XY + XY′ = X
De Morgan
(X·Y)′ = X′ + Y′, (X + Y)′ = X′·Y′
Karnaugh haritası sırası
00, 01, 11, 10 (Gray code)
2ᵏ hücrelik grup
k değişken kaybeder
4’ten 1’e çoklayıcı
F = A′B′I0 + A′BI1 + AB′I2 + ABI3
Flip-floplar
D: Q⁺ = D, T: Q⁺ = T ⊕ Q, JK: Q⁺ = JQ′ + K′Q
Sayıcılar
n bit: 2ⁿ durum; mod-N: 2ⁿ ≥ N olan en küçük n; fçıkış = fclk/N
Dalgacık (ripple) sayıcı
fmax = 1/(n·tpd)
Halka ve Johnson sayıcılar
n ve 2n durum

Yöntem

  1. Bir devre için girişlerden çıkışa doğru her seferinde bir kapı olacak şekilde çalışın ve her telin üzerine değeri yazın ya da ifadesini yazıp doğruluk tablosunu doldurun.
  2. Sadeleştirme için 1’leri (ve fark etmez durumlarını X olarak) Gray kodlu satır ve sütunlara, 00, 01, 11, 10, sahip bir Karnaugh haritasına koyun.
  3. 1’leri kenarlardan dolanarak 1, 2, 4, 8 ya da 16 hücrelik olabildiğince az ve olabildiğince büyük gruplarla kapsayın; her grup, sabit kalan değişkenlerden oluşan bir çarpım terimidir. POS biçimi için 0’ları gruplayın.
  4. Flip-floplar ve sayıcılar için girişleri her etkin saat kenarında okuyun, her kenardan sonra durumu yazın ve n bitlik bir sayıcının 2ⁿ durumdan sonra başa sardığını unutmayın.

Sayılar kuramı ve modüler aritmetik

Kalanlı bölme
a = q·n + r, 0 ≤ r < n
Öklid
gcd(a, b) = gcd(b, a mod b)
En küçük ortak kat
lcm(a, b) = a·b/gcd(a, b)
Ters
a·a⁻¹ ≡ 1 (mod n), gcd(a, n) = 1
Doğrusal denklik
a·x ≡ b → x ≡ a⁻¹·b (mod n)
Euler’in φ fonksiyonu
φ(n) = n·∏(1 − 1/p), φ(pᵏ) = pᵏ − pᵏ⁻¹
Fermat
aᵖ⁻¹ ≡ 1 (mod p)
RSA
n = pq, φ = (p − 1)(q − 1), d = e⁻¹ mod φ, c = mᵉ mod n, m = cᵈ mod n

Yöntem

  1. Önce her sayıyı n modunda indirgeyin; kalanlar 0 ile n − 1 arasındadır.
  2. EBOB için Öklid algoritmasıyla art arda bölün; sıfırdan farklı son kalan EBOB’dur.
  3. Bir ters için genişletilmiş algoritmayı çalıştırın ve a’nın katsayısını alın; negatifse n ekleyin.
  4. a·x ≡ b denkliğini a⁻¹ ile çarparak çözün; iki denkliği x = r₁ + m₁k yazarak birleştirin.
  5. Kuvvetler için üssü ikilik tabanda yazın ve art arda kare alın; RSA’da d = e⁻¹ mod φ(n) ve φ(n) = (p − 1)(q − 1)’dir.

Graf kuramı

El sıkışma lemması
Σ deg(v) = 2|E|
Tam graflar
|E(Kn)| = n(n − 1)/2, |E(Km,n)| = m·n
Düzgün (regüler) graf
|E| = n·k/2
Ağaç ve orman
|E| = n − 1, |E| = n − c
Ağacın yaprakları
L = 2 + Σ (deg(v) − 2) over deg(v) ≥ 3
Euler
devre: tüm derecelerin çift olması; yol: tam olarak 2 tek derece
Kn içindeki Hamilton devreleri
(n − 1)!/2
Dijkstra güncellemesi
d(v) = min(d(v), d(u) + w(u, v))
L uzunluğundaki gezintiler
(Mᴸ)ij

Yöntem

  1. Her köşenin derecesini yazın; dereceler toplamı kenar sayısının iki katıdır.
  2. Euler sorularında grafın bağlantılı olduğunu denetleyin ve derecesi tek olan köşeleri sayın.
  3. Ağaçlarda n − 1 kenarı ve el sıkışma lemmasını kullanın.
  4. Dijkstra için geçici uzaklıkların bir tablosunu tutun ve her turda henüz kesinleşmemiş köşelerden en küçük uzaklığa sahip olanı kesinleştirin.
  5. En küçük kapsayan ağaç için kenarları ağırlığa göre sıralayın ve bir döngü kapatan her kenarı atlayın (Kruskal) ya da bir başlangıç köşesinden tek bir ağaç büyütün (Prim).

IPv4 alt ağları

Alt ağ başına cihaz
2(32 − prefix) − 2 (/31: 2, /32: 1)
Blok boyutu
256 − (mask octet)
Ağ adresi
IP AND maske
Yayın adresi
IP OR (NOT maske): tüm ana bilgisayar bitleri 1
Ödünç alınan n bitten alt ağlar
2n

2Alıştırma soruları

1.Sayı sistemleriOrta
8 bitlik ikiye tümleyen0−12806403201608040201

Bitleri, 8 bitlik ikiye tümleyende −117 saklayacak şekilde ayarlayın. İşaretsiz bir sayı olarak okunduğunda desenin değeri U nedir?

N = −1178 bit
U =
2.Sayı sistemleriZor
10 bit, işaretsiz, N = ???????????

10 bite sığan en büyük işaretsiz tam sayı N nedir?

10 bit
N =
3.Önermeler mantığı ve ispatlarOrta
pqr¬(q → ¬r)p ∧ ¬(q → ¬r)((r ↔ ¬q) → p) ∨ (p ∧ ¬(q → ¬r))111?110?101?100?011?010?001?000?

Doğruluk tablosunun 8 satırının kaçında ((r ↔ ¬q) → p) ∨ (p ∧ ¬(q → ¬r)) doğrudur? Bu sayıya N deyin.

((r ↔ ¬q) → p) ∨ (p ∧ ¬(q → ¬r))
N =
4.Önermeler mantığı ve ispatlarZor
∀x ∀y ¬R(x, y)∃x ∀y ¬R(x, y)∃x ∃y ¬R(x, y)∀x ∃y ¬R(x, y)

Değili tamamen içeri taşınmış hâliyle hangi önerme ¬∃x ∀y R(x, y) önermesine denktir? Üzerine tıklayın.

¬∃x ∀y R(x, y)
  1. 1∀x ∀y ¬R(x, y)
  2. 2∃x ∀y ¬R(x, y)
  3. 3∃x ∃y ¬R(x, y)
  4. 4∀x ∃y ¬R(x, y)
5.Sayısal mantık: kapılar, K-haritaları ve flip-floplarOrta
ABCD000111100001111011111

Bu Karnaugh haritasında tam bir tane 1’in komşu 1’i yoktur; bu yüzden en küçük SOP biçiminde tek hücrelik bir grup (dört literalli tam bir minterim) olarak kalır. Haritanın kenarları boyunca olan komşular da sayılır. O hücreye tıklayın.

F = Σm(3, 8, 12, 13, 15)
  1. 1AB = 00, CD = 00
  2. 2AB = 00, CD = 01
  3. 3AB = 00, CD = 11
  4. 4AB = 00, CD = 10
  5. 5AB = 01, CD = 00
  6. 6AB = 01, CD = 01
  7. 7AB = 01, CD = 11
  8. 8AB = 01, CD = 10
  9. 9AB = 11, CD = 00
  10. 10AB = 11, CD = 01
  11. 11AB = 11, CD = 11
  12. 12AB = 11, CD = 10
  13. 13AB = 10, CD = 00
  14. 14AB = 10, CD = 01
  15. 15AB = 10, CD = 11
  16. 16AB = 10, CD = 10
6.Sayısal mantık: kapılar, K-haritaları ve flip-floplarZor
TQ0​Q0​TQ1​Q1​TQ2​Q2​TQ3​Q3​CLK

4 bitlik bir dalgacık (ripple, eşzamansız) sayıcı, her biri 5 ns yayılım gecikmeli flip-floplarla kurulmuştur. Tüm çıkışlar bir sonraki saat kenarından önce oturmuş olmalıdır. En yüksek saat frekansını, fmax, bulun.

n = 4tpd = 5 ns
fmax = MHz
7.Sayılar kuramı ve modüler aritmetikOrta

4 sayısının 11 modundaki tersini bulun: 0 < x < 11 olan ve 4·x ≡ 1 (mod 11) sağlayan x sayısı.

a = 4n = 11
4−1 mod 11 =
8.Sayılar kuramı ve modüler aritmetikZor
474c = me​ mod n?m = cd​ mod nm(n, e) = (667, 23)d

m = 474 mesajını (n, e) = (667, 23) RSA genel anahtarıyla şifreleyin. Şifreli metni, c, bulun.

n = 667e = 23m = 474
c =
9.Algoritmalar ve karmaşıklıkOrta

Basit özyinelemeli faktöriyel fonksiyonu fact(n) = n × fact(n − 1) ne kadar yığın (stack) alanı kullanır?

  1. AO(n²)
  2. BO(1)
  3. CO(n)
  4. DO(log n)
10.Algoritmalar ve karmaşıklıkZor

Biri NP-tam bir problem için polinom zamanlı bir algoritma bulsaydı ne sonuç çıkardı?

  1. AYalnızca o problem P'ye geçerdi
  2. BTüm üstel zamanlı algoritmalar hemen doğrusal zamanda çalışırdı
  3. CDurma problemi karar verilebilir hâle gelirdi
  4. DNP'deki her problem polinom zamanda çözülebilirdi, yani P = NP
11.Veri yapılarıOrta

AVL ağacı her düğümde hangi denge koşulunu korur?

  1. ATüm yapraklar tam olarak aynı derinliktedir
  2. BSol ve sağ alt ağaçların yükseklikleri en fazla 1 farklıdır
  3. CHer düğüm kırmızı veya siyaha boyanır
  4. DHer düğümün her iki alt ağacı da tam olarak aynı sayıda düğüm içerir
12.Veri yapılarıZor

Bir dizideki k boyutlu her pencerenin en büyük elemanını toplam O(n)'de hesaplamayı hangi yapı sağlar?

  1. AHer pencere için yeniden oluşturulan bir min-heap
  2. Bİndeksleri değerlerin azalan sırasına göre tutan bir deque
  3. CPenceredeki elemanlardan oluşan tek yönlü bağlı bir liste
  4. DKaydırılarak güncellenen sıralı bir dizi
13.Graf kuramıOrta
ABCDEFGEuler devresiEuler yolu, devre yokhiçbiri

Bağlantılı grafın bir Euler devresi mi, devre olmayan bir Euler yolu mu var, yoksa hiçbiri mi? Cevabınıza tıklayın.

|V| = 7|E| = 12
  1. 1Euler devresi
  2. 2Euler yolu, devre yok
  3. 3hiçbiri
14.Graf kuramıZor
ABCDEF

F köşesinden B köşesine giden 3 uzunluğunda kaç gezinti vardır? Bir gezinti köşeleri ve kenarları tekrar edebilir. Sayıya N deyin.

M = komşuluk matrisiL = 3
N =
15.Veritabanları ve SQLOrta

Bir employees tablosunda başka bir çalışana başvuran bir manager_id sütunu var. Her çalışanı yöneticisinin adıyla birlikte nasıl listelersiniz?

  1. Aemployees tablosunu iki takma adla kendisiyle birleştirerek
  2. BTabloyu UNION ALL ve bir WHERE filtresi kullanarak kendisiyle birleştirerek
  3. CTablonun diskte ikinci bir kopyasını oluşturarak
  4. DYalnızca GROUP BY manager_id kullanarak
16.Veritabanları ve SQLZor

Çok sürümlü eş zamanlılık denetiminde (MVCC) okuyucular yazıcıları engellemekten nasıl kaçınabilir?

  1. AOkuyucular commit edilmiş satır sürümlerinin tutarlı bir anlık görüntüsünü görür, yazıcılar ise yeni sürümler oluşturur
  2. BOkuyucular her zaman tüm yazıcılar commit edene kadar bekler
  3. COkuyucular commit edilmemiş verileri doğrudan okur
  4. DHerhangi bir okuyucu etkinken yazıcılara izin verilmez
17.Bilgisayar ağlarıOrta

Bir VLAN'ın temel amacı nedir?

  1. ATek bir fiziksel anahtarlı ağı ayrı yayın alanlarına bölmek
  2. BHer anahtar portunun hızını artırmak
  3. CBaşka departmanlar okuyamasın diye anahtarlar arasındaki tüm trafiği şifrelemek
  4. DHer cihaza bir genel IP adresi vermek
18.Bilgisayar ağlarıZor

Tekrarlanan çarpışmalardan sonra klasik Ethernet istasyonları bekleme sürelerini her seferinde iki katına çıkan bir aralıktan seçer. Neden?

  1. AKablonun sinyalleri daha uzağa taşımasını sağlamak için
  2. BÇok sayıda istasyon rekabet ederken yeniden çarpışma olasılığını azaltmak için
  3. CPaylaşılan kabloda en yüksek MAC adresli istasyona öncelik vermek için
  4. DTüm istasyonları tek bir saate senkronize etmek için
19.IPv4 alt ağlarıOrta
255.255.255.24811111111111111111111111111111000ağ bitlericihaz bitleri

Bir alt ağ 255.255.255.248 maskesini kullanıyor. Kaç kullanılabilir cihaz adresi H vardır?

255.255.255.248
H =
20.IPv4 alt ağlarıZor
üçüncü oktet = 46012806413201618141201ağcihaz

Bir cihazın adresi 172.20.46.216/17. Alt ağının yayın adresinin üçüncü okteti x nedir?

172.20.46.216/17
x =

3Çözeltiler

1.Sayı sistemleri

Cevap: U = 139

Bitleri ayarlamak: her bit ikinin bir kuvveti değerindedir (128, 64, …, 1). Bir onaltılık basamak tam olarak dört bittir ve 8 bitlik ikiye tümleyende en soldaki bit −128 değerindedir. Bit işlemleri her bit konumunda ayrı ayrı çalışır.

Tersine çevirin ve bir ekleyin

117 = 0111 0101
tersine çevrilmiş: 1000 1010
+1 → 1000 1011

İşaretsiz okuyun

1000 1011₂ = 256 − 117 = 139

Cevap

U = 139
2.Sayı sistemleri

Cevap: N = 1023

Konumsal sayı sistemleri: her basamak, değeri çarpı tabanın bir kuvveti kadar değerlidir. İkilik sistemde basamaklar 1, 2, 4, 8, 16, …; onaltılık sistemde 1, 16, 256, … değerindedir ve A–F, 10–15'i gösterir. 8 bitlik ikiye tümleyende en soldaki bit +128 yerine −128 değerindedir; negatif sayılar böyle saklanır.

En büyük değer

210 − 1 = 1023

Cevap

N = 1023
3.Önermeler mantığı ve ispatlar

Cevap: N = 6

Doğruluk tabloları: n farklı değişkenli bir formülün 2ⁿ satırı vardır; her satır doğruluk değerlerinin bir birleşimidir (1 = doğru, 0 = yanlış). İçten dışa doğru çalışın ve her alt formüle kendi sütununu verin. ¬a değeri tersine çevirir; a ∧ b yalnızca ikisi de 1 olduğunda 1’dir; a ∨ b yalnızca ikisi de 0 olduğunda 0’dır; a → b yalnızca a = 1 ve b = 0 olduğunda 0’dır; a ↔ b iki taraf eşit olduğunda 1’dir.

Doğruluk tablosu satır satır

p = 1, q = 1, r = 1: ¬q = 0, r ↔ ¬q = 0, (r ↔ ¬q) → p = 1, ¬r = 0, q → ¬r = 0, ¬(q → ¬r) = 1, p ∧ ¬(q → ¬r) = 1, ((r ↔ ¬q) → p) ∨ (p ∧ ¬(q → ¬r)) = 1
p = 1, q = 1, r = 0: ¬q = 0, r ↔ ¬q = 1, (r ↔ ¬q) → p = 1, ¬r = 1, q → ¬r = 1, ¬(q → ¬r) = 0, p ∧ ¬(q → ¬r) = 0, ((r ↔ ¬q) → p) ∨ (p ∧ ¬(q → ¬r)) = 1
p = 1, q = 0, r = 1: ¬q = 1, r ↔ ¬q = 1, (r ↔ ¬q) → p = 1, ¬r = 0, q → ¬r = 1, ¬(q → ¬r) = 0, p ∧ ¬(q → ¬r) = 0, ((r ↔ ¬q) → p) ∨ (p ∧ ¬(q → ¬r)) = 1
p = 1, q = 0, r = 0: ¬q = 1, r ↔ ¬q = 0, (r ↔ ¬q) → p = 1, ¬r = 1, q → ¬r = 1, ¬(q → ¬r) = 0, p ∧ ¬(q → ¬r) = 0, ((r ↔ ¬q) → p) ∨ (p ∧ ¬(q → ¬r)) = 1
p = 0, q = 1, r = 1: ¬q = 0, r ↔ ¬q = 0, (r ↔ ¬q) → p = 1, ¬r = 0, q → ¬r = 0, ¬(q → ¬r) = 1, p ∧ ¬(q → ¬r) = 0, ((r ↔ ¬q) → p) ∨ (p ∧ ¬(q → ¬r)) = 1
p = 0, q = 1, r = 0: ¬q = 0, r ↔ ¬q = 1, (r ↔ ¬q) → p = 0, ¬r = 1, q → ¬r = 1, ¬(q → ¬r) = 0, p ∧ ¬(q → ¬r) = 0, ((r ↔ ¬q) → p) ∨ (p ∧ ¬(q → ¬r)) = 0
p = 0, q = 0, r = 1: ¬q = 1, r ↔ ¬q = 1, (r ↔ ¬q) → p = 0, ¬r = 0, q → ¬r = 1, ¬(q → ¬r) = 0, p ∧ ¬(q → ¬r) = 0, ((r ↔ ¬q) → p) ∨ (p ∧ ¬(q → ¬r)) = 0
p = 0, q = 0, r = 0: ¬q = 1, r ↔ ¬q = 0, (r ↔ ¬q) → p = 1, ¬r = 1, q → ¬r = 1, ¬(q → ¬r) = 0, p ∧ ¬(q → ¬r) = 0, ((r ↔ ¬q) → p) ∨ (p ∧ ¬(q → ¬r)) = 1

Değeri 1 olan satırları sayın

((r ↔ ¬q) → p) ∨ (p ∧ ¬(q → ¬r)): 1, 1, 1, 1, 1, 0, 0, 1
N = 6

Cevap

N = 6
4.Önermeler mantığı ve ispatlar

Cevap: ∀x ∃y ¬R(x, y)

Niceleyiciler ve argümanlar: ¬∀x P(x) ≡ ∃x ¬P(x) ve ¬∃x P(x) ≡ ∀x ¬P(x). Değili içeri taşıyın, geçtiği her niceleyiciyi değiştirin ve iç formülün değilini ¬(a → b) ≡ a ∧ ¬b gibi önermeler mantığı kurallarıyla alın. Tüm öncüllerin 1 olduğu her satırda sonuç da 1 ise bir argüman geçerlidir. Öncüllerin doğru, sonucun yanlış olduğu tek bir satır bir karşı örnektir ve argümanın geçersiz olduğunu gösterir.

Değili içeri taşıyın

¬∃x ∀y R(x, y) ≡ ∀x ∃y ¬R(x, y)

Cevap

∀x ∃y ¬R(x, y)

Diğer seçenekler ya bir niceleyiciyi değiştirmeden bırakır, ya niceleyicilerin sırasını değiştirir ya da iç formülün değilini yanlış alır.

5.Sayısal mantık: kapılar, K-haritaları ve flip-floplar

Cevap: AB = 00, CD = 11

Karnaugh haritaları: hücreler Gray koduyla (00, 01, 11, 10) sıralanır; bu yüzden komşu hücreler, kenarların karşısındakiler dahil, tam olarak tek değişkende farklılaşır. 1’leri 1, 2, 4, 8 ya da 16 hücrelik dikdörtgenler içinde, olabildiğince büyük ve olabildiğince az sayıda gruplayın; her 1 kapsanana kadar. Her grup bir çarpım terimidir: grubun içinde sabit kalan değişkenler. 2ᵏ hücrelik bir grup k değişken kaybeder. Fark etmez durumları (X) grupları büyütmek için kullanılabilir ama kapsanmaları gerekmez. 0’ları gruplamak en küçük POS biçimini verir.

Her 1’in komşuları

Komşu bir 1’i olan bir 1, iki ya da daha fazla hücrelik bir gruba katılabilir.

m3: m2, m1, m7, m11 → 0
ABCD000111100001111011111

Yalıtılmış 1

m3 = A′B′CD → AB = 00, CD = 11

Cevap

AB = 00, CD = 11
6.Sayısal mantık: kapılar, K-haritaları ve flip-floplar

Cevap: fmax = 50 MHz

Flip-floplar ve sayıcılar: bir flip-flop yalnızca saatin etkin kenarında değişir. D girişini kopyalar (Q⁺ = D); T, T = 1 iken tersler; JK, 00 için tutar, 01 için sıfırlar, 10 için kurar, 11 için tersler. n bitlik bir ikilik sayıcının 2ⁿ durumu vardır ve 2ⁿ modunda sayar; mod-N sayıcı 0, 1, …, N − 1 sayıp 0’a döner ve 2ⁿ ≥ N olan en küçük n kadar flip-flop gerektirir. Bir dalgacık (ripple) sayıcının her aşaması frekansı yarıya indirir; bu yüzden mod-N sayıcının son çıkışı fclk/N ile çalışır. n flip-flopluk bir Johnson sayıcının 2n durumu, bir halka sayıcının n durumu vardır.

En kötü durum oturma süresi

T = 4·5 ns = 20 ns

En yüksek frekans

fmax = 1/20 ns = 50 MHz

Cevap

fmax = 50 MHz
7.Sayılar kuramı ve modüler aritmetik

Cevap: 4−1 mod 11 = 3

Tersler ve denklikler: a’nın n modunda tersi, tam olarak ebob(a, n) = 1 olduğunda vardır. Genişletilmiş Öklid algoritması 1 = s·n + t·a yazar ve sonra a⁻¹ ≡ t (mod n) olur. ebob(a, n) = 1 olan a·x ≡ b (mod n) denkliğinin çözümü x ≡ a⁻¹·b’dir. Modülleri aralarında asal olan x ≡ r₁ (mod m₁) ve x ≡ r₂ (mod m₂) denkliklerinin m₁·m₂ modunda bir çözümü vardır (Çin kalan teoremi). Euler’in φ(n) fonksiyonu 1’den n’ye kadar n ile aralarında asal olan sayıları sayar: φ(n) = n·∏(1 − 1/p).

Genişletilmiş Öklid algoritması

Her r kalanı r ≡ t·4 (mod 11) olarak yazılır.

r = 11, t = 0
r = 4, q = 2, t = 1
r = 3, q = 1, t = −2
r = 1, q = 3, t = 3

Ters

1 ≡ 3·4 (mod 11)
x = 3
kontrol: 4·3 = 12 = 1·11 + 1

Cevap

4−1 mod 11 = 3
8.Sayılar kuramı ve modüler aritmetik

Cevap: c = 359

Modüler kuvvetler ve RSA: aᵏ mod n değerini tekrarlı kare almayla hesaplayın: k’yi ikilik tabanda yazın, kare alın, her adımdan sonra indirgeyin ve biti 1 olan kuvvetleri çarpın. Fermat: a’yı bölmeyen bir p asalı için aᵖ⁻¹ ≡ 1 (mod p); dolayısıyla üs p − 1 modunda indirgenebilir. RSA: p ve q asallarını seçin, n = p·q ve φ(n) = (p − 1)(q − 1); genel üs e, φ(n) ile aralarında asaldır ve özel üs d = e⁻¹ mod φ(n)’dir. c = mᵉ mod n ile şifreleyin ve m = cᵈ mod n ile çözün.

Tekrarlı kare alma

23 = 16 + 4 + 2 + 1
4741 ≡ 474 (mod 667)
4742 ≡ 564 (mod 667)
4744 ≡ 604 (mod 667)
4748 ≡ 634 (mod 667)
47416 ≡ 422 (mod 667)
47423 ≡ 474·564·604·422 ≡ 359 (mod 667)

Şifreli metin

c = 359

Cevap

c = 359
9.Algoritmalar ve karmaşıklık

Cevap: C · O(n)

Cevap neden bu

Herhangi bir dönüş olmadan önce özyineleme n çağrı derinliğine ulaşır ve her çağrının bir yığın çerçevesine ihtiyacı vardır, bu yüzden O(n) alan kullanır.

Cevap

C · O(n)
10.Algoritmalar ve karmaşıklık

Cevap: D · NP'deki her problem polinom zamanda çözülebilirdi, yani P = NP

Cevap neden bu

NP'nin tamamı herhangi bir NP-tam probleme polinom zamanda indirgendiğinden, biri için hızlı bir algoritma hepsi için hızlı bir algoritma verir.

Cevap

D · NP'deki her problem polinom zamanda çözülebilirdi, yani P = NP
11.Veri yapıları

Cevap: B · Sol ve sağ alt ağaçların yükseklikleri en fazla 1 farklıdır

Cevap neden bu

Denge faktörü (sol yükseklik − sağ yükseklik) −1, 0 veya 1 olmalıdır; ekleme ve silmelerden sonra döndürmeler bunu geri getirir.

Cevap

B · Sol ve sağ alt ağaçların yükseklikleri en fazla 1 farklıdır
12.Veri yapıları

Cevap: B · İndeksleri değerlerin azalan sırasına göre tutan bir deque

Cevap neden bu

Deque'nin başı her zaman pencerenin en büyük elemanıdır; her indeks deque'ye bir kez girer ve bir kez çıkar, bu nedenle iş doğrusaldır.

Cevap

B · İndeksleri değerlerin azalan sırasına göre tutan bir deque
13.Graf kuramı

Cevap: Euler devresi

Euler, Hamilton ve ağaçlar: bağlantılı bir grafın tüm köşelerinin derecesi çiftse bir Euler devresi (her kenar bir kez, başlangıca dönüş), tam olarak iki köşenin derecesi tekse devre olmayan bir Euler yolu vardır; yol bir tek dereceli köşeden ötekine gider. Bir Hamilton devresi her köşeyi bir kez ziyaret eder; Kn grafında bunlardan (n − 1)!/2 tane vardır. n köşeli bir ağacın n − 1 kenarı vardır ve m kenarlı bağlantılı bir graf m − n + 1 kenar kaldırıldıktan sonra bir kapsayan ağaç bırakır.

Dereceler

deg(A) = 2, deg(B) = 4, deg(C) = 4, deg(D) = 4, deg(E) = 4, deg(F) = 2, deg(G) = 4

Tek dereceli köşeler

0
Euler devresi

Cevap

Euler devresi
14.Graf kuramı

Cevap: N = 1

Dereceler: bir köşenin derecesi ona değen kenar sayısıdır. Her kenarın iki ucu vardır; bu yüzden dereceler kenar sayısının iki katını verecek şekilde toplanır: Σ deg(v) = 2|E| (el sıkışma lemması). Dolayısıyla derecesi tek olan köşelerin sayısı çifttir. Kn grafının n(n − 1)/2 kenarı vardır, n köşeli k-düzgün bir grafın nk/2 kenarı vardır ve n köşeli bir ağacın n − 1 kenarı vardır.

Komşuluk matrisi

A: 0 1 1 0 0 0
B: 1 0 1 1 1 0
C: 1 1 0 0 1 0
D: 0 1 0 0 0 0
E: 0 1 1 0 0 1
F: 0 0 0 0 1 0

Bir adım daha

(M³)FB = 0·1 + 1·0 + 1·1 + 0·1 + 0·1 + 1·0 = 1

Cevap

N = 1
15.Veritabanları ve SQL

Cevap: A · employees tablosunu iki takma adla kendisiyle birleştirerek

Cevap neden bu

FROM employees e JOIN employees m ON e.manager_id = m.id gibi bir kendine birleştirme (self-join), bir takma adın çalışan, diğerinin yönetici olmasını sağlar.

Cevap

A · employees tablosunu iki takma adla kendisiyle birleştirerek
16.Veritabanları ve SQL

Cevap: A · Okuyucular commit edilmiş satır sürümlerinin tutarlı bir anlık görüntüsünü görür, yazıcılar ise yeni sürümler oluşturur

Cevap neden bu

MVCC eski satır sürümlerini tutar; böylece bir okuyucu verileri kendi anlık görüntüsündeki hâliyle görebilir, yazıcı ise yerinde üzerine yazmak yerine yeni bir sürüm oluşturur.

Cevap

A · Okuyucular commit edilmiş satır sürümlerinin tutarlı bir anlık görüntüsünü görür, yazıcılar ise yeni sürümler oluşturur
17.Bilgisayar ağları

Cevap: A · Tek bir fiziksel anahtarlı ağı ayrı yayın alanlarına bölmek

Cevap neden bu

VLAN'lar portları mantıksal olarak gruplar; böylece yayınlar her VLAN içinde kalır. Bu, güvenliği artırır ve yayın trafiğini sınırlar.

Cevap

A · Tek bir fiziksel anahtarlı ağı ayrı yayın alanlarına bölmek
18.Bilgisayar ağları

Cevap: B · Çok sayıda istasyon rekabet ederken yeniden çarpışma olasılığını azaltmak için

Cevap neden bu

Her yeni çarpışma daha fazla rekabete işaret eder; bu yüzden rastgele aralık büyür ve istasyonların farklı zaman dilimleri seçme olasılığı artar. Merkezi denetim olmadan yüke uyum sağlar.

Cevap

B · Çok sayıda istasyon rekabet ederken yeniden çarpışma olasılığını azaltmak için
19.IPv4 alt ağları

Cevap: H = 6

IPv4 subnetting: an address has 32 bits. The prefix /p says how many leading bits identify the network; the remaining 32 − p bits number the hosts. A subnet has 2³²⁻ᵖ addresses, but the first (network address) and last (broadcast address) cannot be given to hosts, so 2³²⁻ᵖ − 2 hosts fit. Exceptions: a /31 (point-to-point link, RFC 3021) uses both of its 2 addresses for hosts, and a /32 is one single address (a single host or a loopback).

Önek uzunluğu

255.255.255.248 = /29

Kullanılabilir cihazlar

23 − 2 = 6

Cevap

H = 6
20.IPv4 alt ağları

Cevap: x = 127

IPv4 subnetting: an address has 32 bits. The prefix /p says how many leading bits identify the network; the remaining 32 − p bits number the hosts. A subnet has 2³²⁻ᵖ addresses, but the first (network address) and last (broadcast address) cannot be given to hosts, so 2³²⁻ᵖ − 2 hosts fit. Exceptions: a /31 (point-to-point link, RFC 3021) uses both of its 2 addresses for hosts, and a /32 is one single address (a single host or a loopback).

Üçüncü oktetteki blok boyutu

27 = 128

Bu cihazın alt ağı

ağ: 172.20.0.0
yayın: 172.20.127.255

Cevap

x = 127

ExamProblems · examproblems.com/courses/computer-science-fundamentals