Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)1 s27,78

100 km/h hızla giden bir sürücü bir engel görüyor. Tepki süresi 1 s’dir; ardından otomobil 7 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Engeli gördüğü andan itibaren toplam durma mesafesi d değerini bulun.

v₀ = 100 km/htr = 1 sa = −7 m/s²
d = m
2.KinematikZor
v₀ = 14 m/s5 m

Bir top, yerden 5 m yükseklikteki bir çatının kenarından 14 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yerden en büyük yükseklik hmax değerini bulun.

v₀ = 14 m/sh₀ = 5 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Newton yasalarıOrta
θ = 20°35 kgF = ?

35 kg’lık bir kutu, yatayla 20° açı yapan bir rampada rampaya paralel bir kuvvetle sabit hızla yukarı itiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. İtme kuvveti F değerini bulun.

m = 35 kgθ = 20°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
F = N
4.Newton yasalarıZor
θ = 20°blokv₀ = 10,5 m/s

Bir bloğa itme veriliyor ve 20° eğimli bir rampada 10,5 m/s hızla yukarı kaymaya başlıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,1. g = 9,81 m/s² alın. Durmadan önce rampa boyunca ne kadar d kayar?

v₀ = 10,5 m/sθ = 20°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
d = m
5.Eğik atışOrta
v0​ = ?40°R = 130 m

Bir top düz zeminden yatayın 40° üstünde atılıyor ve 130 m uzağa düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış hızı v0 değerini bulun.

θ = 40°R = 130 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Eğik atışZor
h = 5 mv0​ = 30 m/s55°H = ?

Bir top 5 m’lik bir uçurumun tepesinden 30 m/s hızla ve yatayın 55° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Uçurumun dibindeki zeminden en büyük yükseklik H değerini bulun.

v₀ = 30 m/sθ = 55°h = 5 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.Dairesel hareketOrta
r = 3,9 mn = ?

Bir lunapark rotorunda biniciler 3,9 m yarıçaplı düşey bir silindirin duvarına yaslanıyor. Yeterince hızlı döndüğünde zemin aşağı iner ve onları sürtünme tutar. Statik sürtünme katsayısı 0,6. g = 9,81 m/s² alın. En küçük dönme hızı n değerini dakikadaki devir cinsinden bulun.

r = 3,9 mμs = 0,6g = 9,81 m/s²
n = rpm
8.Dairesel hareketZor
r = 0,8 mv = 8 m/s

0,8 m uzunluğunda bir ipe bağlı 1,8 kg’lık bir top düşey bir çember üzerinde döndürülüyor. En alt noktada 8 m/s hızla hareket ediyor. g = 9,81 m/s² alın. En alt noktada ipteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m = 1,8 kgr = 0,8 mv = 8 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.İş ve enerjiOrta
45°d = 15 mμ = 0,4

5 kg kütleli bir blok, yatayla 45° açı yapan bir eğimde 15 m kayıyor; kinetik sürtünme katsayısı 0,4. Sürtünmeye karşı yapılan iş Wf değerini bulun.

m = 5 kgθ = 45°μ = 0,4d = 15 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
10.İş ve enerjiZor
h = 2 mL = 5 mμ = 0,1k = 5000 N/m

1 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 2 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 5 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,1) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 5000 N/m) çarpıyor. Yayın en büyük sıkışması x değerini bulun.

m = 1 kgh = 2 mL = 5 mμ = 0,1k = 5000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
1300 kg5 m/s2000 kg

5 m/s hızla giden 1300 kg’lık bir otomobil, duran 2000 kg’lık bir otomobile çarpıyor ve ikisi birbirine kenetleniyor. Çarpışmada ne kadar kinetik enerji ΔK kaybolur?

m1 = 1300 kgv1 = 5 m/sm2 = 2000 kgv2 = 0
ΔK = J
12.Momentum ve çarpışmalarZor
1300 kgv1​ = ?1800 kg

1300 kg’lık bir otomobil park hâlindeki 1800 kg’lık bir otomobile çarpıyor. Enkazlar birbirine kenetleniyor ve durmadan önce 7 m kayıyor. Lastikler ile yol arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,7. g = 9,81 m/s² alın. Birinci otomobilin çarpışmadan hemen önceki hızı v1 değerini bulun.

m1 = 1300 kgm2 = 1800 kgd = 7 mμ = 0,7g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
13.Rijit cismin dönmesiOrta
L = 2,7 mm = 9,5 kgα

Kütlesi 9,5 kg ve uzunluğu 2,7 m olan düzgün ince bir çubuk bir ucundan mafsallanmış ve yatay tutuluyor. Duruştan bırakılıyor. g = 9,81 m/s² kullanın. Bırakıldıktan hemen sonraki açısal ivmesini α bulun.

m = 9,5 kgL = 2,7 mg = 9,81 m/s²
α = rad/s²
14.Rijit cismin dönmesiZor
3 m/sω

Kütlesi 12 kg olan bir içi boş küre kaymadan 3 m/s ile yuvarlanıyor. Toplam kinetik enerjisini Ek bulun.

m = 12 kgv = 3 m/sI = (2/3)·m·r²
Ek = J
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
Tw​ = ?z = 3, 1450 rpm

1450 rpm’deki 0,55 kW’lık bir motor 3 ağızlı bir sonsuz vidayı tahrik ediyor. Sonsuz vida çarkının 40 dişi var ve aktarmanın verimi %50’tür. Çark milindeki çıkış torku Tw değerini bulun.

z = 3Nw = 40n = 1450 rpmP = 0,55 kWη = 50%
Tw = N·m
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
d1​ = 120 mmd2​ = 400 mm1450 rpmC = 600 mmθ = ?

Açık bir kayış, merkezleri 600 mm arayla duran 120 mm’lik ve 400 mm’lik kasnakları bağlıyor. Küçük kasnaktaki sarılma açısını θ derece cinsinden bulun.

d1 = 120 mmd2 = 400 mmC = 600 mm
θ = °
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
3,7 kgk = 490 N/mA = 4 cmx = 3 cm

k = 490 N/m olan bir yaydaki 3,7 kg’lık kütle sürtünmesiz bir yüzeyde 4 cm genlikle salınıyor. Dengeden 3 cm uzaktayken hızı v değerini bulun.

m = 3,7 kgk = 490 N/mA = 4 cmx = 3 cm
v = m/s
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
t (s)x (cm)t = ?3,6

Bir cisim 2,4 s periyot ve 9 cm genlikle basit harmonik hareket yapıyor. 9 cm’lik en büyük yer değiştirmesinden 3,6 cm’lik bir yer değiştirmeye gitmesi için gereken en kısa süre t nedir?

T = 2,4 sA = 9 cmx = 3,6 cm
t = s
19.Mekanik titreşimlerOrta
k = 20 kN/mc = 280 N·s/mm = 100 kg

100 kg’lık bir kütle, rijitliği 20 kN/m olan bir yay ve sönüm katsayısı 280 N·s/m olan viskoz bir sönümleyiciyle taşınıyor. Sönüm oranı ζ değerini bulun.

m = 100 kgk = 20 kN/mc = 280 N·s/m
ζ =
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 5k2​ = 15k3​ = 80m = 10 kg

10 kg’lık bir kütle k₃ = 80 kN/m yayına asılı. k₃’ün üst ucu, yan yana iki yaya, k₁ = 5 kN/m ve k₂ = 15 kN/m, asılı rijit bir çubuğa bağlıdır; çubuk yatay kalıyor. Sönümü ve yaylarla çubuğun kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.

m = 10 kgk1 = 5 kN/mk2 = 15 kN/mk3 = 80 kN/m
fn = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: d = 82,89 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Birimler

v₀ = 100/3,6 = 27,78 m/s

Tepki mesafesi

d1 = v₀·tr = 27,78·1 = 27,78 m

Fren mesafesi

d2 = v₀²/(2a) = 27,78²/(2·7) = 55,11 m

Toplam

d = 27,78 + 55,11 = 82,89 m

Cevap

d = 82,89 m
2.Kinematik

Cevap: hmax = 14,99 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Çatının üzerine yükselme

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 14²/(2·9,81) = 9,99 m

Yerden yükseklik

hmax = 5 + 9,99 = 14,99 m

Cevap

hmax = 14,99 m
3.Newton yasaları

Cevap: F = 165,8 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Eğim boyunca kuvvetler

Sabit hız: kuvvetler dengelenir.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

İtme kuvveti

F = 117,4 + 48,4 = 165,8 N

Cevap

F = 165,8 N
4.Newton yasaları

Cevap: d = 12,89 m

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Yavaşlama

İki kuvvet de eğim aşağı yönlüdür; kütle sadeleşir.

a = 9,81·(sin 20° + 0,1·cos 20°) = 4,277 m/s²

Yol

d = v₀²/(2a) = 10,5²/(2·4,277) = 12,89 m

Cevap

d = 12,89 m
5.Eğik atış

Cevap: v0 = 35,99 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülünü v₀ için çözün

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·130/sin 80°) = 35,99 m/s

Cevap

v0 = 35,99 m/s
6.Eğik atış

Cevap: H = 35,78 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Düşey atış hızı

vy = 30·sin 55° = 24,57 m/s

Uçurumun üstündeki yükselme

Δh = vy²/(2g) = 24,57²/(2·9,81) = 30,78 m

Yerden yükseklik

H = 5 + 30,78 = 35,78 m

Cevap

H = 35,78 m
7.Dairesel hareket

Cevap: n = 19,55 rpm

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Biniciye etkiyen kuvvetler

N = m·ω²·r
μ·N = m·g → μ·ω²·r = g

Açısal hız

ω = √(g/(μ·r)) = √(9,81/(0,6·3,9)) = 2,048 rad/s

Dönme hızı

n = ω·60/(2π) = 19,55 rpm

Cevap

n = 19,55 rpm
8.Dairesel hareket

Cevap: T = 161,7 N

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

En alt noktadaki kuvvetler

Merkeze doğru (yukarı) yön pozitiftir.

T − m·g = m·v²/r
T = 1,8·9,81 + 1,8·8²/0,8 = 17,66 + 144 = 161,7 N

Cevap

T = 161,7 N
9.İş ve enerji

Cevap: Wf = 208,1 J

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Sürtünme kuvveti

N = mg·cos θ = 49,05·0,7071 = 34,68 N
F = μN = 0,4·34,68 = 13,87 N

Sürtünmeye karşı iş

Wf = F·d = 13,87·15 = 208,1 J

Cevap

Wf = 208,1 J
10.İş ve enerji

Cevap: x = 7,672 cm

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 9,81·(2 − 0,1·5) = 14,71 J

En büyük sıkışma

½kx² = 14,71 → x = √(2·14,71/5000) = 0,07672 m = 7,672 cm

Cevap

x = 7,672 cm
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: ΔK = 9848 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Ortak hız

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1300·5/3300 = 1,97 m/s

Önceki ve sonraki kinetik enerji

Kbefore = ½·1300·5² = 16250 J
Kafter = ½·3300·1,97² = 6402 J

Kaybolan enerji

ΔK = 16250 − 6402 = 9848 J

Cevap

ΔK = 9848 J

Kaybolan enerji şekil değiştirmeye, ısıya ve sese gider.

12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v1 = 23,38 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Çarpışmadan sonraki hız

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,7·9,81·7) = 9,805 m/s

Çarpışmada momentum

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 3100·9,805/1300 = 23,38 m/s

Cevap

v1 = 23,38 m/s
(84,17 km/h)
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: α = 5,45 rad/s²

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Mafsala göre momentler

Bırakma anında ω = 0’dır, bu yüzden merkezcil ivme yoktur ve merkez doğrudan aşağı ivmelenir.

m·g·L/2 = (m·L²/3)·α → α = 3g/(2L) = 3·9,81/(2·2,7) = 5,45 rad/s²

Cevap

α = 5,45 rad/s²
14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: Ek = 90 J

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Öteleme ve dönme kısımları

Etrans = ½·m·v² = ½·12·3² = 54 J
Erot = ½·I·ω² = ½·0,6667·m·r²·(v/r)² = 0,6667·54 = 36 J

Toplam

Ek = 54 + 36 = 90 J

Cevap

Ek = 90 J
15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: Tw = 24,15 N·m

Gear trains: meshing gears have the same speed at the teeth, so n₁·N₁ = n₂·N₂: the gear with fewer teeth turns faster. Gears on one shaft turn at the same speed. Power is passed on (minus losses), so torque goes up when speed goes down: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, and P = T·ω with ω = 2π·n/60.

Çark hızı

nw = n·z/Nw = 1450·3/40 = 108,8 rpm

Çıkış torku

ωw = 2π·108,8/60 = 11,39 rad/s
Tw = η·P/ωw = 0,5·550/11,39 = 24,15 N·m

Cevap

Tw = 24,15 N·m
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: θ = 153 °

Kayış-kasnak sürücüleri: kayma olmadığında iki kasnağın çevre hızı aynıdır, v = π·d·n/60; dolayısıyla n₁·d₁ = n₂·d₂ ve hız oranı d₂/d₁’dir. s kayması, tahrik edilen kasnağı biraz yavaşlatır: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). İletilen güç P = (T₁ − T₂)·v’dir; T₁ gergin taraftaki, T₂ gevşek taraftaki çekme kuvvetidir. Sürtünme gerilmelerin oranını sınırlar: T₁/T₂ = eμθ; burada θ, küçük kasnaktaki sarılma açısıdır (radyan cinsinden); açık bir kayış için θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)), C eksenler arası uzaklıktır.

Kayış açısı

asin(0,2333) = 13,49°

Sarılma açısı

θ = 180 − 2·13,49 = 153°

Cevap

θ = 153°
17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: v = 0,3045 m/s

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Açısal frekans

ω = √(490/3,7) = 11,51 rad/s

x’teki hız

v = ω·√(A² − x²) = 11,51·√(0,04² − 0,03²) = 0,3045 m/s

Cevap

v = 0,3045 m/s
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: t = 0,4428 s

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Açısal frekans

ω = 2π/T = 2π/2,4 = 2,618 rad/s

Zaman için çözün

0,4 = cos(ω·t) → ω·t = arccos(0,4) = 1,159 rad
t = 1,159/2,618 = 0,4428 s

Cevap

t = 0,4428 s
19.Mekanik titreşimler

Cevap: ζ = 0,09899

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Kritik sönüm

cc = 2·√(k·m) = 2·√(20000·100) = 2828 N·s/m

Sönüm oranı

ζ = c/cc = 280/2828 = 0,09899

Cevap

ζ = 0,09899

ζ < 1, bu yüzden sistem az sönümlüdür ve sönerken salınır.

20.Mekanik titreşimler

Cevap: fn = 6,366 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Yalnızca k1 ve k2 paraleldir. Bu çift k3 ile seridir, bu yüzden onları tersleriyle birleştirin.

k12 = 5 + 15 = 20 kN/m
keq = 20·80/(20 + 80) = 16 kN/m

Doğal frekans

ωn = √(16000/10) = 40 rad/s
fn = 40/(2π) = 6,366 Hz

Cevap

fn = 6,366 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics