Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)2,778 s16,67

60 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 6 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.

v₀ = 60 km/ha = −6 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
AB: 15 m/s35 m

A topu 35 m yükseklikten durgun hâlden bırakılıyor. Aynı anda B topu tam altındaki yerden 15 m/s hızla dik olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yerden hangi yükseklikte y karşılaşırlar?

H = 35 mv0B = 15 m/sg = 9,81 m/s²
y = m
3.Newton yasalarıOrta
kutuv₀ = 3 m/sμ = ?

Bir kutu düz bir zeminde 3 m/s ilk hızla kayıyor ve 4,6 m sonra duruyor. g = 9,81 m/s² alın. Kinetik sürtünme katsayısı μ değerini bulun.

v₀ = 3 m/sd = 4,6 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 7 kg2 kgsürtünme yok

Yatay bir masa üzerindeki 7 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 2 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Masa sürtünmesizdir. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 7 kgm2 = 2 kgμ = 0g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = 38 m/sθ = ?R = 45 m

Bir top düz zeminden 38 m/s hızla atılıyor ve 45 m uzağa düşmelidir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. İki olası atış açısından küçük olanı θ bulun.

v₀ = 38 m/sR = 45 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Eğik atışZor
8 mv0​ = 31 m/s55°x = ?

Bir top yer seviyesinden 31 m/s hızla ve yatayın 55° üstünde atılıyor. İnerken 8 m yüksekliğindeki bir binanın düz çatısına düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış noktasından düştüğü yere kadar yatay uzaklık x değerini bulun.

v₀ = 31 m/sθ = 55°hroof = 8 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Dairesel hareketOrta
r = 20 mvmax​ = ?

Bir otomobil 20 m yarıçaplı düz bir virajı dönüyor. Lastiklerle yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,5. g = 9,81 m/s² alın. Otomobilin kaymadan virajı dönebileceği en yüksek hız vmax değerini bulun.

r = 20 mμs = 0,5g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.Dairesel hareketZor
r = 0,8 m8,5 m/svtop​ = ?

0,8 m uzunluğundaki hafif bir ipe bağlı 1,3 kg’lık bir top düşey bir çemberde döndürülüyor. En alt noktada hızı 8,5 m/s’dir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. En üst noktada ipteki gerilme Ttop değerini bulun.

m = 1,3 kgr = 0,8 mvbottom = 8,5 m/sg = 9,81 m/s²
Ttop = N
9.İş ve enerjiOrta
0,1 kgk = 1500 N/mh = ?

Bir oyuncak fırlatıcının yay sabiti 1500 N/m olan düşey bir yayı vardır. Üzerine kütlesi 0,1 kg olan bir top konuyor ve yay 2 cm sıkıştırılıp bırakılıyor. Hava direncini ve yayın kütlesini ihmal ederek topun, yay sıkışıkken bulunduğu konumdan ölçülen yükselme yüksekliği h değerini bulun.

m = 0,1 kgk = 1500 N/mx = 2 cmg = 9,81 m/s²
h = m
10.İş ve enerjiZor
h = 1,5 mL = 3,5 mμ = 0,25k = 5000 N/m

1 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 1,5 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 3,5 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,25) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 5000 N/m) çarpıyor. Blok yaya ulaştığındaki hızı v değerini bulun.

m = 1 kgh = 1,5 mL = 3,5 mμ = 0,25k = 5000 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
4,5 kg7 m/s1 kg

7 m/s hızla giden 4,5 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 1 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra birinci kızağın hızı v′1 değerini bulun (ilk hareket yönü pozitif).

m1 = 4,5 kgm2 = 1 kgv1 = 7 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
900 kg16 m/s1200 kg13 m/sv′ = ?

Bir kavşakta 16 m/s hızla doğuya giden 900 kg’lık bir otomobil, 13 m/s hızla kuzeye giden 1200 kg’lık bir otomobille çarpışıyor. Otomobiller birbirine kenetleniyor. Çarpışmadan hemen sonra enkazın hızı v′ değerini bulun.

m1 = 900 kgv1 = 16 m/s (E)m2 = 1200 kgv2 = 13 m/s (N)
v′ = m/s
13.Rijit cismin dönmesiOrta
v = ?L = 0,6 mm = 9,5 kg

Kütlesi 9,5 kg ve uzunluğu 0,6 m olan düzgün ince bir çubuk bir ucundan mafsallanmış ve yatay konumdan duruştan bırakılıyor. Sürtünmeyi ihmal edin ve g = 9,81 m/s² kullanın. Çubuk düşey konumdan geçerken serbest ucun hızını v bulun.

m = 9,5 kgL = 0,6 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
14.Rijit cismin dönmesiZor
600 m/s5 g0,72 mL = 0,8 m6 kg

Kütlesi 6 kg ve uzunluğu 0,8 m olan düzgün ince bir çubuk, üst ucundaki sürtünmesiz bir mafsaldan duruşta asılıdır. Yatay olarak 600 m/s ile hareket eden 5 g’lık bir kurşun, çubuğa mafsalın 0,72 m altında çarpar ve içinde kalır. Çarpmadan hemen sonra çubuğun açısal hızını ω bulun.

M = 6 kgL = 0,8 mm = 5 gv = 600 m/sd = 0,72 m
ω = rad/s
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
N1​ = 36N2​ = 60

1500 rpm ile çalışan 15 kW’lık bir motor 36 dişli bir pinyonu döndürüyor; pinyon 60 dişli bir dişliyi kavrıyor. Dişli çiftinin verimi %97. Motor milindeki tork T1 değerini bulun.

P = 15 kWn1 = 1500 rpmN1 = 36N2 = 60η = 97%
T1 = N·m
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
A = 15B = 36C = 30D = 32

Bileşik bir dişli dizisinde, 2900 rpm ile dönen giriş milindeki A dişlisi (15 diş) B dişlisini (36 diş) döndürüyor. C dişlisi (30 diş) B ile aynı mile sabitlenmiştir ve çıkış milindeki D dişlisini (32 diş) döndürüyor. Çıkış hızı nout değerini bulun.

nin = 2900 rpmA = 15B = 36C = 30D = 32
nout = rpm
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
t (s)x (cm)1,45 s

k = 360 N/m olan bir yaydaki 1,4 kg’lık kütle pozitif yönde 6 cm çekiliyor ve t = 0’da durgun hâlden bırakılıyor. t = 1,45 s anında dengeden yer değiştirmesi x değerini (işaretiyle) bulun.

m = 1,4 kgk = 360 N/mA = 6 cmt = 1,45 s
x = cm
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
t (s)x (cm)t = ?6,3

Bir cisim 2,9 s periyot ve 9 cm genlikle basit harmonik hareket yapıyor. Dengeden 6,3 cm’lik bir yer değiştirmeye gitmesi için gereken en kısa süre t nedir?

T = 2,9 sA = 9 cmx = 6,3 cm
t = s
19.Mekanik titreşimlerOrta
k = 200 kN/mc = 2190 N·s/mm = 150 kg

150 kg’lık bir kütle, rijitliği 200 kN/m olan bir yay ve sönüm katsayısı 2190 N·s/m olan viskoz bir sönümleyiciyle taşınıyor. Sönüm oranı ζ değerini bulun.

m = 150 kgk = 200 kN/mc = 2190 N·s/m
ζ =
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 5k2​ = 25k3​ = 40m = 5 kg

5 kg’lık bir kütle k₃ = 40 kN/m yayına asılı. k₃’ün üst ucu, yan yana iki yaya, k₁ = 5 kN/m ve k₂ = 25 kN/m, asılı rijit bir çubuğa bağlıdır; çubuk yatay kalıyor. Sönümü ve yaylarla çubuğun kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.

m = 5 kgk1 = 5 kN/mk2 = 25 kN/mk3 = 40 kN/m
fn = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: s = 23,15 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 60/3,6 = 16,67 m/s

Fren mesafesi

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 16,67²/(2·6) = 23,15 m

Cevap

s = 23,15 m
2.Kinematik

Cevap: y = 8,295 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Karşılaşma zamanı

Yukarısı pozitif, yer y = 0.

35 − ½g·t² = 15·t − ½g·t² → t = 35/15 = 2,333 s

Karşılaşma yüksekliği

y = 15·2,333 − ½·9,81·2,333² = 8,295 m

Cevap

y = 8,295 m
3.Newton yasaları

Cevap: μ = 0,09972

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Yavaşlama

a = v₀²/(2d) = 3²/(2·4,6) = 0,9783 m/s²

Sürtünme katsayısı

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 0,9783/9,81 = 0,09972

Cevap

μ = 0,09972
4.Newton yasaları

Cevap: T = 15,26 N

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Sistemin ivmesi

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (19,62 − 0)/9 = 2,18 m/s²

Masadaki bloktan gerilme kuvveti

T − μ·m1·g = m1·a
T = 7·2,18 + 0 = 15,26 N

Cevap

T = 15,26 N
5.Eğik atış

Cevap: θ = 8,901 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülü

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·45/38² = 0,3057

Açı

2θ = 17,8° → θ = 8,901°

Cevap

θ = 8,901°

Diğer çözüm 90° − θ = 81,1°.

6.Eğik atış

Cevap: x = 86,06 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 17,78 m/s, vy = 25,39 m/s

Çatıya iniş süresi

Büyük kök: top iniyor.

8 = 25,39·t − 4,905·t²
t = (25,39 + √(25,39² − 2·9,81·8))/9,81 = 4,84 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 17,78·4,84 = 86,06 m

Cevap

x = 86,06 m
7.Dairesel hareket

Cevap: vmax = 9,905 m/s

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

Merkezcil kuvveti sürtünme sağlar

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,5·9,81·20) = 9,905 m/s

Cevap

vmax = 9,905 m/s (35,66 km/h)
8.Dairesel hareket

Cevap: Ttop = 53,64 N

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Tepedeki hız

2r yükseklik boyunca kinetik enerji potansiyel enerjiye dönüşür.

vtop² = 8,5² − 4·9,81·0,8 = 40,86 m²/s²

Tepedeki kuvvetler

İp gerilmesi ve yerçekimi ikisi de aşağı, merkeze doğrudur.

T + m·g = m·vtop²/r
T = 1,3·40,86/0,8 − 1,3·9,81 = 53,64 N

Cevap

Ttop = 53,64 N
9.İş ve enerji

Cevap: h = 0,3058 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Yay enerjisi

x = 2 cm = 0,02 m
½kx² = ½·1500·0,02² = 0,3 J

Yükseklik

m·g = 0,1·9,81 = 0,981 N
h = ½kx²/(mg) = 0,3/0,981 = 0,3058 m

Cevap

h = 0,3058 m
10.İş ve enerji

Cevap: v = 3,502 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 9,81·(1,5 − 0,25·3,5) = 6,131 J

Yaydaki hız

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·0,625) = 3,502 m/s

Cevap

v = 3,502 m/s
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′1 = 4,455 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (4,5 − 1)/(4,5 + 1)·7 = 4,455 m/s
v′2 = 2·4,5/(4,5 + 1)·7 = 11,45 m/s

Cevap

v′1 = 4,455 m/s
12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′ = 10,11 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Momentum bileşenleri

px = 900·16 = 14400 kg·m/s
py = 1200·13 = 15600 kg·m/s

Enkazın hızı

v′ = √(px² + py²)/(m1 + m2) = 21230/2100 = 10,11 m/s

Cevap

v′ = 10,11 m/s
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: v = 4,202 m/s

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Potansiyel enerji kaybı

m·g·L/2 = 9,5·9,81·0,3 = 27,96 J

Mafsala göre atalet momenti

IO = m·L²/3 = 9,5·0,6²/3 = 1,14 kg·m²

Enerji denkliği

½·IO·ω² = 27,96 → ω = √(2·27,96/1,14) = 7,004 rad/s
v = ω·L = 7,004·0,6 = 4,202 m/s

Cevap

v = 4,202 m/s
14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: ω = 1,684 rad/s

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Çarpmadan sonraki atalet momenti

I = M·L²/3 + m·d² = 6·0,8²/3 + 0,005·0,72² = 1,283 kg·m²

Mafsala göre açısal momentum

Mafsal kuvveti mafsaldan geçer, bu yüzden çarpma sırasında orada momenti yoktur.

m·v·d = I·ω → ω = 0,005·600·0,72/1,283 = 1,684 rad/s

Cevap

ω = 1,684 rad/s
15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: T1 = 95,49 N·m

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Motor torku

ω₁ = 2π·1500/60 = 157,1 rad/s
T1 = P/ω₁ = 15000/157,1 = 95,49 N·m

Cevap

T1 = 95,49 N·m
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: nout = 1133 rpm

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Birinci kademe

nB = 2900·15/36 = 1208 rpm = nC

İkinci kademe

nout = 1208·30/32 = 1133 rpm

Cevap

nout = 1133 rpm

toplam oran = 2,56 : 1

17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: x = −1,832 cm

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Açısal frekans

ω = √(360/1,4) = 16,04 rad/s
ω·t = 16,04·1,45 = 23,25 rad

Yer değiştirme

x = A·cos(ω·t) = 6·cos(23,25) = −1,832 cm

Cevap

x = −1,832 cm
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: t = 0,3579 s

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Açısal frekans

ω = 2π/T = 2π/2,9 = 2,167 rad/s

Zaman için çözün

0,7 = sin(ω·t) → ω·t = arcsin(0,7) = 0,7754 rad
t = 0,7754/2,167 = 0,3579 s

Cevap

t = 0,3579 s
19.Mekanik titreşimler

Cevap: ζ = 0,1999

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Kritik sönüm

cc = 2·√(k·m) = 2·√(200000·150) = 10954 N·s/m

Sönüm oranı

ζ = c/cc = 2190/10954 = 0,1999

Cevap

ζ = 0,1999

ζ < 1, bu yüzden sistem az sönümlüdür ve sönerken salınır.

20.Mekanik titreşimler

Cevap: fn = 9,319 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Yalnızca k1 ve k2 paraleldir. Bu çift k3 ile seridir, bu yüzden onları tersleriyle birleştirin.

k12 = 5 + 25 = 30 kN/m
keq = 30·40/(30 + 40) = 17,14 kN/m

Doğal frekans

ωn = √(17143/5) = 58,55 rad/s
fn = 58,55/(2π) = 9,319 Hz

Cevap

fn = 9,319 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics