Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)1,2 s20

72 km/h hızla giden bir sürücü bir engel görüyor. Tepki süresi 1,2 s’dir; ardından otomobil 6,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Engeli gördüğü andan itibaren toplam durma mesafesi d değerini bulun.

v₀ = 72 km/htr = 1,2 sa = −6,5 m/s²
d = m
2.KinematikZor
t (s)v (m/s)10 s

Bir tramvay durgun hâlden başlayıp 10 s boyunca 3 m/s² ile hızlanıyor, sonra 27 s sabit hızla gidiyor ve son olarak durana kadar 4 m/s² ile fren yapıyor. Toplam yolculuk süresi t değerini bulun.

a1 = 3 m/s²t1 = 10 st2 = 27 sa3 = −4 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 20°a = ?m = 15 kg

15 kg’lık bir blok, yatayla 20° açı yapan sürtünmesiz bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 15 kgθ = 20°μ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 1,5 kg3 kgμ = 0,25

Yatay bir masa üzerindeki 1,5 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 3 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Blok ile masa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 1,5 kgm2 = 3 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
41 my = ?v0​ = 26 m/s40°

Bir top düz zeminden 26 m/s hızla ve yatayın 40° üstünde, 41 m uzaktaki bir duvara doğru vuruluyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top duvarın üzerinden hangi yükseklikte y geçer?

v₀ = 26 m/sθ = 40°x = 41 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Eğik atışZor
h = 35 mv0​ = 27 m/s25°H = ?

Bir top 35 m’lik bir uçurumun tepesinden 27 m/s hızla ve yatayın 25° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Uçurumun dibindeki zeminden en büyük yükseklik H değerini bulun.

v₀ = 27 m/sθ = 25°h = 35 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.Dairesel hareketOrta
θ = ?merkeze50 km/h

Bir yol mühendisi otomobillerin 280 m yarıçaplı bir virajı sürtünmeye dayanmadan 50 km/h ile almasını istiyor. g = 9,81 m/s² alın. Eğim açısı θ değerini bulun.

r = 280 mv = 50 km/hg = 9,81 m/s²
θ = °
8.Dairesel hareketZor
θ = 8°merkezevmax​ = ?

140 m yarıçaplı bir viraj 8° eğimlendirilmiştir ve lastikler ile yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,25’dir. g = 9,81 m/s² alın. Bir otomobilin virajı yukarı ve dışarı kaymadan alabileceği en yüksek hız vmax değerini bulun.

r = 140 mθ = 8°μs = 0,25g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
9.İş ve enerjiOrta
35°d = 18 mμ = 0,35

2 kg kütleli bir blok, yatayla 35° açı yapan bir eğimde 18 m kayıyor; kinetik sürtünme katsayısı 0,35. Sürtünmeye karşı yapılan iş Wf değerini bulun.

m = 2 kgθ = 35°μ = 0,35d = 18 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
10.İş ve enerjiZor
h = 10,5 mR = 3 mN = ?

Kütlesi 5 kg olan bir araba, 3 m yarıçaplı düşey bir dairesel halkaya giden sürtünmesiz bir rayda 10,5 m yükseklikten durgun hâlden bırakılıyor. Halkanın tepesinde rayın arabaya uyguladığı normal kuvvet N değerini bulun.

m = 5 kgh = 10,5 mR = 3 mg = 9,81 m/s²
N = N
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
4 kg4 m/s2 kg

4 m/s hızla giden 4 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 2 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra birinci kızağın hızı v′1 değerini bulun (ilk hareket yönü pozitif).

m1 = 4 kgm2 = 2 kgv1 = 4 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
26 m/s14 m/s

0,25 kg’lık bir top bir duvara 26 m/s hızla çarpıyor ve 14 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 50 ms sürüyor. Duvarın topa verdiği itmenin büyüklüğü J değerini bulun.

m = 0,25 kgvin = 26 m/svout = 14 m/sΔt = 50 ms
J = N·s
13.Rijit cismin dönmesiOrta
n = 1400 rpmTb​ = 15 N·mI = 24,5 kg·m²

Atalet momenti 24,5 kg·m² olan bir volan 1400 devir/dakika ile dönüyor. Bir fren 15 N·m’lik sabit sürtünme torku uyguluyor. Durması ne kadar sürer t?

I = 24,5 kg·m²n = 1400 rpmTb = 15 N·m
t = s
14.Rijit cismin dönmesiZor
6,5 m/sω

Kütlesi 8 kg olan bir ince halka kaymadan 6,5 m/s ile yuvarlanıyor. Toplam kinetik enerjisinin yüzde kaçı p dönme enerjisidir?

m = 8 kgv = 6,5 m/sI = m·r²
p = %
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
N1​ = ?N2​

İki paralel mil arasında 250 mm mesafe var. Bunlar 5 mm modüllü ve 3 : 1 hız düşürme oranlı bir çift düz dişliyle bağlanmalıdır. Pinyonun kaç dişi N1 olmalıdır?

a = 250 mmm = 5 mmi = 3
N1 =
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
A = 36B = 50C = 20D = 40

960 rpm’deki 1,5 kW’lık bir motor A dişlisini (36 diş) tahrik ediyor; A, B dişlisiyle (50 diş) kavrıyor. B ile aynı mil üzerindeki C dişlisi (20 diş), çıkış milindeki D dişlisini (40 diş) tahrik ediyor. Her dişli kavramasının verimi %98’dır. Çıkış torku Tout değerini bulun.

P = 1,5 kWnin = 960 rpmA = 36B = 50C = 20D = 40ηmesh = 98%
Tout = N·m
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
L = 0,2 m

Basit bir sarkacın uzunluğu 0,2 m. g = 9,81 m/s² alın. Küçük salınımlar için periyodu T değerini bulun.

L = 0,2 mg = 9,81 m/s²
T = s
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
0,7 kgk = 260 N/m

k = 260 N/m olan uzamamış düşey bir yayın alt ucuna 0,7 kg’lık bir kütle bağlanıyor ve durgun hâlden bırakılıyor. g = 9,81 m/s² alın. Yayın en büyük uzaması xmax değerini cm cinsinden bulun.

m = 0,7 kgk = 260 N/mg = 9,81 m/s²
xmax = cm
19.Mekanik titreşimlerOrta
tx20 mm5 çevrim7,8 mm

Sönümlü bir kütle–yay sisteminin serbest titreşim deneyinde 20 mm’lik bir yer değiştirme tepesini 5 çevrim sonra 7,8 mm’lik bir tepe izliyor. Sönüm oranı ζ değerini bulun.

x0 = 20 mmx5 = 7,8 mmn = 5
ζ =
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 50k2​ = 20m = 20 kg

20 kg’lık bir kütle, rijitlikleri k₁ = 50 kN/m ve k₂ = 20 kN/m olan yan yana (paralel) iki yaya asılı. Kütle yatay kalıyor. Sönümü ve yayların kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.

m = 20 kgk1 = 50 kN/mk2 = 20 kN/m
fn = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: d = 54,77 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Birimler

v₀ = 72/3,6 = 20 m/s

Tepki mesafesi

d1 = v₀·tr = 20·1,2 = 24 m

Fren mesafesi

d2 = v₀²/(2a) = 20²/(2·6,5) = 30,77 m

Toplam

d = 24 + 30,77 = 54,77 m

Cevap

d = 54,77 m
2.Kinematik

Cevap: t = 44,5 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

En yüksek hız

v = a1·t1 = 3·10 = 30 m/s

Frenleme süresi

t3 = v/a3 = 30/4 = 7,5 s

Toplam süre

t = 10 + 27 + 7,5 = 44,5 s

Cevap

t = 44,5 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 3,355 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 20° − 0·cos 20°) = 9,81·(0,342 − 0) = 3,355 m/s²

Cevap

a = 3,355 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: T = 12,26 N

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Sistemin ivmesi

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (29,43 − 3,679)/4,5 = 5,723 m/s²

Masadaki bloktan gerilme kuvveti

T − μ·m1·g = m1·a
T = 1,5·5,723 + 3,679 = 12,26 N

Cevap

T = 12,26 N
5.Eğik atış

Cevap: y = 13,62 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Duvara kadar süre

vx = 26·cos 40° = 19,92 m/s
t = x/vx = 41/19,92 = 2,059 s

O andaki yükseklik

y = 16,71·2,059 − ½·9,81·2,059² = 13,62 m

Cevap

y = 13,62 m

Top duvarda zaten aşağı inmektedir.

6.Eğik atış

Cevap: H = 41,64 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Düşey atış hızı

vy = 27·sin 25° = 11,41 m/s

Uçurumun üstündeki yükselme

Δh = vy²/(2g) = 11,41²/(2·9,81) = 6,636 m

Yerden yükseklik

H = 35 + 6,636 = 41,64 m

Cevap

H = 41,64 m
7.Dairesel hareket

Cevap: θ = 4,017 °

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Birimler

v = 50/3,6 = 13,89 m/s

Eğim açısı

tan θ = v²/(r·g) = 13,89²/(280·9,81) = 0,07023
θ = 4,017°

Cevap

θ = 4,017°
8.Dairesel hareket

Cevap: vmax = 23,58 m/s

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Kuvvet dengeleri

Sürtünme eğim aşağı yönlüdür.

N·(sin θ + μ·cos θ) = m·v²/r
N·(cos θ − μ·sin θ) = m·g

Sürat

v = √(140·9,81·0,3867/0,9555) = 23,58 m/s

Cevap

vmax = 23,58 m/s
(84,88 km/h)
9.İş ve enerji

Cevap: Wf = 101,3 J

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Sürtünme kuvveti

N = mg·cos θ = 19,62·0,8192 = 16,07 N
F = μN = 0,35·16,07 = 5,625 N

Sürtünmeye karşı iş

Wf = F·d = 5,625·18 = 101,3 J

Cevap

Wf = 101,3 J
10.İş ve enerji

Cevap: N = 98,1 N

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Dairesel bir yörüngede merkeze doğru net kuvvet mv²/r’ye eşit olmalıdır.

Tepedeki hız

v² = 2g(h − 2R) = 2·9,81·(10,5 − 6) = 88,29 m²/s²

Tepedeki kuvvetler

m·g = 5·9,81 = 49,05 N
N = mv²/R − mg = 5·88,29/3 − 49,05 = 98,1 N

Cevap

N = 98,1 N

Araba h = 2,5R olduğunda halkayı ancak tamamlar; o zaman tepede N = 0 olur.

11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′1 = 1,333 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (4 − 2)/(4 + 2)·4 = 1,333 m/s
v′2 = 2·4/(4 + 2)·4 = 5,333 m/s

Cevap

v′1 = 1,333 m/s
12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: J = 10 N·s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,25·(14 + 26) = 10 N·s

Cevap

J = 10 N·s
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: t = 239,5 s

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Açısal hız

ω = 2π·1400/60 = 146,6 rad/s

Yavaşlama ve süre

α = Tb/I = 15/24,5 = 0,6122 rad/s²
t = ω/α = 146,6/0,6122 = 239,5 s

Cevap

t = 239,5 s
14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: p = 50 %

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Öteleme ve dönme kısımları

Etrans = ½·m·v² = ½·8·6,5² = 169 J
Erot = ½·I·ω² = ½·1·m·r²·(v/r)² = 1·169 = 169 J

Dönme payı

p = 169/338·100% = c/(1 + c)·100% = 50%

Cevap

p = 50 %

Pay yalnızca şekle bağlıdır, kütleye ya da hıza değil.

15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: N1 = 25

Gear geometry: the module m sets the tooth size. A gear with N teeth has a pitch diameter d = m·N, two meshing gears have the same module, and their centre distance is a = (d₁ + d₂)/2 = m·(N₁ + N₂)/2. The pitch-line speed is v = π·d·n/60, and the tangential tooth force follows from the torque: Ft = 2T/d.

Toplam diş sayısı

N1 + N2 = 2a/m = 2·250/5 = 100

Orana göre bölün

N1 = 100/(1 + 3) = 25

Cevap

N1 = 25
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: Tout = 39,81 N·m

Gear trains: meshing gears have the same speed at the teeth, so n₁·N₁ = n₂·N₂: the gear with fewer teeth turns faster. Gears on one shaft turn at the same speed. Power is passed on (minus losses), so torque goes up when speed goes down: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, and P = T·ω with ω = 2π·n/60.

Çıkış hızı

nout = 960·(36/50)·(20/40) = 345,6 rpm
ωout = 2π·345,6/60 = 36,19 rad/s

Çıkış gücü ve tork

Pout = 1500·0,98² = 1441 W
Tout = Pout/ωout = 1441/36,19 = 39,81 N·m

Cevap

Tout = 39,81 N·m
17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: T = 0,8971 s

Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.

Sarkacın periyodu

T = 2π·√(0,2/9,81) = 0,8971 s

Cevap

T = 0,8971 s
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: xmax = 5,282 cm

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Denge ve genlik

x₀ = m·g/k = 0,7·9,81/260 = 0,02641 m = A

En alt nokta

xmax = 2A = 0,05282 m = 5,282 cm

Cevap

xmax = 5,282 cm
19.Mekanik titreşimler

Cevap: ζ = 0,02996

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Logaritmik azalma

δ = (1/5)·ln(20/7,8) = 0,1883

Sönüm oranı

ζ = δ/√(4π² + δ²) = 0,1883/√(39,48 + 0,03547) = 0,02996

Cevap

ζ = 0,02996
20.Mekanik titreşimler

Cevap: fn = 9,416 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Yan yana yaylar aynı uzamayı paylaşır ve kuvvetleri toplanır, bu yüzden rijitlikleri doğrudan toplanır: k = k1 + k2.

keq = 50 + 20 = 70 kN/m

Doğal frekans

ωn = √(70000/20) = 59,16 rad/s
fn = 59,16/(2π) = 9,416 Hz

Cevap

fn = 9,416 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics