Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)1,5 s16,67

60 km/h hızla giden bir sürücü bir engel görüyor. Tepki süresi 1,5 s’dir; ardından otomobil 6,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Engeli gördüğü andan itibaren toplam durma mesafesi d değerini bulun.

v₀ = 60 km/htr = 1,5 sa = −6,5 m/s²
d = m
2.KinematikZor
d = ?

Bir taş bir kuyuya durgun hâlden bırakılıyor. Suya çarpma sesi taş bırakıldıktan 1,9 s sonra duyuluyor. Ses hızı 343 m/s’dir; hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Kuyunun derinliği d değerini bulun.

ttotal = 1,9 svsound = 343 m/sg = 9,81 m/s²
d = m
3.Newton yasalarıOrta
θ = 45°a = ?m = 10 kg

10 kg’lık bir blok, yatayla 45° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,3. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 10 kgθ = 45°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
2 kg11 kgTF = 75 Nμ = 0,15

Düz bir zemindeki iki blok hafif yatay bir iple bağlıdır. 75 N’luk yatay bir kuvvet öndeki 11 kg’lık bloğu çekiyor; 2 kg’lık blok arkadan çekiliyor. İki blok için de kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. Blokların ivmesi a değerini bulun.

m1 = 2 kgm2 = 11 kgF = 75 Nμ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
v0​ = 26 m/sθ = ?R = 35 m

Bir top düz zeminden 26 m/s hızla atılıyor ve 35 m uzağa düşmelidir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. İki olası atış açısından küçük olanı θ bulun.

v₀ = 26 m/sR = 35 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Eğik atışZor
h = 20 mv0​ = 35 m/s25°x = ?

Bir top 20 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 25° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 35 m/sθ = 25°h = 20 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Dairesel hareketOrta
θ = ?merkeze60 km/h

Bir yol mühendisi otomobillerin 240 m yarıçaplı bir virajı sürtünmeye dayanmadan 60 km/h ile almasını istiyor. g = 9,81 m/s² alın. Eğim açısı θ değerini bulun.

r = 240 mv = 60 km/hg = 9,81 m/s²
θ = °
8.Dairesel hareketZor
θ = 18°merkezevmax​ = ?

190 m yarıçaplı bir viraj 18° eğimlendirilmiştir ve lastikler ile yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,2’dir. g = 9,81 m/s² alın. Bir otomobilin virajı yukarı ve dışarı kaymadan alabileceği en yüksek hız vmax değerini bulun.

r = 190 mθ = 18°μs = 0,2g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
9.İş ve enerjiOrta
40 km/h

Düz bir yolda 40 km/h hızla giden bir otomobil sert fren yapıyor ve tekerlekleri kilitli olarak kayarak duruyor. Lastikler ile yol arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,5’dir. Durma mesafesi d değerini bulun.

v = 40 km/hμ = 0,5g = 9,81 m/s²
d = m
10.İş ve enerjiZor
h = 3 mL = 3,5 mμ = 0,3k = 1000 N/m

2 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 3 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 3,5 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,3) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 1000 N/m) çarpıyor. Yayın en büyük sıkışması x değerini bulun.

m = 2 kgh = 3 mL = 3,5 mμ = 0,3k = 1000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
5 kgv = ?10 gh = 24 cm

10 g’lık bir mermi, hafif iplerle asılı 5 kg’lık bir tahta bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. Blok, başlangıçtakinden 24 cm daha yükseğe salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 10 gM = 5 kgh = 24 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
1700 kg8 m/s1000 kg9 m/sv′ = ?

Bir kavşakta 8 m/s hızla doğuya giden 1700 kg’lık bir otomobil, 9 m/s hızla kuzeye giden 1000 kg’lık bir otomobille çarpışıyor. Otomobiller birbirine kenetleniyor. Çarpışmadan hemen sonra enkazın hızı v′ değerini bulun.

m1 = 1700 kgv1 = 8 m/s (E)m2 = 1000 kgv2 = 9 m/s (N)
v′ = m/s
13.Rijit cismin dönmesiOrta
ω = ?2 kgL = 2,1 mm = 1,5 kg

Kütlesi 1,5 kg ve uzunluğu 2,1 m olan düzgün ince bir çubuk bir ucundan mafsallanmış ve yatay konumdan duruştan bırakılıyor. Serbest ucuna kütlesi 2 kg olan küçük bir top sabitlenmiştir. Sürtünmeyi ihmal edin ve g = 9,81 m/s² kullanın. Çubuk düşey konumdan geçerken açısal hızını ω bulun.

m = 1,5 kgL = 2,1 mmball = 2 kgg = 9,81 m/s²
ω = rad/s
14.Rijit cismin dönmesiZor
θ = 10°vs = 6 m

Bir dolu küre duruştan başlar ve yatayla 10° eğimli bir yokuştan kaymadan yuvarlanır. g = 9,81 m/s² kullanın. Yarıçapı 0,05 m. Yokuş boyunca 6 m yuvarlandıktan sonraki açısal hızını ω bulun.

θ = 10°s = 6 mI = (2/5)·m·r²g = 9,81 m/s²r = 0,05 m
ω = rad/s
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
N1​ = 36N2​ = 48

1450 rpm ile çalışan 11 kW’lık bir motor 36 dişli bir pinyonu döndürüyor; pinyon 48 dişli bir dişliyi kavrıyor. Dişli çiftinin verimi %96. Motor milindeki tork T1 değerini bulun.

P = 11 kWn1 = 1450 rpmN1 = 36N2 = 48η = 96%
T1 = N·m
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
A = 16B = 45C = 20D = 45

Bileşik bir dişli dizisinde, 1500 rpm ile dönen giriş milindeki A dişlisi (16 diş) B dişlisini (45 diş) döndürüyor. C dişlisi (20 diş) B ile aynı mile sabitlenmiştir ve çıkış milindeki D dişlisini (45 diş) döndürüyor. Çıkış hızı nout değerini bulun.

nin = 1500 rpmA = 16B = 45C = 20D = 45
nout = rpm
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
2,9 kgk = 80 N/mA = 5 cmx = 1 cm

k = 80 N/m olan bir yaydaki 2,9 kg’lık kütle sürtünmesiz bir yüzeyde 5 cm genlikle salınıyor. Dengeden 1 cm uzaktayken hızı v değerini bulun.

m = 2,9 kgk = 80 N/mA = 5 cmx = 1 cm
v = m/s
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
mk = 180 N/mA = 17 cmx = 9 cm

k = 180 N/m olan bir yaydaki kütle sürtünmesiz bir yüzeyde 17 cm genlikle salınıyor. Dengeden 9 cm uzaktayken kinetik enerjisi K değerini bulun.

k = 180 N/mA = 17 cmx = 9 cm
K = J
19.Mekanik titreşimlerOrta
k = 50 kN/mζ = 0,5m = 10 kg

Rijitliği 50 kN/m olan bir yay üzerindeki 10 kg’lık bir kütlenin, 0,5 sönüm oranı veren viskoz bir sönümleyicisi var. Serbest titreşiminin sönümlü doğal frekansı fd değerini Hz cinsinden bulun.

m = 10 kgk = 50 kN/mζ = 0,5
fd = Hz
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 25k2​ = 100k3​ = 50m = 40 kg

40 kg’lık bir kütle k₃ = 50 kN/m yayına asılı. k₃’ün üst ucu, yan yana iki yaya, k₁ = 25 kN/m ve k₂ = 100 kN/m, asılı rijit bir çubuğa bağlıdır; çubuk yatay kalıyor. Sönümü ve yaylarla çubuğun kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.

m = 40 kgk1 = 25 kN/mk2 = 100 kN/mk3 = 50 kN/m
fn = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: d = 46,37 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Birimler

v₀ = 60/3,6 = 16,67 m/s

Tepki mesafesi

d1 = v₀·tr = 16,67·1,5 = 25 m

Fren mesafesi

d2 = v₀²/(2a) = 16,67²/(2·6,5) = 21,37 m

Toplam

d = 25 + 21,37 = 46,37 m

Cevap

d = 46,37 m
2.Kinematik

Cevap: d = 16,81 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Sürenin iki kısmı

½·9,81·t₁² = 343·(1,9 − t₁)
4,905·t₁² + 343·t₁ − 651,7 = 0

Düşme süresi

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t₁ = (−343 + √(343² + 4·4,905·651,7))/(2·4,905) = 1,851 s

Derinlik

d = ½·9,81·1,851² = 16,81 m

Cevap

d = 16,81 m
3.Newton yasaları

Cevap: a = 4,856 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 45° − 0,3·cos 45°) = 9,81·(0,7071 − 0,2121) = 4,856 m/s²

Cevap

a = 4,856 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: a = 4,298 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Tüm sistem

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (75 − 19,13)/13 = 4,298 m/s²

Cevap

a = 4,298 m/s²
5.Eğik atış

Cevap: θ = 15,26 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülü

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·35/26² = 0,5079

Açı

2θ = 30,52° → θ = 15,26°

Cevap

θ = 15,26°

Diğer çözüm 90° − θ = 74,74°.

6.Eğik atış

Cevap: x = 127,8 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 35·cos 25° = 31,72 m/s
vy = v0·sin θ = 35·sin 25° = 14,79 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 20 + 14,79·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (14,79 + √(218,8 + 392,4))/9,81 = 4,028 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 31,72·4,028 = 127,8 m

Cevap

x = 127,8 m
7.Dairesel hareket

Cevap: θ = 6,729 °

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Birimler

v = 60/3,6 = 16,67 m/s

Eğim açısı

tan θ = v²/(r·g) = 16,67²/(240·9,81) = 0,118
θ = 6,729°

Cevap

θ = 6,729°
8.Dairesel hareket

Cevap: vmax = 32,35 m/s

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Kuvvet dengeleri

Sürtünme eğim aşağı yönlüdür.

N·(sin θ + μ·cos θ) = m·v²/r
N·(cos θ − μ·sin θ) = m·g

Sürat

v = √(190·9,81·0,4992/0,8893) = 32,35 m/s

Cevap

vmax = 32,35 m/s
(116,5 km/h)
9.İş ve enerji

Cevap: d = 12,58 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Temel birimlerde hız

v = 40/3,6 = 11,11 m/s

Enerji denkliği

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 11,11²/(2·0,5·9,81) = 12,58 m

Cevap

d = 12,58 m

Hızı iki katına çıkarmak durma mesafesini dört katına çıkarır.

10.İş ve enerji

Cevap: x = 27,66 cm

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 19,62·(3 − 0,3·3,5) = 38,26 J

En büyük sıkışma

½kx² = 38,26 → x = √(2·38,26/1000) = 0,2766 m = 27,66 cm

Cevap

x = 27,66 cm
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 1087 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Çarpmadan sonra salınım

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,24) = 2,17 m/s

Çarpışma

m·v = (m + M)·V → v = (0,01 + 5)·2,17/0,01 = 1087 m/s

Cevap

v = 1087 m/s
12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′ = 6,04 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Momentum bileşenleri

px = 1700·8 = 13600 kg·m/s
py = 1000·9 = 9000 kg·m/s

Enkazın hızı

v′ = √(px² + py²)/(m1 + m2) = 16308/2700 = 6,04 m/s

Cevap

v′ = 6,04 m/s
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: ω = 3,206 rad/s

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Potansiyel enerji kaybı

m·g·L/2 + mball·g·L = 1,5·9,81·1,05 + 2·9,81·2,1 = 56,65 J

Mafsala göre atalet momenti

IO = m·L²/3 + mball·L² = 2,205 + 8,82 = 11,03 kg·m²

Enerji denkliği

½·IO·ω² = 56,65 → ω = √(2·56,65/11,03) = 3,206 rad/s

Cevap

ω = 3,206 rad/s
14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: ω = 76,42 rad/s

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Düşülen yükseklik

h = s·sin θ = 6·sin 10° = 1,042 m

Yuvarlanmayla enerji dengesi

Kaymadan yuvarlanma: ω = v/r ve sürtünme temas noktasında iş yapmaz.

m·g·h = ½·m·v²·(1 + 0,4)
v = √(2·9,81·1,042/1,4) = 3,821 m/s
ω = v/r = 3,821/0,05 = 76,42 rad/s

Cevap

ω = 76,42 rad/s
15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: T1 = 72,44 N·m

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Motor torku

ω₁ = 2π·1450/60 = 151,8 rad/s
T1 = P/ω₁ = 11000/151,8 = 72,44 N·m

Cevap

T1 = 72,44 N·m
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: nout = 237 rpm

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Birinci kademe

nB = 1500·16/45 = 533,3 rpm = nC

İkinci kademe

nout = 533,3·20/45 = 237 rpm

Cevap

nout = 237 rpm

toplam oran = 6,328 : 1

17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: v = 0,2573 m/s

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Açısal frekans

ω = √(80/2,9) = 5,252 rad/s

x’teki hız

v = ω·√(A² − x²) = 5,252·√(0,05² − 0,01²) = 0,2573 m/s

Cevap

v = 0,2573 m/s
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: K = 1,872 J

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Toplam enerji

E = ½·k·A² = ½·180·0,17² = 2,601 J

x’teki yay enerjisi

U = ½·k·x² = ½·180·0,09² = 0,729 J

Kinetik enerji

K = 2,601 − 0,729 = 1,872 J

Cevap

K = 1,872 J
19.Mekanik titreşimler

Cevap: fd = 9,746 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Sönümsüz doğal frekans

ωn = √(50000/10) = 70,71 rad/s
fn = 70,71/(2π) = 11,25 Hz

Sönümlü doğal frekans

fd = fn·√(1 − ζ²) = 11,25·√(1 − 0,5²) = 9,746 Hz

Cevap

fd = 9,746 Hz
20.Mekanik titreşimler

Cevap: fn = 4,756 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Yalnızca k1 ve k2 paraleldir. Bu çift k3 ile seridir, bu yüzden onları tersleriyle birleştirin.

k12 = 25 + 100 = 125 kN/m
keq = 125·50/(125 + 50) = 35,71 kN/m

Doğal frekans

ωn = √(35714/40) = 29,88 rad/s
fn = 29,88/(2π) = 4,756 Hz

Cevap

fn = 4,756 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics