Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.
Dairesel hareket
Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)
İş ve enerji
Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t
Momentum ve çarpışmalar
Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv
Yöntem
Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.
Rijit cismin dönmesi
G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω
Yöntem
Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.
Dişliler ve dişli dizileri
Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı
Yaylar ve sarkaçlar
Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²
Mekanik titreşimler
Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2
2Alıştırma soruları
1.KinematikOrta
36 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 6 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.
v₀ = 36 km/ha = −6 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
Bir taş bir kuyuya durgun hâlden bırakılıyor. Suya çarpma sesi taş bırakıldıktan 4,6 s sonra duyuluyor. Ses hızı 343 m/s’dir; hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Kuyunun derinliği d değerini bulun.
ttotal = 4,6 svsound = 343 m/sg = 9,81 m/s²
d = m
3.Newton yasalarıOrta
Bir kutu düz bir zeminde 7 m/s ilk hızla kayıyor ve 25 m sonra duruyor. g = 9,81 m/s² alın. Kinetik sürtünme katsayısı μ değerini bulun.
v₀ = 7 m/sd = 25 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Newton yasalarıZor
Yatay bir masa üzerindeki 3 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 2,5 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Masa sürtünmesizdir. g = 9,81 m/s² alın. Sistemin ivmesi a değerini bulun.
m1 = 3 kgm2 = 2,5 kgμ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
Bir top düz zeminden yatayın 45° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.
v0 = 28 m/sθ = 45°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Eğik atışZor
Bir top 40 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 25° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpana kadar geçen uçuş süresi t değerini bulun.
v0 = 13 m/sθ = 25°h = 40 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Dairesel hareketOrta
1200 kg’lık bir otomobil yoldaki bir tümseğin tepesinden 12 m/s hızla geçiyor. Tümseğin tepesi 105 m yarıçaplı dairesel bir yaydır. g = 9,81 m/s² alın. Tepede yolun otomobile uyguladığı normal kuvvet N değerini bulun.
m = 1200 kgv = 12 m/sr = 105 mg = 9,81 m/s²
N = N
8.Dairesel hareketZor
0,9 m uzunluğunda bir ipe bağlı bir top düşey bir çember üzerinde döndürülüyor. g = 9,81 m/s² alın. İpin tam gergin kaldığı, tepedeki en küçük hız vmin nedir?
r = 0,9 mg = 9,81 m/s²
vmin = m/s
9.İş ve enerjiOrta
Bir blok, yatayla 40° açı yapan bir eğimden durgun halden kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,4. Eğim boyunca 12 m kaydıktan sonraki hızı v değerini bulun.
θ = 40°μ = 0,4d = 12 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.İş ve enerjiZor
0,5 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 3 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 4,5 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,15) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 2500 N/m) çarpıyor. Yayın en büyük sıkışması x değerini bulun.
m = 0,5 kgh = 3 mL = 4,5 mμ = 0,15k = 2500 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
15 g’lık bir mermi, hafif iplerle asılı 2 kg’lık bir tahta bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. Blok, başlangıçtakinden 25 cm daha yükseğe salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.
m = 15 gM = 2 kgh = 25 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
0,4 kg’lık bir top bir duvara 8 m/s hızla çarpıyor ve 12 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 20 ms sürüyor. Duvarın topa verdiği itmenin büyüklüğü J değerini bulun.
m = 0,4 kgvin = 8 m/svout = 12 m/sΔt = 20 ms
J = N·s
13.Rijit cismin dönmesiOrta
Kütlesi 6,5 kg ve uzunluğu 2,6 m olan düzgün ince bir çubuk bir ucundan mafsallanmış ve yatay tutuluyor. Duruştan bırakılıyor. g = 9,81 m/s² kullanın. Bırakıldıktan hemen sonra serbest ucun ivmesini atip bulun.
m = 6,5 kgL = 2,6 mg = 9,81 m/s²
atip = m/s²
14.Rijit cismin dönmesiZor
Düzgün dolu bir disk (kütle 38 kg, yarıçap 0,35 m) düşey sürtünmesiz bir mil etrafında 1150 devir/dakika ile serbestçe dönüyor. Kütlesi 8 kg ve aynı yarıçaplı ince bir halka, duruştan, mile ortalanmış biçimde üzerine bırakılıyor ve ikisi hemen birlikte dönüyor. Bu süreçte ne kadar kinetik enerji ΔE kaybolur?
Mdisc = 38 kgMring = 8 kgR = 0,35 mn1 = 1150 rpm
ΔE = J
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
1440 rpm ile çalışan 1,5 kW’lık bir motor, 20 dişli ve 2 mm modüllü bir pinyonu tahrik ediyor. Pinyon dişlerine etkiyen teğetsel kuvvet Ft değerini bulun.
P = 1,5 kWn = 1440 rpmN1 = 20m = 2 mm
Ft = N
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
Bir planet dişli takımında güneş dişlisinin 18 dişi ve her planet dişlisinin 20 dişi var. Planet taşıyıcısı sabit tutuluyor ve güneş dişlisi 1440 rpm ile döndürülüyor. Çember dişlinin hızı nr değerini (büyüklük) bulun.
Ns = 18Np = 20ns = 1440 rpm
nr = rpm
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
Başka bir gezegendeki bir astronot, 1,1 m uzunluğundaki bir basit sarkacın küçük salınımlar için periyodunun 1,32 s olduğunu buluyor. O gezegendeki yerçekimi ivmesi g değerini bulun.
L = 1,1 mT = 1,32 s
g = m/s²
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
Bir cisim 1,3 s periyot ve 9 cm genlikle basit harmonik hareket yapıyor. Dengeden 2,25 cm’lik bir yer değiştirmeye gitmesi için gereken en kısa süre t nedir?
T = 1,3 sA = 9 cmx = 2,25 cm
t = s
19.Mekanik titreşimlerOrta
Rijitliği 100 kN/m olan bir yay üzerindeki 250 kg’lık bir kütlenin, 0,4 sönüm oranı veren viskoz bir sönümleyicisi var. Serbest titreşiminin sönümlü doğal frekansı fd değerini Hz cinsinden bulun.
m = 250 kgk = 100 kN/mζ = 0,4
fd = Hz
20.Mekanik titreşimlerZor
100 kg’lık bir kütle k₃ = 5 kN/m yayına asılı. k₃’ün üst ucu, yan yana iki yaya, k₁ = 12 kN/m ve k₂ = 60 kN/m, asılı rijit bir çubuğa bağlıdır; çubuk yatay kalıyor. Sönümü ve yaylarla çubuğun kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.
m = 100 kgk1 = 12 kN/mk2 = 60 kN/mk3 = 5 kN/m
fn = Hz
3Çözeltiler
1.Kinematik
Cevap: s = 8,333 m
Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.
Birimler
v₀ = 36/3,6 = 10 m/s
Fren mesafesi
0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 10²/(2·6) = 8,333 m
Cevap
s = 8,333 m
2.Kinematik
Cevap: d = 92,03 m
Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.
Sürenin iki kısmı
½·9,81·t₁² = 343·(4,6 − t₁)
4,905·t₁² + 343·t₁ − 1578 = 0
Düşme süresi
Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.
t₁ = (−343 + √(343² + 4·4,905·1578))/(2·4,905) = 4,332 s
Derinlik
d = ½·9,81·4,332² = 92,03 m
Cevap
d = 92,03 m
3.Newton yasaları
Cevap: μ = 0,0999
Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.
Yavaşlama
a = v₀²/(2d) = 7²/(2·25) = 0,98 m/s²
Sürtünme katsayısı
μ·m·g = m·a → μ = a/g = 0,98/9,81 = 0,0999
Cevap
μ = 0,0999
4.Newton yasaları
Cevap: a = 4,459 m/s²
Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.
Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.
Atış hızını bileşenlerine ayırın
Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.
vx = v0·cos θ = 28·cos 45° = 19,8 m/s
vy = v0·sin θ = 28·sin 45° = 19,8 m/s
Havada kalma süresi
Aynı yükseklikten atılıp aynı yüksekliğe düşerse: t = 2vy/g.
t = 2·19,8/9,81 = 4,036 s
Yatay mesafe
x = vx·t = 19,8·4,036 = 79,92 m
Cevap
x = 79,92 m
6.Eğik atış
Cevap: t = 3,47 s
Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.
Atış hızını bileşenlerine ayırın
Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.
vx = v0·cos θ = 13·cos 25° = 11,78 m/s
vy = v0·sin θ = 13·sin 25° = 5,494 m/s
Havada kalma süresi
y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.
0 = 40 + 5,494·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (5,494 + √(30,18 + 784,8))/9,81 = 3,47 s
Cevap
t = 3,47 s
7.Dairesel hareket
Cevap: N = 10126 N
Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.
Tepedeki kuvvetler
Merkeze doğru (aşağı) pozitiftir.
m·g − N = m·v²/r
N = 1200·9,81 − 1200·12²/105 = 11772 − 1646 = 10126 N
Cevap
N = 10126 N
Otomobil daha hafif hisseder: yol onu ağırlığından daha az iter.
8.Dairesel hareket
Cevap: vmin = 2,971 m/s
Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.
Tepede gerilme kuvveti sıfır
m·g = m·v²/r → v = √(g·r) = √(9,81·0,9) = 2,971 m/s
Cevap
vmin = 2,971 m/s
9.İş ve enerji
Cevap: v = 8,899 m/s
İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).
Eğim boyunca enerji denkliği
Blok d·sin θ kadar alçalırken sürtünme μmg·cos θ·d kadar enerji alır. Kütle sadeleşir.
½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·12·(0,6428 − 0,4·0,766)) = 8,899 m/s
Cevap
v = 8,899 m/s
10.İş ve enerji
Cevap: x = 9,552 cm
İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).
Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji
Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.
mgh − μmgL = 4,905·(3 − 0,15·4,5) = 11,4 J
En büyük sıkışma
½kx² = 11,4 → x = √(2·11,4/2500) = 0,09552 m = 9,552 cm
Cevap
x = 9,552 cm
11.Momentum ve çarpışmalar
Cevap: v = 297,5 m/s
Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.
Çarpmadan sonra salınım
V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,25) = 2,215 m/s
Çarpışma
m·v = (m + M)·V → v = (0,015 + 2)·2,215/0,015 = 297,5 m/s
Cevap
v = 297,5 m/s
12.Momentum ve çarpışmalar
Cevap: J = 8 N·s
Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.
Momentumdaki değişim
J = m·Δv = 0,4·(12 + 8) = 8 N·s
Cevap
J = 8 N·s
13.Rijit cismin dönmesi
Cevap: atip = 14,71 m/s²
Sabit eksen etrafında dönme: eksene göre momentlerin toplamı I·α’ya eşittir (ΣM = I·α), ötelemede ΣF = m·a olması gibi. Enerji biçiminde, θ açısı (radyan) kadar dönen T torku T·θ iş yapar ve bu ½·I·ω² kinetik enerjisini değiştirir; yerçekimi kütle merkezinin m·g·Δh enerjisini ekler ya da alır. Güç P = T·ω’dır.
Mafsala göre momentler
Bırakma anında ω = 0’dır, bu yüzden merkezcil ivme yoktur ve merkez doğrudan aşağı ivmelenir.
Her uzunlukta atip = 1,5·g: serbest uç, bırakılan bir taştan daha hızlı düşer.
14.Rijit cismin dönmesi
Cevap: ΔE = 5001 J
Yuvarlanma ve açısal momentum: kaymadan yuvarlanan cisim için v = ω·r’dir, bu yüzden kinetik enerjisi ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²))’dir. Bir eğimde bu a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)) verir. Bir eksene göre dış moment etki etmediğinde, kinetik enerji kaybolsa bile o eksene göre açısal momentum sabit kalır: I₁·ω₁ = I₂·ω₂.
Dişli geometrisi: m modülü diş boyutunu belirler. N dişli bir dişlinin bölüm dairesi çapı d = m·N’dir, birbirine geçen iki dişlinin modülü aynıdır ve eksenler arası mesafeleri a = (d₁ + d₂)/2 = m·(N₁ + N₂)/2’dir. Bölüm dairesi hızı v = π·d·n/60’tır ve teğetsel diş kuvveti torktan bulunur: Ft = 2T/d.
Pinyondaki tork
ω = 2π·1440/60 = 150,8 rad/s
T = P/ω = 1500/150,8 = 9,947 N·m
Bölüm dairesi çapı
d = m·N = 2·20 = 40 mm
Teğetsel kuvvet
Ft = 2T/d = 2·9,947/0,04 = 497,4 N
Cevap
Ft = 497,4 N
16.Dişliler ve dişli dizileri
Cevap: nr = 446,9 rpm
Planet dişli takımları: güneş, çember ve taşıyıcının hızları Willis denklemiyle bağlıdır: (ns − nc)/(nr − nc) = −Nr/Ns; taşıyıcıdan bakıldığında takım, planetlerin ara dişli olduğu sıradan bir dişli dizisidir. Bir elemanı sabit tutmak takımı tek oranlı bir redüktöre dönüştürür.
Çember dişli diş sayısı
Nr = Ns + 2·Np = 18 + 2·20 = 58
Taşıyıcı sabitken Willis denklemi
nc = 0 iken güneş dişlisi, ara dişli gibi davranan planetler aracılığıyla çemberi tahrik eder.
nr = −ns·Ns/Nr = −1440·18/58 = −446,9 rpm
|nr| = 446,9 rpm
Cevap
nr = 446,9 rpm
Çember güneşe ters yönde döner.
17.Yaylar ve sarkaçlar
Cevap: g = 24,92 m/s²
Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.
g için çözün
g = 4π²·L/T² = 4π²·1,1/1,32² = 24,92 m/s²
Cevap
g = 24,92 m/s²
18.Yaylar ve sarkaçlar
Cevap: t = 0,05228 s
Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.
Açısal frekans
ω = 2π/T = 2π/1,3 = 4,833 rad/s
Zaman için çözün
0,25 = sin(ω·t) → ω·t = arcsin(0,25) = 0,2527 rad
t = 0,2527/4,833 = 0,05228 s
Cevap
t = 0,05228 s
19.Mekanik titreşimler
Cevap: fd = 2,917 Hz
Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.
Sönümsüz doğal frekans
ωn = √(100000/250) = 20 rad/s
fn = 20/(2π) = 3,183 Hz
Sönümlü doğal frekans
fd = fn·√(1 − ζ²) = 3,183·√(1 − 0,4²) = 2,917 Hz
Cevap
fd = 2,917 Hz
20.Mekanik titreşimler
Cevap: fn = 1,088 Hz
Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.
Eşdeğer rijitlik
Yalnızca k1 ve k2 paraleldir. Bu çift k3 ile seridir, bu yüzden onları tersleriyle birleştirin.