Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
polisa = 4,5 m/s²otomobil17 m/s

Sabit 17 m/s hızla giden bir araç, duran bir polis arabasının yanından geçiyor. O anda polis arabası harekete geçiyor ve 4,5 m/s² ile düzgün olarak hızlanıyor. Polis arabası başlangıç noktasından ne kadar uzakta yetişir? d değerini bulun.

vcar = 17 m/sapolice = 4,5 m/s²v0,police = 0
d = m
2.KinematikZor
v₀ = 8 m/s15 m

Bir top, yerden 15 m yükseklikteki bir çatının kenarından 8 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 8 m/sh₀ = 15 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 15°40 kgF = ?

40 kg’lık bir kutu, yatayla 15° açı yapan bir rampada rampaya paralel bir kuvvetle sabit hızla yukarı itiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. İtme kuvveti F değerini bulun.

m = 40 kgθ = 15°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
F = N
4.Newton yasalarıZor
5 kg11 kgTF = 150 Nμ = 0,25

Düz bir zemindeki iki blok hafif yatay bir iple bağlıdır. 150 N’luk yatay bir kuvvet öndeki 11 kg’lık bloğu çekiyor; 5 kg’lık blok arkadan çekiliyor. İki blok için de kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. Bağlantı ipindeki gerilme T değerini bulun.

m1 = 5 kgm2 = 11 kgF = 150 Nμ = 0,25g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = 30 m/s55°menzil

Bir top düz zeminden yatayın 55° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpana kadar geçen uçuş süresi t değerini bulun.

v0 = 30 m/sθ = 55°g = 9,81 m/s²
t = s
6.Eğik atışZor
h = 60 mv0​ = 31 m/s35°x = ?

Bir top 60 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 35° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 31 m/sθ = 35°h = 60 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Dairesel hareketOrta
r = 150 mvmax​ = ?

Bir otomobil 150 m yarıçaplı düz bir virajı dönüyor. Lastiklerle yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,7. g = 9,81 m/s² alın. Otomobilin kaymadan virajı dönebileceği en yüksek hız vmax değerini bulun.

r = 150 mμs = 0,7g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.Dairesel hareketZor
r = 1,4 mv = ?

1,4 m uzunluğunda bir ipe bağlı bir top düşey bir çember üzerinde döndürülüyor. g = 9,81 m/s² alın. İpin tam gergin kaldığı, tepedeki en küçük hız vmin nedir?

r = 1,4 mg = 9,81 m/s²
vmin = m/s
9.İş ve enerjiOrta
120 km/h

Düz bir yolda 120 km/h hızla giden bir otomobil sert fren yapıyor ve tekerlekleri kilitli olarak kayarak duruyor. Lastikler ile yol arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,7’dir. Durma mesafesi d değerini bulun.

v = 120 km/hμ = 0,7g = 9,81 m/s²
d = m
10.İş ve enerjiZor
h = 2,5 mL = 1,5 mμ = 0,15k = 500 N/m

4 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 2,5 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 1,5 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,15) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 500 N/m) çarpıyor. Blok yaya ulaştığındaki hızı v değerini bulun.

m = 4 kgh = 2,5 mL = 1,5 mμ = 0,15k = 500 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
1500 kg17 m/s1100 kg

17 m/s hızla giden 1500 kg’lık bir otomobil, duran 1100 kg’lık bir otomobile çarpıyor ve ikisi birbirine kenetleniyor. Çarpışmada ne kadar kinetik enerji ΔK kaybolur?

m1 = 1500 kgv1 = 17 m/sm2 = 1100 kgv2 = 0
ΔK = J
12.Momentum ve çarpışmalarZor
1300 kgv1​ = ?1400 kg

1300 kg’lık bir otomobil park hâlindeki 1400 kg’lık bir otomobile çarpıyor. Enkazlar birbirine kenetleniyor ve durmadan önce 8,5 m kayıyor. Lastikler ile yol arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,6. g = 9,81 m/s² alın. Birinci otomobilin çarpışmadan hemen önceki hızı v1 değerini bulun.

m1 = 1300 kgm2 = 1400 kgd = 8,5 mμ = 0,6g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
13.Rijit cismin dönmesiOrta
L = 0,6 mm = 14,5 kgα

Kütlesi 14,5 kg ve uzunluğu 0,6 m olan düzgün ince bir çubuk bir ucundan mafsallanmış ve yatay tutuluyor. Duruştan bırakılıyor. g = 9,81 m/s² kullanın. Bırakıldıktan hemen sonra serbest ucun ivmesini atip bulun.

m = 14,5 kgL = 0,6 mg = 9,81 m/s²
atip = m/s²
14.Rijit cismin dönmesiZor
5,5 m/sω

Kütlesi 3,5 kg olan bir dolu silindir kaymadan 5,5 m/s ile yuvarlanıyor. Toplam kinetik enerjisinin yüzde kaçı p dönme enerjisidir?

m = 3,5 kgv = 5,5 m/sI = ½·m·r²
p = %
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
N1​ = 36N2​ = 45

2900 rpm ile çalışan 7,5 kW’lık bir motor 36 dişli bir pinyonu döndürüyor; pinyon 45 dişli bir dişliyi kavrıyor. Dişli çiftinin verimi %95. Motor milindeki tork T1 değerini bulun.

P = 7,5 kWn1 = 2900 rpmN1 = 36N2 = 45η = 95%
T1 = N·m
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
A = 16B = 40C = 45D = 60

Bileşik bir dişli dizisinde, 2900 rpm ile dönen giriş milindeki A dişlisi (16 diş) B dişlisini (40 diş) döndürüyor. C dişlisi (45 diş) B ile aynı mile sabitlenmiştir ve çıkış milindeki D dişlisini (60 diş) döndürüyor. Çıkış hızı nout değerini bulun.

nin = 2900 rpmA = 16B = 40C = 45D = 60
nout = rpm
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
t (s)x (cm)0,55 s

k = 150 N/m olan bir yaydaki 0,8 kg’lık kütle pozitif yönde 6 cm çekiliyor ve t = 0’da durgun hâlden bırakılıyor. t = 0,55 s anında dengeden yer değiştirmesi x değerini (işaretiyle) bulun.

m = 0,8 kgk = 150 N/mA = 6 cmt = 0,55 s
x = cm
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
t (s)x (cm)t = ?6,4

Bir cisim 1,4 s periyot ve 16 cm genlikle basit harmonik hareket yapıyor. 16 cm’lik en büyük yer değiştirmesinden 6,4 cm’lik bir yer değiştirmeye gitmesi için gereken en kısa süre t nedir?

T = 1,4 sA = 16 cmx = 6,4 cm
t = s
19.Mekanik titreşimlerOrta
k = 20 kN/mc = 350 N·s/mm = 150 kg

150 kg’lık bir kütle, rijitliği 20 kN/m olan bir yay ve sönüm katsayısı 350 N·s/m olan viskoz bir sönümleyiciyle taşınıyor. Sönüm oranı ζ değerini bulun.

m = 150 kgk = 20 kN/mc = 350 N·s/m
ζ =
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 100k2​ = 10m = 25 kg

25 kg’lık bir kütle, rijitlikleri k₁ = 100 kN/m ve k₂ = 10 kN/m olan yan yana (paralel) iki yaya asılı. Kütle yatay kalıyor. Yay sisteminin eşdeğer rijitliği keq değerini kN/m cinsinden bulun.

m = 25 kgk1 = 100 kN/mk2 = 10 kN/m
keq = kN/m

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: d = 128,4 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Eşit mesafeler

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·17/4,5 = 7,556 s

Yol

d = v·t = 17·7,556 = 128,4 m

Cevap

d = 128,4 m

O anda polis arabası 2v = 34 m/s hızla hareket eder.

2.Kinematik

Cevap: t = 2,745 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−15 = 8·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 8·t − 15 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (8 + √(8² + 2·9,81·15))/9,81 = 2,745 s

Cevap

t = 2,745 s
3.Newton yasaları

Cevap: F = 158,4 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Eğim boyunca kuvvetler

Sabit hız: kuvvetler dengelenir.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

İtme kuvveti

F = 101,6 + 56,85 = 158,4 N

Cevap

F = 158,4 N
4.Newton yasaları

Cevap: T = 46,88 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Tüm sistem

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (150 − 39,24)/16 = 6,922 m/s²

Yalnızca arkadaki blok

T = m1·(a + μ·g) = 5·(6,922 + 2,453) = 46,88 N

Cevap

T = 46,88 N

İki blokta aynı μ varken sürtünme düşer: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Eğik atış

Cevap: t = 5,01 s

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 30·cos 55° = 17,21 m/s
vy = v0·sin θ = 30·sin 55° = 24,57 m/s

Havada kalma süresi

Aynı yükseklikten atılıp aynı yüksekliğe düşerse: t = 2vy/g.

t = 2·24,57/9,81 = 5,01 s

Cevap

t = 5,01 s
6.Eğik atış

Cevap: x = 146,1 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 31·cos 35° = 25,39 m/s
vy = v0·sin θ = 31·sin 35° = 17,78 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 60 + 17,78·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (17,78 + √(316,2 + 1177))/9,81 = 5,752 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 25,39·5,752 = 146,1 m

Cevap

x = 146,1 m
7.Dairesel hareket

Cevap: vmax = 32,09 m/s

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

Merkezcil kuvveti sürtünme sağlar

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,7·9,81·150) = 32,09 m/s

Cevap

vmax = 32,09 m/s (115,5 km/h)
8.Dairesel hareket

Cevap: vmin = 3,706 m/s

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

Tepede gerilme kuvveti sıfır

m·g = m·v²/r → v = √(g·r) = √(9,81·1,4) = 3,706 m/s

Cevap

vmin = 3,706 m/s
9.İş ve enerji

Cevap: d = 80,9 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Temel birimlerde hız

v = 120/3,6 = 33,33 m/s

Enerji denkliği

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 33,33²/(2·0,7·9,81) = 80,9 m

Cevap

d = 80,9 m

Hızı iki katına çıkarmak durma mesafesini dört katına çıkarır.

10.İş ve enerji

Cevap: v = 6,681 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 39,24·(2,5 − 0,15·1,5) = 89,27 J

Yaydaki hız

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·2,275) = 6,681 m/s

Cevap

v = 6,681 m/s
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: ΔK = 91702 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Ortak hız

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1500·17/2600 = 9,808 m/s

Önceki ve sonraki kinetik enerji

Kbefore = ½·1500·17² = 216750 J
Kafter = ½·2600·9,808² = 125048 J

Kaybolan enerji

ΔK = 216750 − 125048 = 91702 J

Cevap

ΔK = 91702 J

Kaybolan enerji şekil değiştirmeye, ısıya ve sese gider.

12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v1 = 20,78 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Çarpışmadan sonraki hız

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,6·9,81·8,5) = 10 m/s

Çarpışmada momentum

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 2700·10/1300 = 20,78 m/s

Cevap

v1 = 20,78 m/s
(74,79 km/h)
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: atip = 14,71 m/s²

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Mafsala göre momentler

Bırakma anında ω = 0’dır, bu yüzden merkezcil ivme yoktur ve merkez doğrudan aşağı ivmelenir.

m·g·L/2 = (m·L²/3)·α → α = 3g/(2L) = 3·9,81/(2·0,6) = 24,53 rad/s²

Serbest ucun ivmesi

atip = α·L = 24,53·0,6 = 14,71 m/s²

Cevap

atip = 14,71 m/s²

Her uzunlukta atip = 1,5·g: serbest uç, bırakılan bir taştan daha hızlı düşer.

14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: p = 33,33 %

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Öteleme ve dönme kısımları

Etrans = ½·m·v² = ½·3,5·5,5² = 52,94 J
Erot = ½·I·ω² = ½·0,5·m·r²·(v/r)² = 0,5·52,94 = 26,47 J

Dönme payı

p = 26,47/79,41·100% = c/(1 + c)·100% = 33,33%

Cevap

p = 33,33 %

Pay yalnızca şekle bağlıdır, kütleye ya da hıza değil.

15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: T1 = 24,7 N·m

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Motor torku

ω₁ = 2π·2900/60 = 303,7 rad/s
T1 = P/ω₁ = 7500/303,7 = 24,7 N·m

Cevap

T1 = 24,7 N·m
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: nout = 870 rpm

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Birinci kademe

nB = 2900·16/40 = 1160 rpm = nC

İkinci kademe

nout = 1160·45/60 = 870 rpm

Cevap

nout = 870 rpm

toplam oran = 3,333 : 1

17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: x = 1,903 cm

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Açısal frekans

ω = √(150/0,8) = 13,69 rad/s
ω·t = 13,69·0,55 = 7,531 rad

Yer değiştirme

x = A·cos(ω·t) = 6·cos(7,531) = 1,903 cm

Cevap

x = 1,903 cm
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: t = 0,2583 s

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Açısal frekans

ω = 2π/T = 2π/1,4 = 4,488 rad/s

Zaman için çözün

0,4 = cos(ω·t) → ω·t = arccos(0,4) = 1,159 rad
t = 1,159/4,488 = 0,2583 s

Cevap

t = 0,2583 s
19.Mekanik titreşimler

Cevap: ζ = 0,101

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Kritik sönüm

cc = 2·√(k·m) = 2·√(20000·150) = 3464 N·s/m

Sönüm oranı

ζ = c/cc = 350/3464 = 0,101

Cevap

ζ = 0,101

ζ < 1, bu yüzden sistem az sönümlüdür ve sönerken salınır.

20.Mekanik titreşimler

Cevap: keq = 110 kN/m

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Yan yana yaylar aynı uzamayı paylaşır ve kuvvetleri toplanır, bu yüzden rijitlikleri doğrudan toplanır: k = k1 + k2.

keq = 100 + 10 = 110 kN/m

Cevap

keq = 110 kN/m

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics