Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)0,8 s27,78

100 km/h hızla giden bir sürücü bir engel görüyor. Tepki süresi 0,8 s’dir; ardından otomobil 5,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Engeli gördüğü andan itibaren toplam durma mesafesi d değerini bulun.

v₀ = 100 km/htr = 0,8 sa = −5,5 m/s²
d = m
2.KinematikZor
v₀ = 8 m/s15 m

Bir top, yerden 15 m yükseklikteki bir çatının kenarından 8 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 8 m/sh₀ = 15 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
kutuv₀ = 9 m/sμ = ?

Bir kutu düz bir zeminde 9 m/s ilk hızla kayıyor ve 28 m sonra duruyor. g = 9,81 m/s² alın. Kinetik sürtünme katsayısı μ değerini bulun.

v₀ = 9 m/sd = 28 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 9 kg6 kgθ = 20°

20° eğimli bir rampadaki 9 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 6 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Blok ile rampa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,2. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 9 kgm2 = 6 kgθ = 20°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = 18 m/s60°x = ?

Bir top düz zeminden yatayın 60° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 18 m/sθ = 60°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Eğik atışZor
h = 55 mv0​ = 31 m/s55°x = ?

Bir top 55 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 55° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 31 m/sθ = 55°h = 55 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Dairesel hareketOrta
r = 110 mvmax​ = ?

Bir otomobil 110 m yarıçaplı düz bir virajı dönüyor. Lastiklerle yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,6. g = 9,81 m/s² alın. Otomobilin kaymadan virajı dönebileceği en yüksek hız vmax değerini bulun.

r = 110 mμs = 0,6g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.Dairesel hareketZor
r = 1,5 mv = 5 m/s

1,5 m uzunluğunda bir ipe bağlı 1 kg’lık bir top düşey bir çember üzerinde döndürülüyor. En alt noktada 5 m/s hızla hareket ediyor. g = 9,81 m/s² alın. En alt noktada ipteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m = 1 kgr = 1,5 mv = 5 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.İş ve enerjiOrta
30°L = 3 m1 kg

Kütlesi 1 kg olan bir top, 3 m uzunluğunda hafif bir ipe asılıdır. İp düşeyle 30° açı yapana kadar yana çekiliyor ve durgun hâlden bırakılıyor. Top en alt noktadan geçerken ipteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m = 1 kgL = 3 mθ = 30°g = 9,81 m/s²
T = N
10.İş ve enerjiZor
h = 3,5 mL = 4,5 mμ = 0,2k = 2500 N/m

5 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 3,5 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 4,5 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,2) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 2500 N/m) çarpıyor. Yayın en büyük sıkışması x değerini bulun.

m = 5 kgh = 3,5 mL = 4,5 mμ = 0,2k = 2500 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
9 kg64 m/s6 kgv′2​ = ?

Yatay olarak 22 m/s hızla giden 15 kg’lık bir mermi, aynı doğru boyunca hareket eden iki parçaya ayrılarak patlıyor. 9 kg’lık parça 64 m/s hızla ileri devam ediyor. 6 kg’lık parçanın hızı v′2 değerini bulun (ilk yönde pozitif).

M = 15 kgu = 22 m/sm1 = 9 kgv′1 = 64 m/sm2 = 6 kg
v′2 = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
1000 kgv1​ = ?1500 kg

1000 kg’lık bir otomobil park hâlindeki 1500 kg’lık bir otomobile çarpıyor. Enkazlar birbirine kenetleniyor ve durmadan önce 4,5 m kayıyor. Lastikler ile yol arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,75. g = 9,81 m/s² alın. Birinci otomobilin çarpışmadan hemen önceki hızı v1 değerini bulun.

m1 = 1000 kgm2 = 1500 kgd = 4,5 mμ = 0,75g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
13.Rijit cismin dönmesiOrta
n = 1200 rpmTb​ = 10 N·mI = 16,5 kg·m²

Atalet momenti 16,5 kg·m² olan bir volan 1200 devir/dakika ile dönüyor. Bir fren 10 N·m’lik sabit sürtünme torku uyguluyor. Volan durmadan önce kaç devir N yapar?

I = 16,5 kg·m²n = 1200 rpmTb = 10 N·m
N = rev
14.Rijit cismin dönmesiZor
320 m/s25 g1,07 mL = 1,8 m4 kgφ

Kütlesi 4 kg ve uzunluğu 1,8 m olan düzgün ince bir çubuk, üst ucundaki sürtünmesiz bir mafsaldan duruşta asılıdır. Yatay olarak 320 m/s ile hareket eden 25 g’lık bir kurşun, çubuğa mafsalın 1,07 m altında çarpar ve içinde kalır. g = 9,81 m/s² kullanın. Çubuğun düşeyden sallandığı en büyük açıyı φ bulun.

M = 4 kgL = 1,8 mm = 25 gv = 320 m/sd = 1,07 mg = 9,81 m/s²
φ = °
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
N1​ = 16N2​ = 25

1500 rpm ile çalışan 1,5 kW’lık bir motor 16 dişli bir pinyonu döndürüyor; pinyon 25 dişli bir dişliyi kavrıyor. Dişli çiftinin verimi %95. Motor milindeki tork T1 değerini bulun.

P = 1,5 kWn1 = 1500 rpmN1 = 16N2 = 25η = 95%
T1 = N·m
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
A = 15B = 40C = 20D = 45

Bileşik bir dişli dizisinde, 1440 rpm ile dönen giriş milindeki A dişlisi (15 diş) B dişlisini (40 diş) döndürüyor. C dişlisi (20 diş) B ile aynı mile sabitlenmiştir ve çıkış milindeki D dişlisini (45 diş) döndürüyor. Çıkış hızı nout değerini bulun.

nin = 1440 rpmA = 15B = 40C = 20D = 45
nout = rpm
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
L = 2 m

Basit bir sarkacın uzunluğu 2 m. g = 9,81 m/s² alın. Küçük salınımlar için periyodu T değerini bulun.

L = 2 mg = 9,81 m/s²
T = s
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
1 kgk = 1700 N/m100 m/s

100 m/s hızla giden 20 g’lık bir mermi, sürtünmesiz bir yüzeyde duran 1 kg’lık bir bloğa çarpıp içinde kalıyor. Blok k = 1700 N/m olan yatay bir yaya bağlıdır. Oluşan salınımın genliği A değerini cm cinsinden bulun.

m = 20 gv = 100 m/sM = 1 kgk = 1700 N/m
A = cm
19.Mekanik titreşimlerOrta
k = 100 kN/mζ = 0,35m = 250 kg

Rijitliği 100 kN/m olan bir yay üzerindeki 250 kg’lık bir kütlenin, 0,35 sönüm oranı veren viskoz bir sönümleyicisi var. Serbest titreşiminin sönümlü doğal frekansı fd değerini Hz cinsinden bulun.

m = 250 kgk = 100 kN/mζ = 0,35
fd = Hz
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 10k2​ = 100m = 40 kg

40 kg’lık bir kütle, rijitlikleri k₁ = 10 kN/m ve k₂ = 100 kN/m olan yan yana (paralel) iki yaya asılı. Kütle yatay kalıyor. Yay sisteminin eşdeğer rijitliği keq değerini kN/m cinsinden bulun.

m = 40 kgk1 = 10 kN/mk2 = 100 kN/m
keq = kN/m

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: d = 92,37 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Birimler

v₀ = 100/3,6 = 27,78 m/s

Tepki mesafesi

d1 = v₀·tr = 27,78·0,8 = 22,22 m

Fren mesafesi

d2 = v₀²/(2a) = 27,78²/(2·5,5) = 70,15 m

Toplam

d = 22,22 + 70,15 = 92,37 m

Cevap

d = 92,37 m
2.Kinematik

Cevap: t = 2,745 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−15 = 8·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 8·t − 15 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (8 + √(8² + 2·9,81·15))/9,81 = 2,745 s

Cevap

t = 2,745 s
3.Newton yasaları

Cevap: μ = 0,1474

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Yavaşlama

a = v₀²/(2d) = 9²/(2·28) = 1,446 m/s²

Sürtünme katsayısı

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 1,446/9,81 = 0,1474

Cevap

μ = 0,1474
4.Newton yasaları

Cevap: T = 54,03 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

İp boyunca kuvvetler

m₂·g = 58,86 N
m₁·g·sin θ = 30,2 N
μ·m₁·g·cos θ = 16,59 N

Sistemin ivmesi

a = (58,86 − 30,2 − 16,59)/15 = 0,8047 m/s²

Asılı kütleden ip gerilmesi

m2·g − T = m2·a → T = 6·(9,81 − 0,8047) = 54,03 N

Cevap

T = 54,03 N
5.Eğik atış

Cevap: x = 28,6 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 18·cos 60° = 9 m/s
vy = v0·sin θ = 18·sin 60° = 15,59 m/s

Havada kalma süresi

Aynı yükseklikten atılıp aynı yüksekliğe düşerse: t = 2vy/g.

t = 2·15,59/9,81 = 3,178 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 9·3,178 = 28,6 m

Cevap

x = 28,6 m
6.Eğik atış

Cevap: x = 121,3 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 31·cos 55° = 17,78 m/s
vy = v0·sin θ = 31·sin 55° = 25,39 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 55 + 25,39·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (25,39 + √(644,8 + 1079))/9,81 = 6,821 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 17,78·6,821 = 121,3 m

Cevap

x = 121,3 m
7.Dairesel hareket

Cevap: vmax = 25,45 m/s

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

Merkezcil kuvveti sürtünme sağlar

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,6·9,81·110) = 25,45 m/s

Cevap

vmax = 25,45 m/s (91,6 km/h)
8.Dairesel hareket

Cevap: T = 26,48 N

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

En alt noktadaki kuvvetler

Merkeze doğru (yukarı) yön pozitiftir.

T − m·g = m·v²/r
T = 1·9,81 + 1·5²/1,5 = 9,81 + 16,67 = 26,48 N

Cevap

T = 26,48 N
9.İş ve enerji

Cevap: T = 12,44 N

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Dairesel bir yörüngede merkeze doğru net kuvvet mv²/r’ye eşit olmalıdır.

Alttaki hız

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·3·(1 − cos 30°) = 7,886 m²/s²

Alttaki kuvvetler

m·g = 1·9,81 = 9,81 N
T = mg + mv²/L = 9,81 + 1·7,886/3 = 12,44 N

Cevap

T = 12,44 N

Kontrol: T = mg(3 − 2cos θ) = 12,44 N.

10.İş ve enerji

Cevap: x = 31,94 cm

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 49,05·(3,5 − 0,2·4,5) = 127,5 J

En büyük sıkışma

½kx² = 127,5 → x = √(2·127,5/2500) = 0,3194 m = 31,94 cm

Cevap

x = 31,94 cm
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = −41 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Önceki momentum

p = M·u = 15·22 = 330 kg·m/s

Sonraki momentum

330 = 9·64 + 6·v′2
v′2 = (330 − 576)/6 = −41 m/s

Cevap

v′2 = −41 m/s

Eksi işareti ikinci parçanın geriye doğru uçtuğu anlamına gelir.

12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v1 = 20,34 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Çarpışmadan sonraki hız

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,75·9,81·4,5) = 8,137 m/s

Çarpışmada momentum

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 2500·8,137/1000 = 20,34 m/s

Cevap

v1 = 20,34 m/s
(73,24 km/h)
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: N = 2073 rev

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Açısal hız

ω = 2π·1200/60 = 125,7 rad/s

Frenin işi kinetik enerjiye eşittir

½·I·ω² = ½·16,5·125,7² = 130279 J
θ = 130279/10 = 13028 rad

Devir sayısı

N = θ/2π = 2073 rev

Cevap

N = 2073 rev
14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: φ = 40,25 °

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Çarpmadan sonraki atalet momenti

I = M·L²/3 + m·d² = 4·1,8²/3 + 0,025·1,07² = 4,349 kg·m²

Mafsala göre açısal momentum

Mafsal kuvveti mafsaldan geçer, bu yüzden çarpma sırasında orada momenti yoktur.

m·v·d = I·ω → ω = 0,025·320·1,07/4,349 = 1,968 rad/s

Salınım sırasında enerji

½·I·ω² = ½·4,349·1,968² = 8,425 J
(M·g·L/2 + m·g·d)·(1 − cos φ) = 35,58·(1 − cos φ)
cos φ = 1 − 8,425/35,58 = 0,7632 → φ = 40,25°

Cevap

φ = 40,25°
15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: T1 = 9,549 N·m

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Motor torku

ω₁ = 2π·1500/60 = 157,1 rad/s
T1 = P/ω₁ = 1500/157,1 = 9,549 N·m

Cevap

T1 = 9,549 N·m
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: nout = 240 rpm

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Birinci kademe

nB = 1440·15/40 = 540 rpm = nC

İkinci kademe

nout = 540·20/45 = 240 rpm

Cevap

nout = 240 rpm

toplam oran = 6 : 1

17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: T = 2,837 s

Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.

Sarkacın periyodu

T = 2π·√(2/9,81) = 2,837 s

Cevap

T = 2,837 s
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: A = 4,803 cm

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Çarpmadan sonraki hız

V = m·v/(m + M) = 0,02·100/1,02 = 1,961 m/s

Açısal frekans

ω = √(k/(m + M)) = √(1700/1,02) = 40,82 rad/s

Genlik

A = V/ω = 1,961/40,82 = 0,04803 m = 4,803 cm

Cevap

A = 4,803 cm
19.Mekanik titreşimler

Cevap: fd = 2,982 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Sönümsüz doğal frekans

ωn = √(100000/250) = 20 rad/s
fn = 20/(2π) = 3,183 Hz

Sönümlü doğal frekans

fd = fn·√(1 − ζ²) = 3,183·√(1 − 0,35²) = 2,982 Hz

Cevap

fd = 2,982 Hz
20.Mekanik titreşimler

Cevap: keq = 110 kN/m

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Yan yana yaylar aynı uzamayı paylaşır ve kuvvetleri toplanır, bu yüzden rijitlikleri doğrudan toplanır: k = k1 + k2.

keq = 10 + 100 = 110 kN/m

Cevap

keq = 110 kN/m

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics