Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)1,3 s13,89

50 km/h hızla giden bir sürücü bir engel görüyor. Tepki süresi 1,3 s’dir; ardından otomobil 4,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Engeli gördüğü andan itibaren toplam durma mesafesi d değerini bulun.

v₀ = 50 km/htr = 1,3 sa = −4,5 m/s²
d = m
2.KinematikZor
v₀ = 14 m/s40 m

Bir top, yerden 40 m yükseklikteki bir çatının kenarından 14 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 14 m/sh₀ = 40 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 40°a = ?m = 2 kg

2 kg’lık bir blok, yatayla 40° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 2 kgθ = 40°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
θ = 20°blokv₀ = 4,5 m/s

Bir bloğa itme veriliyor ve 20° eğimli bir rampada 4,5 m/s hızla yukarı kaymaya başlıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. Durmadan önce rampa boyunca ne kadar d kayar?

v₀ = 4,5 m/sθ = 20°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
d = m
5.Eğik atışOrta
v0​ = 36 m/sθ = ?R = 85 m

Bir top düz zeminden 36 m/s hızla atılıyor ve 85 m uzağa düşmelidir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. İki olası atış açısından küçük olanı θ bulun.

v₀ = 36 m/sR = 85 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Eğik atışZor
h = 35 mv0​ = 26 m/s15°menzil

Bir top 35 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 15° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpana kadar geçen uçuş süresi t değerini bulun.

v0 = 26 m/sθ = 15°h = 35 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Dairesel hareketOrta
r = 3,6 mω = ?

Bir lunapark rotorunda biniciler 3,6 m yarıçaplı düşey bir silindirin duvarına yaslanıyor. Yeterince hızlı döndüğünde zemin aşağı iner ve onları sürtünme tutar. Statik sürtünme katsayısı 0,3. g = 9,81 m/s² alın. En küçük açısal hız ω değerini rad/s cinsinden bulun.

r = 3,6 mμs = 0,3g = 9,81 m/s²
ω = rad/s
8.Dairesel hareketZor
r = 0,9 m12 m/svtop​ = ?

0,9 m uzunluğundaki hafif bir ipe bağlı 1,9 kg’lık bir top düşey bir çemberde döndürülüyor. En alt noktada hızı 12 m/s’dir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. En üst noktada ipteki gerilme Ttop değerini bulun.

m = 1,9 kgr = 0,9 mvbottom = 12 m/sg = 9,81 m/s²
Ttop = N
9.İş ve enerjiOrta
30°d = 16 mμ = 0,25

2,5 kg kütleli bir blok, yatayla 30° açı yapan bir eğimde 16 m kayıyor; kinetik sürtünme katsayısı 0,25. Sürtünmeye karşı yapılan iş Wf değerini bulun.

m = 2,5 kgθ = 30°μ = 0,25d = 16 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
10.İş ve enerjiZor
2 kg5 kgμ = 0,2d = 1 m

Kütlesi 2 kg olan bir blok pürüzlü yatay bir masada duruyor (μ = 0,2). Ondan çıkan hafif bir ip, masanın kenarındaki sürtünmesiz bir makaradan geçerek kütlesi 5 kg olan asılı bir bloğa bağlanıyor. Sistem durgun hâlden bırakılıyor. Asılı blok 1 m düştükten sonra blokların hızı v değerini bulun.

m1 = 2 kgm2 = 5 kgμ = 0,2d = 1 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
1,5 kgv = ?12 gh = 18 cm

12 g’lık bir mermi, hafif iplerle asılı 1,5 kg’lık bir tahta bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. Blok, başlangıçtakinden 18 cm daha yükseğe salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 12 gM = 1,5 kgh = 18 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
1100 kgv1​ = ?900 kg

1100 kg’lık bir otomobil park hâlindeki 900 kg’lık bir otomobile çarpıyor. Enkazlar birbirine kenetleniyor ve durmadan önce 23 m kayıyor. Lastikler ile yol arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,6. g = 9,81 m/s² alın. Birinci otomobilin çarpışmadan hemen önceki hızı v1 değerini bulun.

m1 = 1100 kgm2 = 900 kgd = 23 mμ = 0,6g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
13.Rijit cismin dönmesiOrta
L = 1,3 mm = 19 kgα

Kütlesi 19 kg ve uzunluğu 1,3 m olan düzgün ince bir çubuk bir ucundan mafsallanmış ve yatay tutuluyor. Duruştan bırakılıyor. g = 9,81 m/s² kullanın. Bırakıldıktan hemen sonra serbest ucun ivmesini atip bulun.

m = 19 kgL = 1,3 mg = 9,81 m/s²
atip = m/s²
14.Rijit cismin dönmesiZor
θ = 40°a

Bir dolu küre yatayla 40° eğimli bir yokuştan kaymadan yuvarlanıyor. g = 9,81 m/s² kullanın. Merkezinin ivmesini a bulun.

θ = 40°I = (2/5)·m·r²g = 9,81 m/s²
a = m/s²
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
Nw​ = 48z = 1, 2900 rpm

1 ağızlı bir sonsuz vida 2900 rpm ile dönüyor ve 48 dişli bir sonsuz vida çarkını tahrik ediyor. Çarkın hızı nw değerini bulun.

z = 1Nw = 48n = 2900 rpm
nw = rpm
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
A = 12B = 72C = 18D = 32

1440 rpm’deki 4 kW’lık bir motor A dişlisini (12 diş) tahrik ediyor; A, B dişlisiyle (72 diş) kavrıyor. B ile aynı mil üzerindeki C dişlisi (18 diş), çıkış milindeki D dişlisini (32 diş) tahrik ediyor. Her dişli kavramasının verimi %98’dır. Çıkış torku Tout değerini bulun.

P = 4 kWnin = 1440 rpmA = 12B = 72C = 18D = 32ηmesh = 98%
Tout = N·m
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
2,6 kgk = 40 N/mA = 17 cmx = 10 cm

k = 40 N/m olan bir yaydaki 2,6 kg’lık kütle sürtünmesiz bir yüzeyde 17 cm genlikle salınıyor. Dengeden 10 cm uzaktayken hızı v değerini bulun.

m = 2,6 kgk = 40 N/mA = 17 cmx = 10 cm
v = m/s
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
t (s)x (cm)t = ?3,6

Bir cisim 1,1 s periyot ve 6 cm genlikle basit harmonik hareket yapıyor. 6 cm’lik en büyük yer değiştirmesinden 3,6 cm’lik bir yer değiştirmeye gitmesi için gereken en kısa süre t nedir?

T = 1,1 sA = 6 cmx = 3,6 cm
t = s
19.Mekanik titreşimlerOrta
tx10 mm2 çevrim1,5 mm

Sönümlü bir kütle–yay sisteminin serbest titreşim deneyinde 10 mm’lik bir yer değiştirme tepesini 2 çevrim sonra 1,5 mm’lik bir tepe izliyor. Sönüm oranı ζ değerini bulun.

x0 = 10 mmx2 = 1,5 mmn = 2
ζ =
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 12k2​ = 60k3​ = 40m = 50 kg

50 kg’lık bir kütle k₃ = 40 kN/m yayına asılı. k₃’ün üst ucu, yan yana iki yaya, k₁ = 12 kN/m ve k₂ = 60 kN/m, asılı rijit bir çubuğa bağlıdır; çubuk yatay kalıyor. Sönümü ve yaylarla çubuğun kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.

m = 50 kgk1 = 12 kN/mk2 = 60 kN/mk3 = 40 kN/m
fn = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: d = 39,49 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Birimler

v₀ = 50/3,6 = 13,89 m/s

Tepki mesafesi

d1 = v₀·tr = 13,89·1,3 = 18,06 m

Fren mesafesi

d2 = v₀²/(2a) = 13,89²/(2·4,5) = 21,43 m

Toplam

d = 18,06 + 21,43 = 39,49 m

Cevap

d = 39,49 m
2.Kinematik

Cevap: t = 4,62 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−40 = 14·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 14·t − 40 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (14 + √(14² + 2·9,81·40))/9,81 = 4,62 s

Cevap

t = 4,62 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 4,427 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 40° − 0,25·cos 40°) = 9,81·(0,6428 − 0,1915) = 4,427 m/s²

Cevap

a = 4,427 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: d = 2,137 m

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Yavaşlama

İki kuvvet de eğim aşağı yönlüdür; kütle sadeleşir.

a = 9,81·(sin 20° + 0,15·cos 20°) = 4,738 m/s²

Yol

d = v₀²/(2a) = 4,5²/(2·4,738) = 2,137 m

Cevap

d = 2,137 m
5.Eğik atış

Cevap: θ = 20,02 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülü

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·85/36² = 0,6434

Açı

2θ = 40,05° → θ = 20,02°

Cevap

θ = 20,02°

Diğer çözüm 90° − θ = 69,98°.

6.Eğik atış

Cevap: t = 3,444 s

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 26·cos 15° = 25,11 m/s
vy = v0·sin θ = 26·sin 15° = 6,729 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 35 + 6,729·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (6,729 + √(45,28 + 686,7))/9,81 = 3,444 s

Cevap

t = 3,444 s
7.Dairesel hareket

Cevap: ω = 3,014 rad/s

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Biniciye etkiyen kuvvetler

N = m·ω²·r
μ·N = m·g → μ·ω²·r = g

Açısal hız

ω = √(g/(μ·r)) = √(9,81/(0,3·3,6)) = 3,014 rad/s

Cevap

ω = 3,014 rad/s
8.Dairesel hareket

Cevap: Ttop = 210,8 N

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Tepedeki hız

2r yükseklik boyunca kinetik enerji potansiyel enerjiye dönüşür.

vtop² = 12² − 4·9,81·0,9 = 108,7 m²/s²

Tepedeki kuvvetler

İp gerilmesi ve yerçekimi ikisi de aşağı, merkeze doğrudur.

T + m·g = m·vtop²/r
T = 1,9·108,7/0,9 − 1,9·9,81 = 210,8 N

Cevap

Ttop = 210,8 N
9.İş ve enerji

Cevap: Wf = 84,96 J

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Sürtünme kuvveti

N = mg·cos θ = 24,53·0,866 = 21,24 N
F = μN = 0,25·21,24 = 5,31 N

Sürtünmeye karşı iş

Wf = F·d = 5,31·16 = 84,96 J

Cevap

Wf = 84,96 J
10.İş ve enerji

Cevap: v = 3,591 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Açığa çıkan ve kaybolan enerji

m₂g·d = 49,05·1 = 49,05 J
μ·m₁g·d = 0,2·19,62·1 = 3,924 J

İki bloğun kinetik enerjisi

½(m₁ + m₂)v² = 45,13 → v = √(2·45,13/7) = 3,591 m/s

Cevap

v = 3,591 m/s
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 236,8 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Çarpmadan sonra salınım

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,18) = 1,879 m/s

Çarpışma

m·v = (m + M)·V → v = (0,012 + 1,5)·1,879/0,012 = 236,8 m/s

Cevap

v = 236,8 m/s
12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v1 = 29,92 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Çarpışmadan sonraki hız

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,6·9,81·23) = 16,45 m/s

Çarpışmada momentum

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 2000·16,45/1100 = 29,92 m/s

Cevap

v1 = 29,92 m/s
(107,7 km/h)
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: atip = 14,71 m/s²

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Mafsala göre momentler

Bırakma anında ω = 0’dır, bu yüzden merkezcil ivme yoktur ve merkez doğrudan aşağı ivmelenir.

m·g·L/2 = (m·L²/3)·α → α = 3g/(2L) = 3·9,81/(2·1,3) = 11,32 rad/s²

Serbest ucun ivmesi

atip = α·L = 11,32·1,3 = 14,71 m/s²

Cevap

atip = 14,71 m/s²

Her uzunlukta atip = 1,5·g: serbest uç, bırakılan bir taştan daha hızlı düşer.

14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: a = 4,504 m/s²

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Hareket denklemleri

m·g·sin θ − f = m·a
f·r = I·α = 0,4·m·r²·(a/r) → f = 0,4·m·a

İvme

a = g·sin θ/(1 + c) = 9,81·sin 40°/1,4 = 4,504 m/s²

Cevap

a = 4,504 m/s²
15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: nw = 60,42 rpm

Gear trains: meshing gears have the same speed at the teeth, so n₁·N₁ = n₂·N₂: the gear with fewer teeth turns faster. Gears on one shaft turn at the same speed. Power is passed on (minus losses), so torque goes up when speed goes down: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, and P = T·ω with ω = 2π·n/60.

Çark hızı

nw = n·z/Nw = 2900·1/48 = 60,42 rpm

Cevap

nw = 60,42 rpm
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: Tout = 271,7 N·m

Gear trains: meshing gears have the same speed at the teeth, so n₁·N₁ = n₂·N₂: the gear with fewer teeth turns faster. Gears on one shaft turn at the same speed. Power is passed on (minus losses), so torque goes up when speed goes down: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, and P = T·ω with ω = 2π·n/60.

Çıkış hızı

nout = 1440·(12/72)·(18/32) = 135 rpm
ωout = 2π·135/60 = 14,14 rad/s

Çıkış gücü ve tork

Pout = 4000·0,98² = 3842 W
Tout = Pout/ωout = 3842/14,14 = 271,7 N·m

Cevap

Tout = 271,7 N·m
17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: v = 0,5392 m/s

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Açısal frekans

ω = √(40/2,6) = 3,922 rad/s

x’teki hız

v = ω·√(A² − x²) = 3,922·√(0,17² − 0,1²) = 0,5392 m/s

Cevap

v = 0,5392 m/s
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: t = 0,1623 s

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Açısal frekans

ω = 2π/T = 2π/1,1 = 5,712 rad/s

Zaman için çözün

0,6 = cos(ω·t) → ω·t = arccos(0,6) = 0,9273 rad
t = 0,9273/5,712 = 0,1623 s

Cevap

t = 0,1623 s
19.Mekanik titreşimler

Cevap: ζ = 0,1493

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Logaritmik azalma

δ = (1/2)·ln(10/1,5) = 0,9486

Sönüm oranı

ζ = δ/√(4π² + δ²) = 0,9486/√(39,48 + 0,8998) = 0,1493

Cevap

ζ = 0,1493
20.Mekanik titreşimler

Cevap: fn = 3,609 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Yalnızca k1 ve k2 paraleldir. Bu çift k3 ile seridir, bu yüzden onları tersleriyle birleştirin.

k12 = 12 + 60 = 72 kN/m
keq = 72·40/(72 + 40) = 25,71 kN/m

Doğal frekans

ωn = √(25714/50) = 22,68 rad/s
fn = 22,68/(2π) = 3,609 Hz

Cevap

fn = 3,609 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics