Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)t = ?10

36 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 3,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Frenleme ne kadar sürer? t değerini bulun.

v₀ = 36 km/ha = −3,5 m/s²v = 0
t = s
2.KinematikZor
v₀ = 13 m/s20 m

Bir top, yerden 20 m yükseklikteki bir çatının kenarından 13 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 13 m/sh₀ = 20 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
8 kg6 kg

8 kg ve 6 kg’lık kütleler, hafif bir iple bağlı olarak hafif ve sürtünmesiz bir makaranın iki yanında asılı. Sistem durgun hâlden bırakılıyor. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 8 kgm2 = 6 kgg = 9,81 m/s²
T = N
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 10 kg9 kgθ = 20°

20° eğimli bir rampadaki 10 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 9 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Blok ile rampa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. Sistemin ivmesi a değerini bulun.

m1 = 10 kgm2 = 9 kgθ = 20°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
v0​ = 30 m/sθ = ?R = 55 m

Bir top düz zeminden 30 m/s hızla atılıyor ve 55 m uzağa düşmelidir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. İki olası atış açısından küçük olanı θ bulun.

v₀ = 30 m/sR = 55 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Eğik atışZor
h = 60 mv0​ = 16 m/s25°menzil

Bir top 60 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 25° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpana kadar geçen uçuş süresi t değerini bulun.

v0 = 16 m/sθ = 25°h = 60 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Dairesel hareketOrta
r = 70 mvmax​ = ?

Bir otomobil 70 m yarıçaplı düz bir virajı dönüyor. Lastiklerle yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,8. g = 9,81 m/s² alın. Otomobilin kaymadan virajı dönebileceği en yüksek hız vmax değerini bulun.

r = 70 mμs = 0,8g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.Dairesel hareketZor
r = 0,8 mv = ?

0,8 m uzunluğunda bir ipe bağlı bir top düşey bir çember üzerinde döndürülüyor. g = 9,81 m/s² alın. İpin tam gergin kaldığı, tepedeki en küçük hız vmin nedir?

r = 0,8 mg = 9,81 m/s²
vmin = m/s
9.İş ve enerjiOrta
0,15 kgk = 1000 N/mh = ?

Bir oyuncak fırlatıcının yay sabiti 1000 N/m olan düşey bir yayı vardır. Üzerine kütlesi 0,15 kg olan bir top konuyor ve yay 6 cm sıkıştırılıp bırakılıyor. Hava direncini ve yayın kütlesini ihmal ederek topun, yay sıkışıkken bulunduğu konumdan ölçülen yükselme yüksekliği h değerini bulun.

m = 0,15 kgk = 1000 N/mx = 6 cmg = 9,81 m/s²
h = m
10.İş ve enerjiZor
F = 20 N35°μ = 0,22 kg

Kütlesi 2 kg olan bir blok, 35° eğimli bir yüzeyin dibinde durgun hâlden başlıyor ve eğime paralel 20 N sabit bir kuvvetle yukarı çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,2’tür. Blok eğim boyunca 5 m yukarı hareket ettikten sonraki hızı v değerini bulun.

m = 2 kgF = 20 Nθ = 35°μ = 0,2d = 5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
900 kg11 m/s1100 kg

11 m/s hızla giden 900 kg’lık bir otomobil, duran 1100 kg’lık bir otomobile çarpıyor ve ikisi birbirine kenetleniyor. Çarpışmada ne kadar kinetik enerji ΔK kaybolur?

m1 = 900 kgv1 = 11 m/sm2 = 1100 kgv2 = 0
ΔK = J
12.Momentum ve çarpışmalarZor
1300 kg17 m/s1900 kg21 m/sv′ = ?

Bir kavşakta 17 m/s hızla doğuya giden 1300 kg’lık bir otomobil, 21 m/s hızla kuzeye giden 1900 kg’lık bir otomobille çarpışıyor. Otomobiller birbirine kenetleniyor. Çarpışmadan hemen sonra enkazın hızı v′ değerini bulun.

m1 = 1300 kgv1 = 17 m/s (E)m2 = 1900 kgv2 = 21 m/s (N)
v′ = m/s
13.Rijit cismin dönmesiOrta
0 → 1000 rpmI = 3,5 kg·m²

Bir motor, atalet momenti 3,5 kg·m² olan bir volanı 57 s içinde duruştan 1000 devir/dakikaya çıkarıyor. Kayıpları ihmal ederek verdiği ortalama gücü Pavg kW cinsinden bulun.

I = 3,5 kg·m²n = 1000 rpmt = 57 s
Pavg = kW
14.Rijit cismin dönmesiZor
600 m/s10 g0,93 mL = 1,7 m7,5 kg

Kütlesi 7,5 kg ve uzunluğu 1,7 m olan düzgün ince bir çubuk, üst ucundaki sürtünmesiz bir mafsaldan duruşta asılıdır. Yatay olarak 600 m/s ile hareket eden 10 g’lık bir kurşun, çubuğa mafsalın 0,93 m altında çarpar ve içinde kalır. Çarpmadan hemen sonra çubuğun açısal hızını ω bulun.

M = 7,5 kgL = 1,7 mm = 10 gv = 600 m/sd = 0,93 m
ω = rad/s
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
N1​ = 40N2​ = 60

1450 rpm ile çalışan 11 kW’lık bir motor 40 dişli bir pinyonu döndürüyor; pinyon 60 dişli bir dişliyi kavrıyor. Dişli çiftinin verimi %95. Dişli milindeki çıkış torku T2 değerini bulun.

P = 11 kWn1 = 1450 rpmN1 = 40N2 = 60η = 95%
T2 = N·m
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
A = 24B = 60C = 60D = 72

Bileşik bir dişli dizisinde, 1450 rpm ile dönen giriş milindeki A dişlisi (24 diş) B dişlisini (60 diş) döndürüyor. C dişlisi (60 diş) B ile aynı mile sabitlenmiştir ve çıkış milindeki D dişlisini (72 diş) döndürüyor. Çıkış hızı nout değerini bulun.

nin = 1450 rpmA = 24B = 60C = 60D = 72
nout = rpm
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
L = 1,2 mT = 5,41 s

Başka bir gezegendeki bir astronot, 1,2 m uzunluğundaki bir basit sarkacın küçük salınımlar için periyodunun 5,41 s olduğunu buluyor. O gezegendeki yerçekimi ivmesi g değerini bulun.

L = 1,2 mT = 5,41 s
g = m/s²
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
mk = 220 N/mA = 12 cmx = 3 cm

k = 220 N/m olan bir yaydaki kütle sürtünmesiz bir yüzeyde 12 cm genlikle salınıyor. Dengeden 3 cm uzaktayken kinetik enerjisi K değerini bulun.

k = 220 N/mA = 12 cmx = 3 cm
K = J
19.Mekanik titreşimlerOrta
k = 25 kN/mζ = 0,45m = 25 kg

Rijitliği 25 kN/m olan bir yay üzerindeki 25 kg’lık bir kütlenin, 0,45 sönüm oranı veren viskoz bir sönümleyicisi var. Serbest titreşiminin sönümlü doğal frekansı fd değerini Hz cinsinden bulun.

m = 25 kgk = 25 kN/mζ = 0,45
fd = Hz
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 20k2​ = 10k3​ = 40m = 10 kg

10 kg’lık bir kütle k₃ = 40 kN/m yayına asılı. k₃’ün üst ucu, yan yana iki yaya, k₁ = 20 kN/m ve k₂ = 10 kN/m, asılı rijit bir çubuğa bağlıdır; çubuk yatay kalıyor. Sönümü ve yaylarla çubuğun kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.

m = 10 kgk1 = 20 kN/mk2 = 10 kN/mk3 = 40 kN/m
fn = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: t = 2,857 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 36/3,6 = 10 m/s

Frenleme süresi

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 10/3,5 = 2,857 s

Cevap

t = 2,857 s
2.Kinematik

Cevap: t = 3,74 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−20 = 13·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 13·t − 20 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (13 + √(13² + 2·9,81·20))/9,81 = 3,74 s

Cevap

t = 3,74 s
3.Newton yasaları

Cevap: T = 67,27 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

İvme

Net itici kuvvet ağırlıkların farkıdır; toplam kütleyi hareket ettirir.

a = (8 − 6)·9,81/(8 + 6) = 1,401 m/s²

Hafif kütleden ip gerilmesi

T − m2·g = m2·a → T = 6·(9,81 + 1,401) = 67,27 N

Cevap

T = 67,27 N
4.Newton yasaları

Cevap: a = 1,668 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

İp boyunca kuvvetler

m₂·g = 88,29 N
m₁·g·sin θ = 33,55 N
μ·m₁·g·cos θ = 23,05 N

Sistemin ivmesi

a = (88,29 − 33,55 − 23,05)/19 = 1,668 m/s²

Cevap

a = 1,668 m/s²
5.Eğik atış

Cevap: θ = 18,42 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülü

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·55/30² = 0,5995

Açı

2θ = 36,83° → θ = 18,42°

Cevap

θ = 18,42°

Diğer çözüm 90° − θ = 71,58°.

6.Eğik atış

Cevap: t = 4,254 s

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 16·cos 25° = 14,5 m/s
vy = v0·sin θ = 16·sin 25° = 6,762 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 60 + 6,762·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (6,762 + √(45,72 + 1177))/9,81 = 4,254 s

Cevap

t = 4,254 s
7.Dairesel hareket

Cevap: vmax = 23,44 m/s

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

Merkezcil kuvveti sürtünme sağlar

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,8·9,81·70) = 23,44 m/s

Cevap

vmax = 23,44 m/s (84,38 km/h)
8.Dairesel hareket

Cevap: vmin = 2,801 m/s

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

Tepede gerilme kuvveti sıfır

m·g = m·v²/r → v = √(g·r) = √(9,81·0,8) = 2,801 m/s

Cevap

vmin = 2,801 m/s
9.İş ve enerji

Cevap: h = 1,223 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Yay enerjisi

x = 6 cm = 0,06 m
½kx² = ½·1000·0,06² = 1,8 J

Yükseklik

m·g = 0,15·9,81 = 1,472 N
h = ½kx²/(mg) = 1,8/1,472 = 1,223 m

Cevap

h = 1,223 m
10.İş ve enerji

Cevap: v = 5,259 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca kuvvetler

m·g = 2·9,81 = 19,62 N
mg·sin θ = 11,25 N
μ·mg·cos θ = 3,214 N

İş–enerji

½mv² = (20 − 14,47)·5 = 27,66 J
v = √(2·27,66/2) = 5,259 m/s

Cevap

v = 5,259 m/s
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: ΔK = 29948 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Ortak hız

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 900·11/2000 = 4,95 m/s

Önceki ve sonraki kinetik enerji

Kbefore = ½·900·11² = 54450 J
Kafter = ½·2000·4,95² = 24503 J

Kaybolan enerji

ΔK = 54450 − 24503 = 29948 J

Cevap

ΔK = 29948 J

Kaybolan enerji şekil değiştirmeye, ısıya ve sese gider.

12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′ = 14,25 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Momentum bileşenleri

px = 1300·17 = 22100 kg·m/s
py = 1900·21 = 39900 kg·m/s

Enkazın hızı

v′ = √(px² + py²)/(m1 + m2) = 45612/3200 = 14,25 m/s

Cevap

v′ = 14,25 m/s
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: Pavg = 0,3367 kW

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Açısal hız

ω = 2π·1000/60 = 104,7 rad/s

Enerji

E = ½·I·ω² = ½·3,5·104,7² = 19191 J

Ortalama güç

Pavg = E/t = 19191/57 = 336,7 W = 0,3367 kW

Cevap

Pavg = 0,3367 kW
14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: ω = 0,7714 rad/s

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Çarpmadan sonraki atalet momenti

I = M·L²/3 + m·d² = 7,5·1,7²/3 + 0,01·0,93² = 7,234 kg·m²

Mafsala göre açısal momentum

Mafsal kuvveti mafsaldan geçer, bu yüzden çarpma sırasında orada momenti yoktur.

m·v·d = I·ω → ω = 0,01·600·0,93/7,234 = 0,7714 rad/s

Cevap

ω = 0,7714 rad/s
15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: T2 = 103,2 N·m

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Motor torku

ω₁ = 2π·1450/60 = 151,8 rad/s
T1 = P/ω₁ = 11000/151,8 = 72,44 N·m

Çıkış torku

T2 = 72,44·60/40·0,95 = 103,2 N·m

Cevap

T2 = 103,2 N·m
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: nout = 483,3 rpm

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Birinci kademe

nB = 1450·24/60 = 580 rpm = nC

İkinci kademe

nout = 580·60/72 = 483,3 rpm

Cevap

nout = 483,3 rpm

toplam oran = 3 : 1

17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: g = 1,619 m/s²

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

g için çözün

g = 4π²·L/T² = 4π²·1,2/5,41² = 1,619 m/s²

Cevap

g = 1,619 m/s²
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: K = 1,485 J

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Toplam enerji

E = ½·k·A² = ½·220·0,12² = 1,584 J

x’teki yay enerjisi

U = ½·k·x² = ½·220·0,03² = 0,099 J

Kinetik enerji

K = 1,584 − 0,099 = 1,485 J

Cevap

K = 1,485 J
19.Mekanik titreşimler

Cevap: fd = 4,495 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Sönümsüz doğal frekans

ωn = √(25000/25) = 31,62 rad/s
fn = 31,62/(2π) = 5,033 Hz

Sönümlü doğal frekans

fd = fn·√(1 − ζ²) = 5,033·√(1 − 0,45²) = 4,495 Hz

Cevap

fd = 4,495 Hz
20.Mekanik titreşimler

Cevap: fn = 6,59 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Yalnızca k1 ve k2 paraleldir. Bu çift k3 ile seridir, bu yüzden onları tersleriyle birleştirin.

k12 = 20 + 10 = 30 kN/m
keq = 30·40/(30 + 40) = 17,14 kN/m

Doğal frekans

ωn = √(17143/10) = 41,4 rad/s
fn = 41,4/(2π) = 6,59 Hz

Cevap

fn = 6,59 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics