Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)3,846 s25

90 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 6,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.

v₀ = 90 km/ha = −6,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
AB: 16 m/s35 m

A topu 35 m yükseklikten durgun hâlden bırakılıyor. Aynı anda B topu tam altındaki yerden 16 m/s hızla dik olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Toplar ne zaman karşılaşır? t değerini bulun.

H = 35 mv0B = 16 m/sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
20 kg30°F = 150 Nμ = 0,1

20 kg’lık bir kızak düz karda, yatayın 30° üstünde bir halatla 150 N kuvvetle çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,1. g = 9,81 m/s² alın. Kızağın ivmesi a değerini bulun.

m = 20 kgF = 150 Nθ = 30°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 1,5 kg9,5 kgθ = 25°

25° eğimli bir rampadaki 1,5 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 9,5 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Blok ile rampa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. Sistemin ivmesi a değerini bulun.

m1 = 1,5 kgm2 = 9,5 kgθ = 25°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
v0​ = 40 m/s45°menzil

Bir top düz zeminden yatayın 45° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpana kadar geçen uçuş süresi t değerini bulun.

v0 = 40 m/sθ = 45°g = 9,81 m/s²
t = s
6.Eğik atışZor
h = 10 mv0​ = 12 m/s50°x = ?

Bir top 10 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 50° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 12 m/sθ = 50°h = 10 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Dairesel hareketOrta
θ = 12°merkezev = ?

200 m yarıçaplı bir viraj 12° eğimlendirilmiştir. Bir otomobil hiç sürtünme gerekmeden onu hangi hızla v alabilir? g = 9,81 m/s² alın.

r = 200 mθ = 12°g = 9,81 m/s²
v = m/s
8.Dairesel hareketZor
θ = 10°merkezevmin​ = ?

300 m yarıçaplı bir viraj 10° eğimlendirilmiştir ve lastikler ile yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,15’dir. g = 9,81 m/s² alın. Bir otomobilin virajı eğimden aşağı kaymadan alabileceği en düşük hız vmin değerini bulun.

r = 300 mθ = 10°μs = 0,15g = 9,81 m/s²
vmin = m/s
9.İş ve enerjiOrta
72 km/h5°1500 kg

Kütlesi 1500 kg olan bir otomobil 5° eğimli bir yokuşu sabit 72 km/h hızla çıkıyor. Hava direnci ve yuvarlanma direnci toplamı 700 N’dir. Tekerleklerin vermesi gereken güç P değerini kW cinsinden bulun.

m = 1500 kgθ = 5°Fr = 700 Nv = 72 km/hg = 9,81 m/s²
P = kW
10.İş ve enerjiZor
h = 4,5 mL = 3,5 mμ = 0,25k = 800 N/m

2,5 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 4,5 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 3,5 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,25) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 800 N/m) çarpıyor. Yayın en büyük sıkışması x değerini bulun.

m = 2,5 kgh = 4,5 mL = 3,5 mμ = 0,25k = 800 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
2 kg43 m/s2 kgv′2​ = ?

Yatay olarak 14 m/s hızla giden 4 kg’lık bir mermi, aynı doğru boyunca hareket eden iki parçaya ayrılarak patlıyor. 2 kg’lık parça 43 m/s hızla ileri devam ediyor. 2 kg’lık parçanın hızı v′2 değerini bulun (ilk yönde pozitif).

M = 4 kgu = 14 m/sm1 = 2 kgv′1 = 43 m/sm2 = 2 kg
v′2 = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
11 m/s14 m/s

0,55 kg’lık bir top bir duvara 11 m/s hızla çarpıyor ve 14 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 25 ms sürüyor. Duvarın topa verdiği itmenin büyüklüğü J değerini bulun.

m = 0,55 kgvin = 11 m/svout = 14 m/sΔt = 25 ms
J = N·s
13.Rijit cismin dönmesiOrta
n = 1300 rpmT = 1230 N·m

Bir motor 1300 devir/dakikada 1230 N·m tork veriyor. Çıkış gücünü P kW cinsinden bulun.

T = 1230 N·mn = 1300 rpm
P = kW
14.Rijit cismin dönmesiZor
400 m/s20 g0,61 mL = 1,4 m9 kgφ

Kütlesi 9 kg ve uzunluğu 1,4 m olan düzgün ince bir çubuk, üst ucundaki sürtünmesiz bir mafsaldan duruşta asılıdır. Yatay olarak 400 m/s ile hareket eden 20 g’lık bir kurşun, çubuğa mafsalın 0,61 m altında çarpar ve içinde kalır. g = 9,81 m/s² kullanın. Çubuğun düşeyden sallandığı en büyük açıyı φ bulun.

M = 9 kgL = 1,4 mm = 20 gv = 400 m/sd = 0,61 mg = 9,81 m/s²
φ = °
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
d1​ = 100 mmd2​ = 315 mm720 rpmT1​ = 600 NT2​ = 150 NP = ?

Bir kayış, 720 rpm ile dönen 100 mm’lik bir tahrik kasnağı üzerinde çalışıyor. Gergin tarafta çekme kuvveti 600 N, gevşek tarafta 150 N. İletilen gücü P kW cinsinden bulun.

d1 = 100 mmn1 = 720 rpmT1 = 600 NT2 = 150 N
P = kW
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
A = 16B = 72C = 16D = 36

Bileşik bir dişli dizisinde, 2900 rpm ile dönen giriş milindeki A dişlisi (16 diş) B dişlisini (72 diş) döndürüyor. C dişlisi (16 diş) B ile aynı mile sabitlenmiştir ve çıkış milindeki D dişlisini (36 diş) döndürüyor. Çıkış hızı nout değerini bulun.

nin = 2900 rpmA = 16B = 72C = 16D = 36
nout = rpm
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
t (s)x (cm)1,05 s

k = 180 N/m olan bir yaydaki 2,5 kg’lık kütle pozitif yönde 3 cm çekiliyor ve t = 0’da durgun hâlden bırakılıyor. t = 1,05 s anında hızı v değerini (işaretiyle) bulun.

m = 2,5 kgk = 180 N/mA = 3 cmt = 1,05 s
v = m/s
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
t (s)x (cm)t = ?5,6

Bir cisim 2 s periyot ve 7 cm genlikle basit harmonik hareket yapıyor. 7 cm’lik en büyük yer değiştirmesinden 5,6 cm’lik bir yer değiştirmeye gitmesi için gereken en kısa süre t nedir?

T = 2 sA = 7 cmx = 5,6 cm
t = s
19.Mekanik titreşimlerOrta
k = 20 kN/mζ = 0,35m = 10 kg

Rijitliği 20 kN/m olan bir yay üzerindeki 10 kg’lık bir kütlenin, 0,35 sönüm oranı veren viskoz bir sönümleyicisi var. Serbest titreşiminin sönümlü doğal frekansı fd değerini Hz cinsinden bulun.

m = 10 kgk = 20 kN/mζ = 0,35
fd = Hz
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 100k2​ = 80k3​ = 15m = 10 kg

10 kg’lık bir kütle k₃ = 15 kN/m yayına asılı. k₃’ün üst ucu, yan yana iki yaya, k₁ = 100 kN/m ve k₂ = 80 kN/m, asılı rijit bir çubuğa bağlıdır; çubuk yatay kalıyor. Sönümü ve yaylarla çubuğun kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.

m = 10 kgk1 = 100 kN/mk2 = 80 kN/mk3 = 15 kN/m
fn = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: s = 48,08 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 90/3,6 = 25 m/s

Fren mesafesi

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 25²/(2·6,5) = 48,08 m

Cevap

s = 48,08 m
2.Kinematik

Cevap: t = 2,188 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Karşılaşma zamanı

Yukarısı pozitif, yer y = 0.

35 − ½g·t² = 16·t − ½g·t² → t = 35/16 = 2,188 s

Cevap

t = 2,188 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 5,889 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Normal kuvvet

N = m·g − F·sin θ = 196,2 − 150·sin 30° = 121,2 N

Yatay kuvvetler

m·a = F·cos θ − μ·N = 129,9 − 12,12
a = 117,8/20 = 5,889 m/s²

Cevap

a = 5,889 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: a = 7,725 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

İp boyunca kuvvetler

m₂·g = 93,2 N
m₁·g·sin θ = 6,219 N
μ·m₁·g·cos θ = 2 N

Sistemin ivmesi

a = (93,2 − 6,219 − 2)/11 = 7,725 m/s²

Cevap

a = 7,725 m/s²
5.Eğik atış

Cevap: t = 5,766 s

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 40·cos 45° = 28,28 m/s
vy = v0·sin θ = 40·sin 45° = 28,28 m/s

Havada kalma süresi

Aynı yükseklikten atılıp aynı yüksekliğe düşerse: t = 2vy/g.

t = 2·28,28/9,81 = 5,766 s

Cevap

t = 5,766 s
6.Eğik atış

Cevap: x = 20,4 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 12·cos 50° = 7,713 m/s
vy = v0·sin θ = 12·sin 50° = 9,193 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 10 + 9,193·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (9,193 + √(84,5 + 196,2))/9,81 = 2,645 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 7,713·2,645 = 20,4 m

Cevap

x = 20,4 m
7.Dairesel hareket

Cevap: v = 20,42 m/s

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Kuvvet dengesi

N·cos θ = m·g, N·sin θ = m·v²/r → tan θ = v²/(r·g)

Sürat

v = √(r·g·tan θ) = √(200·9,81·tan 12°) = 20,42 m/s

Cevap

v = 20,42 m/s
(73,52 km/h)
8.Dairesel hareket

Cevap: vmin = 8,688 m/s

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Kuvvet dengeleri

Sürtünme eğim yukarı yönlüdür.

N·(sin θ − μ·cos θ) = m·v²/r
N·(cos θ + μ·sin θ) = m·g

Sürat

v = √(300·9,81·0,02593/1,011) = 8,688 m/s

Cevap

vmin = 8,688 m/s
(31,28 km/h)
9.İş ve enerji

Cevap: P = 39,65 kW

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Güç, kuvvet çarpı hızdır: P = F·v.

İtici kuvvet

m·g = 1500·9,81 = 14715 N
mg·sin θ = 14715·sin 5° = 1282 N
F = 1282 + 700 = 1982 N

Güç

v = 72/3,6 = 20 m/s
P = F·v = 1982·20 = 39650 W = 39,65 kW

Cevap

P = 39,65 kW
10.İş ve enerji

Cevap: x = 47,14 cm

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 24,53·(4,5 − 0,25·3,5) = 88,9 J

En büyük sıkışma

½kx² = 88,9 → x = √(2·88,9/800) = 0,4714 m = 47,14 cm

Cevap

x = 47,14 cm
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = −15 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Önceki momentum

p = M·u = 4·14 = 56 kg·m/s

Sonraki momentum

56 = 2·43 + 2·v′2
v′2 = (56 − 86)/2 = −15 m/s

Cevap

v′2 = −15 m/s

Eksi işareti ikinci parçanın geriye doğru uçtuğu anlamına gelir.

12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: J = 13,75 N·s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,55·(14 + 11) = 13,75 N·s

Cevap

J = 13,75 N·s
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: P = 167,4 kW

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Açısal hız

ω = 2π·1300/60 = 136,1 rad/s

Güç

P = T·ω = 1230·136,1 = 167447 W = 167,4 kW

Cevap

P = 167,4 kW
14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: φ = 14,68 °

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Çarpmadan sonraki atalet momenti

I = M·L²/3 + m·d² = 9·1,4²/3 + 0,02·0,61² = 5,887 kg·m²

Mafsala göre açısal momentum

Mafsal kuvveti mafsaldan geçer, bu yüzden çarpma sırasında orada momenti yoktur.

m·v·d = I·ω → ω = 0,02·400·0,61/5,887 = 0,8289 rad/s

Salınım sırasında enerji

½·I·ω² = ½·5,887·0,8289² = 2,022 J
(M·g·L/2 + m·g·d)·(1 − cos φ) = 61,92·(1 − cos φ)
cos φ = 1 − 2,022/61,92 = 0,9673 → φ = 14,68°

Cevap

φ = 14,68°
15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: P = 1,696 kW

Kayış-kasnak sürücüleri: kayma olmadığında iki kasnağın çevre hızı aynıdır, v = π·d·n/60; dolayısıyla n₁·d₁ = n₂·d₂ ve hız oranı d₂/d₁’dir. s kayması, tahrik edilen kasnağı biraz yavaşlatır: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). İletilen güç P = (T₁ − T₂)·v’dir; T₁ gergin taraftaki, T₂ gevşek taraftaki çekme kuvvetidir. Sürtünme gerilmelerin oranını sınırlar: T₁/T₂ = eμθ; burada θ, küçük kasnaktaki sarılma açısıdır (radyan cinsinden); açık bir kayış için θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)), C eksenler arası uzaklıktır.

Kayış hızı

v = 3,77 m/s

Güç

P = (600 − 150)·3,77 = 1696 W = 1,696 kW

Cevap

P = 1,696 kW
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: nout = 286,4 rpm

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Birinci kademe

nB = 2900·16/72 = 644,4 rpm = nC

İkinci kademe

nout = 644,4·16/36 = 286,4 rpm

Cevap

nout = 286,4 rpm

toplam oran = 10,13 : 1

17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: v = −0,1254 m/s

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Açısal frekans

ω = √(180/2,5) = 8,485 rad/s
ω·t = 8,485·1,05 = 8,91 rad

Hız

v = −A·ω·sin(ω·t) = −0,03·8,485·sin(8,91) = −0,1254 m/s

Cevap

v = −0,1254 m/s
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: t = 0,2048 s

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Açısal frekans

ω = 2π/T = 2π/2 = 3,142 rad/s

Zaman için çözün

0,8 = cos(ω·t) → ω·t = arccos(0,8) = 0,6435 rad
t = 0,6435/3,142 = 0,2048 s

Cevap

t = 0,2048 s
19.Mekanik titreşimler

Cevap: fd = 6,667 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Sönümsüz doğal frekans

ωn = √(20000/10) = 44,72 rad/s
fn = 44,72/(2π) = 7,118 Hz

Sönümlü doğal frekans

fd = fn·√(1 − ζ²) = 7,118·√(1 − 0,35²) = 6,667 Hz

Cevap

fd = 6,667 Hz
20.Mekanik titreşimler

Cevap: fn = 5,922 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Yalnızca k1 ve k2 paraleldir. Bu çift k3 ile seridir, bu yüzden onları tersleriyle birleştirin.

k12 = 100 + 80 = 180 kN/m
keq = 180·15/(180 + 15) = 13,85 kN/m

Doğal frekans

ωn = √(13846/10) = 37,21 rad/s
fn = 37,21/(2π) = 5,922 Hz

Cevap

fn = 5,922 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics