Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
a = 1,5 m/s²s = 700 m

Bir uçak durgun hâlden başlayıp pist boyunca 1,5 m/s² ile düzgün olarak hızlanıyor. 700 m sonraki hızı v değerini bulun.

v₀ = 0a = 1,5 m/s²s = 700 m
v = m/s
2.KinematikZor
v₀ = 9 m/s5 m

Bir top, yerden 5 m yükseklikteki bir çatının kenarından 9 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 9 m/sh₀ = 5 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 20°a = ?m = 14 kg

14 kg’lık bir blok, yatayla 20° açı yapan sürtünmesiz bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 14 kgθ = 20°μ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 2 kg3,5 kgμ = 0,25

Yatay bir masa üzerindeki 2 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 3,5 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Blok ile masa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 2 kgm2 = 3,5 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = ?60°R = 85 m

Bir top düz zeminden yatayın 60° üstünde atılıyor ve 85 m uzağa düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış hızı v0 değerini bulun.

θ = 60°R = 85 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Eğik atışZor
11 mv0​ = 30 m/s40°x = ?

Bir top yer seviyesinden 30 m/s hızla ve yatayın 40° üstünde atılıyor. İnerken 11 m yüksekliğindeki bir binanın düz çatısına düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış noktasından düştüğü yere kadar yatay uzaklık x değerini bulun.

v₀ = 30 m/sθ = 40°hroof = 11 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Dairesel hareketOrta
r = 100 m18 m/s

1200 kg’lık bir otomobil yoldaki bir tümseğin tepesinden 18 m/s hızla geçiyor. Tümseğin tepesi 100 m yarıçaplı dairesel bir yaydır. g = 9,81 m/s² alın. Tepede yolun otomobile uyguladığı normal kuvvet N değerini bulun.

m = 1200 kgv = 18 m/sr = 100 mg = 9,81 m/s²
N = N
8.Dairesel hareketZor
r = 1 mv = ?

1 m uzunluğunda bir ipe bağlı bir top düşey bir çember üzerinde döndürülüyor. g = 9,81 m/s² alın. İpin tam gergin kaldığı, tepedeki en küçük hız vmin nedir?

r = 1 mg = 9,81 m/s²
vmin = m/s
9.İş ve enerjiOrta
35°d = 10 mμ = 0,2

Bir blok, yatayla 35° açı yapan bir eğimden durgun halden kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,2. Eğim boyunca 10 m kaydıktan sonraki hızı v değerini bulun.

θ = 35°μ = 0,2d = 10 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.İş ve enerjiZor
k = 5000 N/m20°μ = 0,10,5 kg

20° eğimli bir yüzeyin dibindeki yay sabiti 5000 N/m olan bir yay, kütlesi 0,5 kg olan bir bloğa karşı 10 cm sıkıştırılıp bırakılıyor. Blok ile eğim arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,1’dır. Blok durmadan önce bırakma noktasından eğim boyunca ne kadar d yukarı çıkar? (Yayın ittiği kısa mesafeyi ihmal edin, yani sürtünmeyi ve yerçekimini tüm d mesafesi boyunca alın.)

m = 0,5 kgk = 5000 N/mx = 10 cmθ = 20°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
d = m
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
4 kg6 m/s5 kg

6 m/s hızla giden 4 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 5 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra ikinci kızağın hızı v′2 değerini bulun.

m1 = 4 kgm2 = 5 kgv1 = 6 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
29 m/s9 m/s

0,25 kg’lık bir top bir duvara 29 m/s hızla çarpıyor ve 9 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 10 ms sürüyor. Duvarın topa uyguladığı ortalama kuvvet Favg değerini bulun.

m = 0,25 kgvin = 29 m/svout = 9 m/sΔt = 10 ms
Favg = N
13.Rijit cismin dönmesiOrta
1,5 kgaαM = 11 kgR = 0,1 m

1,5 kg’lık bir blok, sürtünmesiz yatay bir akson üzerinde dönen, kütlesi 11 kg ve yarıçapı 0,1 m olan düzgün dolu bir disk olan makaraya sarılı hafif bir ipten asılıdır. Blok duruştan bırakılıyor. g = 9,81 m/s² kullanın. Makaranın açısal ivmesini α bulun.

m = 1,5 kgM = 11 kgR = 0,1 mg = 9,81 m/s²
α = rad/s²
14.Rijit cismin dönmesiZor
3 m/sω

Kütlesi 11,5 kg olan bir ince halka kaymadan 3 m/s ile yuvarlanıyor. Toplam kinetik enerjisini Ek bulun.

m = 11,5 kgv = 3 m/sI = m·r²
Ek = J
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
d1​ = 160 mmd2​ = 315 mm2880 rpmn2​ = ?

2880 rpm ile dönen 160 mm’lik bir kasnak, %2,5 kaymayla bir kayış aracılığıyla 315 mm’lik bir kasnağı tahrik ediyor. Tahrik edilen kasnağın hızını n2 bulun.

n1 = 2880 rpmd1 = 160 mmd2 = 315 mms = 2,5 %
n2 = rpm
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
Ns​ = 15çember sabitNp​ = 18nc​ = ?

Bir planet dişli takımında güneş dişlisinin 15 dişi ve her planet dişlisinin 18 dişi var. Çember dişli sabit tutuluyor ve güneş dişlisi 900 rpm ile döndürülüyor. Planet taşıyıcısının hızı nc değerini bulun.

Ns = 15Np = 18ns = 900 rpm
nc = rpm
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
L = 0,9 mT = 2 s

Başka bir gezegendeki bir astronot, 0,9 m uzunluğundaki bir basit sarkacın küçük salınımlar için periyodunun 2 s olduğunu buluyor. O gezegendeki yerçekimi ivmesi g değerini bulun.

L = 0,9 mT = 2 s
g = m/s²
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
3,9 kgk = 270 N/mA = 14 cm

k = 270 N/m olan bir yaya bağlı 3,9 kg’lık bir kütle denge konumundan 14 cm çekilip serbest bırakılıyor. En büyük ivmesi amax değerini bulun.

m = 3,9 kgk = 270 N/mA = 14 cm
amax = m/s²
19.Mekanik titreşimlerOrta
k = 50 kN/mζ = 0,45m = 25 kg

Rijitliği 50 kN/m olan bir yay üzerindeki 25 kg’lık bir kütlenin, 0,45 sönüm oranı veren viskoz bir sönümleyicisi var. Serbest titreşiminin sönümlü doğal frekansı fd değerini Hz cinsinden bulun.

m = 25 kgk = 50 kN/mζ = 0,45
fd = Hz
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 12k2​ = 20k3​ = 50m = 5 kg

5 kg’lık bir kütle k₃ = 50 kN/m yayına asılı. k₃’ün üst ucu, yan yana iki yaya, k₁ = 12 kN/m ve k₂ = 20 kN/m, asılı rijit bir çubuğa bağlıdır; çubuk yatay kalıyor. Sönümü ve yaylarla çubuğun kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.

m = 5 kgk1 = 12 kN/mk2 = 20 kN/mk3 = 50 kN/m
fn = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: v = 45,83 m/s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Mesafe sonundaki hız

v = √(2·a·s) = √(2·1,5·700) = 45,83 m/s

Cevap

v = 45,83 m/s
(165 km/h)
2.Kinematik

Cevap: t = 2,282 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−5 = 9·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 9·t − 5 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (9 + √(9² + 2·9,81·5))/9,81 = 2,282 s

Cevap

t = 2,282 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 3,355 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 20° − 0·cos 20°) = 9,81·(0,342 − 0) = 3,355 m/s²

Cevap

a = 3,355 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: T = 15,61 N

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Sistemin ivmesi

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (34,34 − 4,905)/5,5 = 5,351 m/s²

Masadaki bloktan gerilme kuvveti

T − μ·m1·g = m1·a
T = 2·5,351 + 4,905 = 15,61 N

Cevap

T = 15,61 N
5.Eğik atış

Cevap: v0 = 31,03 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülünü v₀ için çözün

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·85/sin 120°) = 31,03 m/s

Cevap

v0 = 31,03 m/s
6.Eğik atış

Cevap: x = 74,44 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 22,98 m/s, vy = 19,28 m/s

Çatıya iniş süresi

Büyük kök: top iniyor.

11 = 19,28·t − 4,905·t²
t = (19,28 + √(19,28² − 2·9,81·11))/9,81 = 3,239 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 22,98·3,239 = 74,44 m

Cevap

x = 74,44 m
7.Dairesel hareket

Cevap: N = 7884 N

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Tepedeki kuvvetler

Merkeze doğru (aşağı) pozitiftir.

m·g − N = m·v²/r
N = 1200·9,81 − 1200·18²/100 = 11772 − 3888 = 7884 N

Cevap

N = 7884 N

Otomobil daha hafif hisseder: yol onu ağırlığından daha az iter.

8.Dairesel hareket

Cevap: vmin = 3,132 m/s

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

Tepede gerilme kuvveti sıfır

m·g = m·v²/r → v = √(g·r) = √(9,81·1) = 3,132 m/s

Cevap

vmin = 3,132 m/s
9.İş ve enerji

Cevap: v = 8,966 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca enerji denkliği

Blok d·sin θ kadar alçalırken sürtünme μmg·cos θ·d kadar enerji alır. Kütle sadeleşir.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·10·(0,5736 − 0,2·0,8192)) = 8,966 m/s

Cevap

v = 8,966 m/s
10.İş ve enerji

Cevap: d = 11,69 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Yay enerjisi

x = 10 cm = 0,1 m
½kx² = ½·5000·0,1² = 25 J

Eğim boyunca enerji denkliği

m·g = 0,5·9,81 = 4,905 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 25/(4,905·(0,342 + 0,1·0,9397)) = 11,69 m

Cevap

d = 11,69 m
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = 5,333 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (4 − 5)/(4 + 5)·6 = −0,6667 m/s
v′2 = 2·4/(4 + 5)·6 = 5,333 m/s

Cevap

v′2 = 5,333 m/s
12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: Favg = 950 N

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,25·(9 + 29) = 9,5 N·s

Ortalama kuvvet

Favg = J/Δt = 9,5/0,01 = 950 N

Cevap

Favg = 950 N
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: α = 21,02 rad/s²

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Blok ve makara

blok: m·g − T = m·a
makara: T·R = I·α = ½·M·R²·(a/R) → T = ½·M·a

İvme

a = m·g/(m + M/2) = 1,5·9,81/(1,5 + 5,5) = 2,102 m/s²

Açısal ivme

α = a/R = 2,102/0,1 = 21,02 rad/s²

Cevap

α = 21,02 rad/s²
14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: Ek = 103,5 J

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Öteleme ve dönme kısımları

Etrans = ½·m·v² = ½·11,5·3² = 51,75 J
Erot = ½·I·ω² = ½·1·m·r²·(v/r)² = 1·51,75 = 51,75 J

Toplam

Ek = 51,75 + 51,75 = 103,5 J

Cevap

Ek = 103,5 J
15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: n2 = 1426 rpm

Kayış-kasnak sürücüleri: kayma olmadığında iki kasnağın çevre hızı aynıdır, v = π·d·n/60; dolayısıyla n₁·d₁ = n₂·d₂ ve hız oranı d₂/d₁’dir. s kayması, tahrik edilen kasnağı biraz yavaşlatır: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). İletilen güç P = (T₁ − T₂)·v’dir; T₁ gergin taraftaki, T₂ gevşek taraftaki çekme kuvvetidir. Sürtünme gerilmelerin oranını sınırlar: T₁/T₂ = eμθ; burada θ, küçük kasnaktaki sarılma açısıdır (radyan cinsinden); açık bir kayış için θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)), C eksenler arası uzaklıktır.

Kaymasız hız

2880·160/315 = 1463 rpm

Kaymayla

n2 = 1463·0,975 = 1426 rpm

Cevap

n2 = 1426 rpm
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: nc = 204,5 rpm

Planet dişli takımları: güneş, çember ve taşıyıcının hızları Willis denklemiyle bağlıdır: (ns − nc)/(nr − nc) = −Nr/Ns; taşıyıcıdan bakıldığında takım, planetlerin ara dişli olduğu sıradan bir dişli dizisidir. Bir elemanı sabit tutmak takımı tek oranlı bir redüktöre dönüştürür.

Çember dişli diş sayısı

Nr = Ns + 2·Np = 15 + 2·18 = 51

Çember sabitken Willis denklemi

nr = 0 alın ve taşıyıcı hızını çözün.

(900 − nc)/(0 − nc) = −51/15
nc = ns·Ns/(Ns + Nr) = 900·15/66 = 204,5 rpm

Cevap

nc = 204,5 rpm

Taşıyıcı güneşle aynı yönde döner.

17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: g = 8,883 m/s²

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

g için çözün

g = 4π²·L/T² = 4π²·0,9/2² = 8,883 m/s²

Cevap

g = 8,883 m/s²
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: amax = 9,692 m/s²

Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.

Açısal frekans

ω = √(270/3,9) = 8,321 rad/s

En büyük ivme

amax = A·ω² = 0,14·8,321² = 9,692 m/s²

Cevap

amax = 9,692 m/s²
19.Mekanik titreşimler

Cevap: fd = 6,356 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Sönümsüz doğal frekans

ωn = √(50000/25) = 44,72 rad/s
fn = 44,72/(2π) = 7,118 Hz

Sönümlü doğal frekans

fd = fn·√(1 − ζ²) = 7,118·√(1 − 0,45²) = 6,356 Hz

Cevap

fd = 6,356 Hz
20.Mekanik titreşimler

Cevap: fn = 9,942 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Yalnızca k1 ve k2 paraleldir. Bu çift k3 ile seridir, bu yüzden onları tersleriyle birleştirin.

k12 = 12 + 20 = 32 kN/m
keq = 32·50/(32 + 50) = 19,51 kN/m

Doğal frekans

ωn = √(19512/5) = 62,47 rad/s
fn = 62,47/(2π) = 9,942 Hz

Cevap

fn = 9,942 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics