Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)t = ?20

72 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 5,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Frenleme ne kadar sürer? t değerini bulun.

v₀ = 72 km/ha = −5,5 m/s²v = 0
t = s
2.KinematikZor
v₀ = 14 m/s40 m

Bir top, yerden 40 m yükseklikteki bir çatının kenarından 14 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 14 m/sh₀ = 40 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 35°10 kgF = ?

10 kg’lık bir kutu, yatayla 35° açı yapan bir rampada rampaya paralel bir kuvvetle sabit hızla yukarı itiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. İtme kuvveti F değerini bulun.

m = 10 kgθ = 35°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
F = N
4.Newton yasalarıZor
θ = 30°blokv₀ = 11 m/s

Bir bloğa itme veriliyor ve 30° eğimli bir rampada 11 m/s hızla yukarı kaymaya başlıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. Durmadan önce rampa boyunca ne kadar d kayar?

v₀ = 11 m/sθ = 30°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
d = m
5.Eğik atışOrta
34 my = ?v0​ = 38 m/s65°

Bir top düz zeminden 38 m/s hızla ve yatayın 65° üstünde, 34 m uzaktaki bir duvara doğru vuruluyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top duvarın üzerinden hangi yükseklikte y geçer?

v₀ = 38 m/sθ = 65°x = 34 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Eğik atışZor
h = 60 mv0​ = 21 m/s20°α = ?

Bir top 60 m’lik bir uçurumun tepesinden 21 m/s hızla ve yatayın 20° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yere yatayın altında hangi açıyla α çarpar?

v₀ = 21 m/sθ = 20°h = 60 mg = 9,81 m/s²
α = °
7.Dairesel hareketOrta
θ = ?merkeze60 km/h

Bir yol mühendisi otomobillerin 200 m yarıçaplı bir virajı sürtünmeye dayanmadan 60 km/h ile almasını istiyor. g = 9,81 m/s² alın. Eğim açısı θ değerini bulun.

r = 200 mv = 60 km/hg = 9,81 m/s²
θ = °
8.Dairesel hareketZor
r = 0,9 m7 m/svtop​ = ?

0,9 m uzunluğundaki hafif bir ipe bağlı 2 kg’lık bir top düşey bir çemberde döndürülüyor. En alt noktada hızı 7 m/s’dir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. En üst noktada ipteki gerilme Ttop değerini bulun.

m = 2 kgr = 0,9 mvbottom = 7 m/sg = 9,81 m/s²
Ttop = N
9.İş ve enerjiOrta
30°d = 10 mμ = 0,35

Bir blok, yatayla 30° açı yapan bir eğimden durgun halden kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,35. Eğim boyunca 10 m kaydıktan sonraki hızı v değerini bulun.

θ = 30°μ = 0,35d = 10 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.İş ve enerjiZor
k = 2000 N/m20°μ = 0,151 kg

20° eğimli bir yüzeyin dibindeki yay sabiti 2000 N/m olan bir yay, kütlesi 1 kg olan bir bloğa karşı 10 cm sıkıştırılıp bırakılıyor. Blok ile eğim arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,15’dır. Blok durmadan önce bırakma noktasından eğim boyunca ne kadar d yukarı çıkar? (Yayın ittiği kısa mesafeyi ihmal edin, yani sürtünmeyi ve yerçekimini tüm d mesafesi boyunca alın.)

m = 1 kgk = 2000 N/mx = 10 cmθ = 20°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
d = m
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
1100 kg18 m/s700 kg

18 m/s hızla giden 1100 kg’lık bir otomobil, duran 700 kg’lık bir otomobile çarpıyor ve ikisi birbirine kenetleniyor. Başlangıçtaki kinetik enerjinin yüzde kaçı ΔK/K kaybolur?

m1 = 1100 kgv1 = 18 m/sm2 = 700 kgv2 = 0
ΔK/K = %
12.Momentum ve çarpışmalarZor
1700 kg22 m/s1900 kg9 m/sθ = ?

Bir kavşakta 22 m/s hızla doğuya giden 1700 kg’lık bir otomobil, 9 m/s hızla kuzeye giden 1900 kg’lık bir otomobille çarpışıyor. Otomobiller birbirine kenetleniyor. Çarpışmadan hemen sonra enkazın doğudan kuzeye doğru ölçülen yönü θ değerini bulun.

m1 = 1700 kgv1 = 22 m/s (E)m2 = 1900 kgv2 = 9 m/s (N)
θ = °
13.Rijit cismin dönmesiOrta
n = 2600 rpmT = 750 N·m

Bir motor 2600 devir/dakikada 750 N·m tork veriyor. Çıkış gücünü P kW cinsinden bulun.

T = 750 N·mn = 2600 rpm
P = kW
14.Rijit cismin dönmesiZor
10 m/sω

Kütlesi 18 kg olan bir ince halka kaymadan 10 m/s ile yuvarlanıyor. Dönme kinetik enerjisini Erot bulun.

m = 18 kgv = 10 m/sI = m·r²
Erot = J
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
N1​ = 24, m = 2 mm

1440 rpm ile çalışan 22 kW’lık bir motor, 24 dişli ve 2 mm modüllü bir pinyonu tahrik ediyor. Pinyon dişlerine etkiyen teğetsel kuvvet Ft değerini bulun.

P = 22 kWn = 1440 rpmN1 = 24m = 2 mm
Ft = N
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
A = 18B = 50C = 72D = 80

Bileşik bir dişli dizisinde, 2900 rpm ile dönen giriş milindeki A dişlisi (18 diş) B dişlisini (50 diş) döndürüyor. C dişlisi (72 diş) B ile aynı mile sabitlenmiştir ve çıkış milindeki D dişlisini (80 diş) döndürüyor. Çıkış hızı nout değerini bulun.

nin = 2900 rpmA = 18B = 50C = 72D = 80
nout = rpm
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
L = ?

Periyodu 1,2 s olması için basit bir sarkaç ne uzunlukta olmalıdır? g = 9,81 m/s² alın. L değerini bulun.

T = 1,2 sg = 9,81 m/s²
L = m
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
1,4 kgk = 140 N/mA = 9 cm

k = 140 N/m olan bir yaya bağlı 1,4 kg’lık bir kütle denge konumundan 9 cm çekilip serbest bırakılıyor. Salınımın toplam enerjisi E değerini bulun.

m = 1,4 kgk = 140 N/mA = 9 cm
E = J
19.Mekanik titreşimlerOrta
k = 100 kN/mζ = 0,3m = 150 kg

Rijitliği 100 kN/m olan bir yay üzerindeki 150 kg’lık bir kütlenin, 0,3 sönüm oranı veren viskoz bir sönümleyicisi var. Serbest titreşiminin sönümlü doğal frekansı fd değerini Hz cinsinden bulun.

m = 150 kgk = 100 kN/mζ = 0,3
fd = Hz
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 10k2​ = 12m = 100 kg

100 kg’lık bir kütle, rijitlikleri k₁ = 10 kN/m ve k₂ = 12 kN/m olan yan yana (paralel) iki yaya asılı. Kütle yatay kalıyor. Sönümü ve yayların kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.

m = 100 kgk1 = 10 kN/mk2 = 12 kN/m
fn = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: t = 3,636 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 72/3,6 = 20 m/s

Frenleme süresi

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 20/5,5 = 3,636 s

Cevap

t = 3,636 s
2.Kinematik

Cevap: t = 4,62 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−40 = 14·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 14·t − 40 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (14 + √(14² + 2·9,81·40))/9,81 = 4,62 s

Cevap

t = 4,62 s
3.Newton yasaları

Cevap: F = 68,32 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Eğim boyunca kuvvetler

Sabit hız: kuvvetler dengelenir.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

İtme kuvveti

F = 56,27 + 12,05 = 68,32 N

Cevap

F = 68,32 N
4.Newton yasaları

Cevap: d = 8,607 m

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Yavaşlama

İki kuvvet de eğim aşağı yönlüdür; kütle sadeleşir.

a = 9,81·(sin 30° + 0,25·cos 30°) = 7,029 m/s²

Yol

d = v₀²/(2a) = 11²/(2·7,029) = 8,607 m

Cevap

d = 8,607 m
5.Eğik atış

Cevap: y = 50,93 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Duvara kadar süre

vx = 38·cos 65° = 16,06 m/s
t = x/vx = 34/16,06 = 2,117 s

O andaki yükseklik

y = 34,44·2,117 − ½·9,81·2,117² = 50,93 m

Cevap

y = 50,93 m

Top duvarda hâlâ yükselmektedir.

6.Eğik atış

Cevap: α = 60,62 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 21·cos 20° = 19,73 m/s
vy0 = 21·sin 20° = 7,182 m/s

Çarpmadaki düşey hız

Düşey yönde enerji veya v² = v₀² + 2as.

vy = √(7,182² + 2·9,81·60) = 35,05 m/s

Çarpma açısı

tan α = vy/vx = 35,05/19,73 → α = 60,62°

Cevap

α = 60,62°
7.Dairesel hareket

Cevap: θ = 8,058 °

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Birimler

v = 60/3,6 = 16,67 m/s

Eğim açısı

tan θ = v²/(r·g) = 16,67²/(200·9,81) = 0,1416
θ = 8,058°

Cevap

θ = 8,058°
8.Dairesel hareket

Cevap: Ttop = 10,79 N

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Tepedeki hız

2r yükseklik boyunca kinetik enerji potansiyel enerjiye dönüşür.

vtop² = 7² − 4·9,81·0,9 = 13,68 m²/s²

Tepedeki kuvvetler

İp gerilmesi ve yerçekimi ikisi de aşağı, merkeze doğrudur.

T + m·g = m·vtop²/r
T = 2·13,68/0,9 − 2·9,81 = 10,79 N

Cevap

Ttop = 10,79 N
9.İş ve enerji

Cevap: v = 6,215 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca enerji denkliği

Blok d·sin θ kadar alçalırken sürtünme μmg·cos θ·d kadar enerji alır. Kütle sadeleşir.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·10·(0,5 − 0,35·0,866)) = 6,215 m/s

Cevap

v = 6,215 m/s
10.İş ve enerji

Cevap: d = 2,111 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Yay enerjisi

x = 10 cm = 0,1 m
½kx² = ½·2000·0,1² = 10 J

Eğim boyunca enerji denkliği

m·g = 1·9,81 = 9,81 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 10/(9,81·(0,342 + 0,15·0,9397)) = 2,111 m

Cevap

d = 2,111 m
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: ΔK/K = 38,89 %

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Ortak hız

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1100·18/1800 = 11 m/s

Önceki ve sonraki kinetik enerji

Kbefore = ½·1100·18² = 178200 J
Kafter = ½·1800·11² = 108900 J

Kaybolan kesir

ΔK/K = 69300/178200 = 38,89 %

Cevap

ΔK/K = 38,89 %

Kaybolan enerji şekil değiştirmeye, ısıya ve sese gider.

12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: θ = 24,57 °

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Momentum bileşenleri

px = 1700·22 = 37400 kg·m/s
py = 1900·9 = 17100 kg·m/s

Yön

tan θ = py/px = 0,4572 → θ = 24,57°

Cevap

θ = 24,57°
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: P = 204,2 kW

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Açısal hız

ω = 2π·2600/60 = 272,3 rad/s

Güç

P = T·ω = 750·272,3 = 204204 W = 204,2 kW

Cevap

P = 204,2 kW
14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: Erot = 900 J

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Öteleme ve dönme kısımları

Etrans = ½·m·v² = ½·18·10² = 900 J
Erot = ½·I·ω² = ½·1·m·r²·(v/r)² = 1·900 = 900 J

Cevap

Erot = 900 J
15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: Ft = 6079 N

Gear geometry: the module m sets the tooth size. A gear with N teeth has a pitch diameter d = m·N, two meshing gears have the same module, and their centre distance is a = (d₁ + d₂)/2 = m·(N₁ + N₂)/2. The pitch-line speed is v = π·d·n/60, and the tangential tooth force follows from the torque: Ft = 2T/d.

Pinyondaki tork

ω = 2π·1440/60 = 150,8 rad/s
T = P/ω = 22000/150,8 = 145,9 N·m

Bölüm dairesi çapı

d = m·N = 2·24 = 48 mm

Teğetsel kuvvet

Ft = 2T/d = 2·145,9/0,048 = 6079 N

Cevap

Ft = 6079 N
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: nout = 939,6 rpm

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Birinci kademe

nB = 2900·18/50 = 1044 rpm = nC

İkinci kademe

nout = 1044·72/80 = 939,6 rpm

Cevap

nout = 939,6 rpm

toplam oran = 3,086 : 1

17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: L = 0,3578 m

Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.

Uzunluk için çözün

L = g·(T/2π)² = 9,81·(1,2/2π)² = 0,3578 m

Cevap

L = 0,3578 m
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: E = 0,567 J

Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.

Açısal frekans

ω = √(140/1,4) = 10 rad/s

Enerji

E = ½·k·A² = ½·140·0,09² = 0,567 J

Cevap

E = 0,567 J
19.Mekanik titreşimler

Cevap: fd = 3,92 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Sönümsüz doğal frekans

ωn = √(100000/150) = 25,82 rad/s
fn = 25,82/(2π) = 4,109 Hz

Sönümlü doğal frekans

fd = fn·√(1 − ζ²) = 4,109·√(1 − 0,3²) = 3,92 Hz

Cevap

fd = 3,92 Hz
20.Mekanik titreşimler

Cevap: fn = 2,361 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Yan yana yaylar aynı uzamayı paylaşır ve kuvvetleri toplanır, bu yüzden rijitlikleri doğrudan toplanır: k = k1 + k2.

keq = 10 + 12 = 22 kN/m

Doğal frekans

ωn = √(22000/100) = 14,83 rad/s
fn = 14,83/(2π) = 2,361 Hz

Cevap

fn = 2,361 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics