Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)4,04 s22,22

80 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 5,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.

v₀ = 80 km/ha = −5,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
v₀ = 6 m/s15 m

Bir top, yerden 15 m yükseklikteki bir çatının kenarından 6 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 6 m/sh₀ = 15 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
30 kg40°F = 170 Nμ = 0,2

30 kg’lık bir kızak düz karda, yatayın 40° üstünde bir halatla 170 N kuvvetle çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,2. g = 9,81 m/s² alın. Kızağın ivmesi a değerini bulun.

m = 30 kgF = 170 Nθ = 40°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
4 kg10 kgTF = 100 Nμ = 0,25

Düz bir zemindeki iki blok hafif yatay bir iple bağlıdır. 100 N’luk yatay bir kuvvet öndeki 10 kg’lık bloğu çekiyor; 4 kg’lık blok arkadan çekiliyor. İki blok için de kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. Blokların ivmesi a değerini bulun.

m1 = 4 kgm2 = 10 kgF = 100 Nμ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
v0​ = 26 m/sθ = ?R = 25 m

Bir top düz zeminden 26 m/s hızla atılıyor ve 25 m uzağa düşmelidir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. İki olası atış açısından küçük olanı θ bulun.

v₀ = 26 m/sR = 25 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Eğik atışZor
27 mv0​ = 34 m/s65°x = ?

Bir top yer seviyesinden 34 m/s hızla ve yatayın 65° üstünde atılıyor. İnerken 27 m yüksekliğindeki bir binanın düz çatısına düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış noktasından düştüğü yere kadar yatay uzaklık x değerini bulun.

v₀ = 34 m/sθ = 65°hroof = 27 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Dairesel hareketOrta
r = 105 mvmax​ = ?

Bir otomobil 105 m yarıçaplı düz bir virajı dönüyor. Lastiklerle yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,6. g = 9,81 m/s² alın. Otomobilin kaymadan virajı dönebileceği en yüksek hız vmax değerini bulun.

r = 105 mμs = 0,6g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.Dairesel hareketZor
r = 1 mv = 6,5 m/s

1 m uzunluğunda bir ipe bağlı 1 kg’lık bir top düşey bir çember üzerinde döndürülüyor. En alt noktada 6,5 m/s hızla hareket ediyor. g = 9,81 m/s² alın. En alt noktada ipteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m = 1 kgr = 1 mv = 6,5 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.İş ve enerjiOrta
20°d = 12 mμ = 0,25

Bir blok, yatayla 20° açı yapan bir eğimden durgun halden kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25. Eğim boyunca 12 m kaydıktan sonraki hızı v değerini bulun.

θ = 20°μ = 0,25d = 12 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.İş ve enerjiZor
h = 3,5 mL = 4 mμ = 0,25k = 4000 N/m

2 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 3,5 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 4 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,25) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 4000 N/m) çarpıyor. Yayın en büyük sıkışması x değerini bulun.

m = 2 kgh = 3,5 mL = 4 mμ = 0,25k = 4000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
3 kg11 m/s3,5 kg

11 m/s hızla giden 3 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 3,5 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra birinci kızağın hızı v′1 değerini bulun (ilk hareket yönü pozitif).

m1 = 3 kgm2 = 3,5 kgv1 = 11 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
1700 kg10 m/s900 kg19 m/sθ = ?

Bir kavşakta 10 m/s hızla doğuya giden 1700 kg’lık bir otomobil, 19 m/s hızla kuzeye giden 900 kg’lık bir otomobille çarpışıyor. Otomobiller birbirine kenetleniyor. Çarpışmadan hemen sonra enkazın doğudan kuzeye doğru ölçülen yönü θ değerini bulun.

m1 = 1700 kgv1 = 10 m/s (E)m2 = 900 kgv2 = 19 m/s (N)
θ = °
13.Rijit cismin dönmesiOrta
ω = ?L = 1,2 mm = 1 kg

Kütlesi 1 kg ve uzunluğu 1,2 m olan düzgün ince bir çubuk bir ucundan mafsallanmış ve yatay konumdan duruştan bırakılıyor. Sürtünmeyi ihmal edin ve g = 9,81 m/s² kullanın. Çubuk düşey konumdan geçerken açısal hızını ω bulun.

m = 1 kgL = 1,2 mg = 9,81 m/s²
ω = rad/s
14.Rijit cismin dönmesiZor
θ = 25°a

Bir içi boş küre yatayla 25° eğimli bir yokuştan kaymadan yuvarlanıyor. g = 9,81 m/s² kullanın. Kaymasını önleyen en küçük statik sürtünme katsayısını μs bulun.

θ = 25°I = (2/3)·m·r²g = 9,81 m/s²
μs =
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
N1​ = 24N2​ = 60

1500 rpm ile çalışan 7,5 kW’lık bir motor 24 dişli bir pinyonu döndürüyor; pinyon 60 dişli bir dişliyi kavrıyor. Dişli çiftinin verimi %96. Dişli milindeki çıkış torku T2 değerini bulun.

P = 7,5 kWn1 = 1500 rpmN1 = 24N2 = 60η = 96%
T2 = N·m
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
A = 36B = 40C = 32D = 45

Bileşik bir dişli dizisinde, 1450 rpm ile dönen giriş milindeki A dişlisi (36 diş) B dişlisini (40 diş) döndürüyor. C dişlisi (32 diş) B ile aynı mile sabitlenmiştir ve çıkış milindeki D dişlisini (45 diş) döndürüyor. Çıkış hızı nout değerini bulun.

nin = 1450 rpmA = 36B = 40C = 32D = 45
nout = rpm
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
2,8 kgk = 420 N/mA = 9 cmx = 6 cm

k = 420 N/m olan bir yaydaki 2,8 kg’lık kütle sürtünmesiz bir yüzeyde 9 cm genlikle salınıyor. Dengeden 6 cm uzaktayken hızı v değerini bulun.

m = 2,8 kgk = 420 N/mA = 9 cmx = 6 cm
v = m/s
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
2,2 kgk = 490 N/mA = 4 cm

k = 490 N/m olan bir yaya bağlı 2,2 kg’lık bir kütle denge konumundan 4 cm çekilip serbest bırakılıyor. En büyük hızı vmax değerini bulun.

m = 2,2 kgk = 490 N/mA = 4 cm
vmax = m/s
19.Mekanik titreşimlerOrta
k = 5 kN/mζ = 0,35m = 50 kg

Rijitliği 5 kN/m olan bir yay üzerindeki 50 kg’lık bir kütlenin, 0,35 sönüm oranı veren viskoz bir sönümleyicisi var. Serbest titreşiminin sönümlü doğal frekansı fd değerini Hz cinsinden bulun.

m = 50 kgk = 5 kN/mζ = 0,35
fd = Hz
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 30k2​ = 10k3​ = 12m = 40 kg

40 kg’lık bir kütle k₃ = 12 kN/m yayına asılı. k₃’ün üst ucu, yan yana iki yaya, k₁ = 30 kN/m ve k₂ = 10 kN/m, asılı rijit bir çubuğa bağlıdır; çubuk yatay kalıyor. Sönümü ve yaylarla çubuğun kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.

m = 40 kgk1 = 30 kN/mk2 = 10 kN/mk3 = 12 kN/m
fn = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: s = 44,89 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 80/3,6 = 22,22 m/s

Fren mesafesi

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 22,22²/(2·5,5) = 44,89 m

Cevap

s = 44,89 m
2.Kinematik

Cevap: t = 2,464 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−15 = 6·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 6·t − 15 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (6 + √(6² + 2·9,81·15))/9,81 = 2,464 s

Cevap

t = 2,464 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 3,107 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Normal kuvvet

N = m·g − F·sin θ = 294,3 − 170·sin 40° = 185 N

Yatay kuvvetler

m·a = F·cos θ − μ·N = 130,2 − 37,01
a = 93,22/30 = 3,107 m/s²

Cevap

a = 3,107 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: a = 4,69 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Tüm sistem

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (100 − 34,34)/14 = 4,69 m/s²

Cevap

a = 4,69 m/s²
5.Eğik atış

Cevap: θ = 10,64 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülü

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·25/26² = 0,3628

Açı

2θ = 21,27° → θ = 10,64°

Cevap

θ = 10,64°

Diğer çözüm 90° − θ = 79,36°.

6.Eğik atış

Cevap: x = 75,15 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 14,37 m/s, vy = 30,81 m/s

Çatıya iniş süresi

Büyük kök: top iniyor.

27 = 30,81·t − 4,905·t²
t = (30,81 + √(30,81² − 2·9,81·27))/9,81 = 5,23 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 14,37·5,23 = 75,15 m

Cevap

x = 75,15 m
7.Dairesel hareket

Cevap: vmax = 24,86 m/s

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

Merkezcil kuvveti sürtünme sağlar

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,6·9,81·105) = 24,86 m/s

Cevap

vmax = 24,86 m/s (89,5 km/h)
8.Dairesel hareket

Cevap: T = 52,06 N

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

En alt noktadaki kuvvetler

Merkeze doğru (yukarı) yön pozitiftir.

T − m·g = m·v²/r
T = 1·9,81 + 1·6,5²/1 = 9,81 + 42,25 = 52,06 N

Cevap

T = 52,06 N
9.İş ve enerji

Cevap: v = 5,021 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca enerji denkliği

Blok d·sin θ kadar alçalırken sürtünme μmg·cos θ·d kadar enerji alır. Kütle sadeleşir.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·12·(0,342 − 0,25·0,9397)) = 5,021 m/s

Cevap

v = 5,021 m/s
10.İş ve enerji

Cevap: x = 15,66 cm

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 19,62·(3,5 − 0,25·4) = 49,05 J

En büyük sıkışma

½kx² = 49,05 → x = √(2·49,05/4000) = 0,1566 m = 15,66 cm

Cevap

x = 15,66 cm
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′1 = −0,8462 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (3 − 3,5)/(3 + 3,5)·11 = −0,8462 m/s
v′2 = 2·3/(3 + 3,5)·11 = 10,15 m/s

Cevap

v′1 = −0,8462 m/s

Eksi işareti, birinci kızağın geri sektiği anlamına gelir.

12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: θ = 45,17 °

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Momentum bileşenleri

px = 1700·10 = 17000 kg·m/s
py = 900·19 = 17100 kg·m/s

Yön

tan θ = py/px = 1,006 → θ = 45,17°

Cevap

θ = 45,17°
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: ω = 4,952 rad/s

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Potansiyel enerji kaybı

m·g·L/2 = 1·9,81·0,6 = 5,886 J

Mafsala göre atalet momenti

IO = m·L²/3 = 1·1,2²/3 = 0,48 kg·m²

Enerji denkliği

½·IO·ω² = 5,886 → ω = √(2·5,886/0,48) = 4,952 rad/s

Cevap

ω = 4,952 rad/s
14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: μs = 0,1865

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Hareket denklemleri

m·g·sin θ − f = m·a
f·r = I·α = 0,6667·m·r²·(a/r) → f = 0,6667·m·a

İvme

a = g·sin θ/(1 + c) = 9,81·sin 25°/1,667 = 2,488 m/s²

Gereken sürtünme

f = c·m·a ≤ μ·m·g·cos θ → μ ≥ c·tan θ/(1 + c)
μs = 0,6667·tan 25°/1,667 = 0,1865

Cevap

μs = 0,1865
15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: T2 = 114,6 N·m

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Motor torku

ω₁ = 2π·1500/60 = 157,1 rad/s
T1 = P/ω₁ = 7500/157,1 = 47,75 N·m

Çıkış torku

T2 = 47,75·60/24·0,96 = 114,6 N·m

Cevap

T2 = 114,6 N·m
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: nout = 928 rpm

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Birinci kademe

nB = 1450·36/40 = 1305 rpm = nC

İkinci kademe

nout = 1305·32/45 = 928 rpm

Cevap

nout = 928 rpm

toplam oran = 1,563 : 1

17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: v = 0,8216 m/s

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Açısal frekans

ω = √(420/2,8) = 12,25 rad/s

x’teki hız

v = ω·√(A² − x²) = 12,25·√(0,09² − 0,06²) = 0,8216 m/s

Cevap

v = 0,8216 m/s
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: vmax = 0,597 m/s

Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.

Açısal frekans

ω = √(490/2,2) = 14,92 rad/s

En büyük hız

vmax = A·ω = 0,04·14,92 = 0,597 m/s

Cevap

vmax = 0,597 m/s
19.Mekanik titreşimler

Cevap: fd = 1,491 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Sönümsüz doğal frekans

ωn = √(5000/50) = 10 rad/s
fn = 10/(2π) = 1,592 Hz

Sönümlü doğal frekans

fd = fn·√(1 − ζ²) = 1,592·√(1 − 0,35²) = 1,491 Hz

Cevap

fd = 1,491 Hz
20.Mekanik titreşimler

Cevap: fn = 2,418 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Yalnızca k1 ve k2 paraleldir. Bu çift k3 ile seridir, bu yüzden onları tersleriyle birleştirin.

k12 = 30 + 10 = 40 kN/m
keq = 40·12/(40 + 12) = 9,231 kN/m

Doğal frekans

ωn = √(9231/40) = 15,19 rad/s
fn = 15,19/(2π) = 2,418 Hz

Cevap

fn = 2,418 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics