Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)t = ?20

72 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 6 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Frenleme ne kadar sürer? t değerini bulun.

v₀ = 72 km/ha = −6 m/s²v = 0
t = s
2.KinematikZor
AB: 28 m/s30 m

A topu 30 m yükseklikten durgun hâlden bırakılıyor. Aynı anda B topu tam altındaki yerden 28 m/s hızla dik olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yerden hangi yükseklikte y karşılaşırlar?

H = 30 mv0B = 28 m/sg = 9,81 m/s²
y = m
3.Newton yasalarıOrta
kutuv₀ = 11,5 m/sμ = ?

Bir kutu düz bir zeminde 11,5 m/s ilk hızla kayıyor ve 27 m sonra duruyor. g = 9,81 m/s² alın. Kinetik sürtünme katsayısı μ değerini bulun.

v₀ = 11,5 m/sd = 27 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 2,5 kg2 kgμ = 0,25

Yatay bir masa üzerindeki 2,5 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 2 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Blok ile masa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 2,5 kgm2 = 2 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
29 my = ?v0​ = 22 m/s50°

Bir top düz zeminden 22 m/s hızla ve yatayın 50° üstünde, 29 m uzaktaki bir duvara doğru vuruluyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top duvarın üzerinden hangi yükseklikte y geçer?

v₀ = 22 m/sθ = 50°x = 29 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Eğik atışZor
19 mv0​ = 38 m/s55°x = ?

Bir top yer seviyesinden 38 m/s hızla ve yatayın 55° üstünde atılıyor. İnerken 19 m yüksekliğindeki bir binanın düz çatısına düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış noktasından düştüğü yere kadar yatay uzaklık x değerini bulun.

v₀ = 38 m/sθ = 55°hroof = 19 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Dairesel hareketOrta
r = 140 mvmax​ = ?

Bir otomobil 140 m yarıçaplı düz bir virajı dönüyor. Lastiklerle yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,4. g = 9,81 m/s² alın. Otomobilin kaymadan virajı dönebileceği en yüksek hız vmax değerini bulun.

r = 140 mμs = 0,4g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.Dairesel hareketZor
r = 0,8 mv = 8,5 m/s

0,8 m uzunluğunda bir ipe bağlı 0,8 kg’lık bir top düşey bir çember üzerinde döndürülüyor. En alt noktada 8,5 m/s hızla hareket ediyor. g = 9,81 m/s² alın. En alt noktada ipteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m = 0,8 kgr = 0,8 mv = 8,5 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.İş ve enerjiOrta
45°d = 18 mμ = 0,25

0,5 kg kütleli bir blok, yatayla 45° açı yapan bir eğimde 18 m kayıyor; kinetik sürtünme katsayısı 0,25. Sürtünmeye karşı yapılan iş Wf değerini bulun.

m = 0,5 kgθ = 45°μ = 0,25d = 18 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
10.İş ve enerjiZor
10 kg3 kgμ = 0,15d = 0,5 m

Kütlesi 10 kg olan bir blok pürüzlü yatay bir masada duruyor (μ = 0,15). Ondan çıkan hafif bir ip, masanın kenarındaki sürtünmesiz bir makaradan geçerek kütlesi 3 kg olan asılı bir bloğa bağlanıyor. Sistem durgun hâlden bırakılıyor. Asılı blok 0,5 m düştükten sonra blokların hızı v değerini bulun.

m1 = 10 kgm2 = 3 kgμ = 0,15d = 0,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
1900 kg22 m/s1500 kg

22 m/s hızla giden 1900 kg’lık bir otomobil, duran 1500 kg’lık bir otomobile çarpıyor ve ikisi birbirine kenetleniyor. Çarpışmada ne kadar kinetik enerji ΔK kaybolur?

m1 = 1900 kgv1 = 22 m/sm2 = 1500 kgv2 = 0
ΔK = J
12.Momentum ve çarpışmalarZor
17 m/s7 m/s

0,2 kg’lık bir top bir duvara 17 m/s hızla çarpıyor ve 7 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 10 ms sürüyor. Duvarın topa verdiği itmenin büyüklüğü J değerini bulun.

m = 0,2 kgvin = 17 m/svout = 7 m/sΔt = 10 ms
J = N·s
13.Rijit cismin dönmesiOrta
3 kgaαM = 2,5 kgR = 0,3 m

3 kg’lık bir blok, sürtünmesiz yatay bir akson üzerinde dönen, kütlesi 2,5 kg ve yarıçapı 0,3 m olan düzgün dolu bir disk olan makaraya sarılı hafif bir ipten asılıdır. Blok duruştan bırakılıyor. g = 9,81 m/s² kullanın. Blok 3 m düştükten sonraki hızını v bulun.

m = 3 kgM = 2,5 kgR = 0,3 mg = 9,81 m/s²h = 3 m
v = m/s
14.Rijit cismin dönmesiZor
θ = 35°vs = 8 m

Bir ince halka duruştan başlar ve yatayla 35° eğimli bir yokuştan kaymadan yuvarlanır. g = 9,81 m/s² kullanın. Yarıçapı 0,25 m. Yokuş boyunca 8 m yuvarlandıktan sonraki açısal hızını ω bulun.

θ = 35°s = 8 mI = m·r²g = 9,81 m/s²r = 0,25 m
ω = rad/s
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
d1​ = 160 mmd2​ = 300 mm1450 rpmn2​ = ?

1450 rpm ile dönen 160 mm’lik bir kasnak, %3 kaymayla bir kayış aracılığıyla 300 mm’lik bir kasnağı tahrik ediyor. Tahrik edilen kasnağın hızını n2 bulun.

n1 = 1450 rpmd1 = 160 mmd2 = 300 mms = 3 %
n2 = rpm
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
A = 18B = 20C = 12D = ?

Bileşik bir dişli dizisinde giriş milindeki A dişlisi (18 diş) 960 rpm ile dönüyor ve B dişlisini (20 diş) tahrik ediyor. C dişlisi (12 diş) B ile aynı mile sabitlenmiştir ve çıkış milindeki D dişlisini tahrik ediyor. Çıkış 576 rpm ile dönmelidir. D dişlisinin kaç dişi ND olmalıdır?

nin = 960 rpmA = 18B = 20C = 12nout = 576 rpm
ND =
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
L = 1,4 m

Basit bir sarkacın uzunluğu 1,4 m. g = 9,81 m/s² alın. Küçük salınımlar için periyodu T değerini bulun.

L = 1,4 mg = 9,81 m/s²
T = s
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
t (s)x (cm)t = ?5

Bir cisim 1,8 s periyot ve 20 cm genlikle basit harmonik hareket yapıyor. 20 cm’lik en büyük yer değiştirmesinden 5 cm’lik bir yer değiştirmeye gitmesi için gereken en kısa süre t nedir?

T = 1,8 sA = 20 cmx = 5 cm
t = s
19.Mekanik titreşimlerOrta
tx10 mm3 çevrim4,7 mm

Sönümlü bir kütle–yay sisteminin serbest titreşim deneyinde 10 mm’lik bir yer değiştirme tepesini 3 çevrim sonra 4,7 mm’lik bir tepe izliyor. Sönüm oranı ζ değerini bulun.

x0 = 10 mmx3 = 4,7 mmn = 3
ζ =
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 100k2​ = 25k3​ = 25m = 20 kg

20 kg’lık bir kütle k₃ = 25 kN/m yayına asılı. k₃’ün üst ucu, yan yana iki yaya, k₁ = 100 kN/m ve k₂ = 25 kN/m, asılı rijit bir çubuğa bağlıdır; çubuk yatay kalıyor. Sönümü ve yaylarla çubuğun kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.

m = 20 kgk1 = 100 kN/mk2 = 25 kN/mk3 = 25 kN/m
fn = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: t = 3,333 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 72/3,6 = 20 m/s

Frenleme süresi

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 20/6 = 3,333 s

Cevap

t = 3,333 s
2.Kinematik

Cevap: y = 24,37 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Karşılaşma zamanı

Yukarısı pozitif, yer y = 0.

30 − ½g·t² = 28·t − ½g·t² → t = 30/28 = 1,071 s

Karşılaşma yüksekliği

y = 28·1,071 − ½·9,81·1,071² = 24,37 m

Cevap

y = 24,37 m
3.Newton yasaları

Cevap: μ = 0,2497

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Yavaşlama

a = v₀²/(2d) = 11,5²/(2·27) = 2,449 m/s²

Sürtünme katsayısı

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 2,449/9,81 = 0,2497

Cevap

μ = 0,2497
4.Newton yasaları

Cevap: T = 13,63 N

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Sistemin ivmesi

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (19,62 − 6,131)/4,5 = 2,998 m/s²

Masadaki bloktan gerilme kuvveti

T − μ·m1·g = m1·a
T = 2,5·2,998 + 6,131 = 13,63 N

Cevap

T = 13,63 N
5.Eğik atış

Cevap: y = 13,93 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Duvara kadar süre

vx = 22·cos 50° = 14,14 m/s
t = x/vx = 29/14,14 = 2,051 s

O andaki yükseklik

y = 16,85·2,051 − ½·9,81·2,051² = 13,93 m

Cevap

y = 13,93 m

Top duvarda zaten aşağı inmektedir.

6.Eğik atış

Cevap: x = 123,4 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 21,8 m/s, vy = 31,13 m/s

Çatıya iniş süresi

Büyük kök: top iniyor.

19 = 31,13·t − 4,905·t²
t = (31,13 + √(31,13² − 2·9,81·19))/9,81 = 5,662 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 21,8·5,662 = 123,4 m

Cevap

x = 123,4 m
7.Dairesel hareket

Cevap: vmax = 23,44 m/s

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

Merkezcil kuvveti sürtünme sağlar

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,4·9,81·140) = 23,44 m/s

Cevap

vmax = 23,44 m/s (84,38 km/h)
8.Dairesel hareket

Cevap: T = 80,1 N

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

En alt noktadaki kuvvetler

Merkeze doğru (yukarı) yön pozitiftir.

T − m·g = m·v²/r
T = 0,8·9,81 + 0,8·8,5²/0,8 = 7,848 + 72,25 = 80,1 N

Cevap

T = 80,1 N
9.İş ve enerji

Cevap: Wf = 15,61 J

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Sürtünme kuvveti

N = mg·cos θ = 4,905·0,7071 = 3,468 N
F = μN = 0,25·3,468 = 0,8671 N

Sürtünmeye karşı iş

Wf = F·d = 0,8671·18 = 15,61 J

Cevap

Wf = 15,61 J
10.İş ve enerji

Cevap: v = 1,064 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Açığa çıkan ve kaybolan enerji

m₂g·d = 29,43·0,5 = 14,71 J
μ·m₁g·d = 0,15·98,1·0,5 = 7,357 J

İki bloğun kinetik enerjisi

½(m₁ + m₂)v² = 7,357 → v = √(2·7,357/13) = 1,064 m/s

Cevap

v = 1,064 m/s
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: ΔK = 202853 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Ortak hız

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1900·22/3400 = 12,29 m/s

Önceki ve sonraki kinetik enerji

Kbefore = ½·1900·22² = 459800 J
Kafter = ½·3400·12,29² = 256947 J

Kaybolan enerji

ΔK = 459800 − 256947 = 202853 J

Cevap

ΔK = 202853 J

Kaybolan enerji şekil değiştirmeye, ısıya ve sese gider.

12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: J = 4,8 N·s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,2·(7 + 17) = 4,8 N·s

Cevap

J = 4,8 N·s
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: v = 6,446 m/s

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Blok ve makara

blok: m·g − T = m·a
makara: T·R = I·α = ½·M·R²·(a/R) → T = ½·M·a

İvme

a = m·g/(m + M/2) = 3·9,81/(3 + 1,25) = 6,925 m/s²

Düşüşten sonraki hız

v = √(2·a·h) = √(2·6,925·3) = 6,446 m/s

Cevap

v = 6,446 m/s
14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: ω = 26,84 rad/s

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Düşülen yükseklik

h = s·sin θ = 8·sin 35° = 4,589 m

Yuvarlanmayla enerji dengesi

Kaymadan yuvarlanma: ω = v/r ve sürtünme temas noktasında iş yapmaz.

m·g·h = ½·m·v²·(1 + 1)
v = √(2·9,81·4,589/2) = 6,709 m/s
ω = v/r = 6,709/0,25 = 26,84 rad/s

Cevap

ω = 26,84 rad/s
15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: n2 = 750,1 rpm

Kayış-kasnak sürücüleri: kayma olmadığında iki kasnağın çevre hızı aynıdır, v = π·d·n/60; dolayısıyla n₁·d₁ = n₂·d₂ ve hız oranı d₂/d₁’dir. s kayması, tahrik edilen kasnağı biraz yavaşlatır: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). İletilen güç P = (T₁ − T₂)·v’dir; T₁ gergin taraftaki, T₂ gevşek taraftaki çekme kuvvetidir. Sürtünme gerilmelerin oranını sınırlar: T₁/T₂ = eμθ; burada θ, küçük kasnaktaki sarılma açısıdır (radyan cinsinden); açık bir kayış için θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)), C eksenler arası uzaklıktır.

Kaymasız hız

1450·160/300 = 773,3 rpm

Kaymayla

n2 = 773,3·0,97 = 750,1 rpm

Cevap

n2 = 750,1 rpm
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: ND = 18

Gear trains: meshing gears have the same speed at the teeth, so n₁·N₁ = n₂·N₂: the gear with fewer teeth turns faster. Gears on one shaft turn at the same speed. Power is passed on (minus losses), so torque goes up when speed goes down: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, and P = T·ω with ω = 2π·n/60.

Ara mil hızı

nB = nC = 960·18/20 = 864 rpm

D dişlisinin diş sayısı

ND = C·nC/nout = 12·864/576 = 18

Cevap

ND = 18
17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: T = 2,374 s

Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.

Sarkacın periyodu

T = 2π·√(1,4/9,81) = 2,374 s

Cevap

T = 2,374 s
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: t = 0,3776 s

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Açısal frekans

ω = 2π/T = 2π/1,8 = 3,491 rad/s

Zaman için çözün

0,25 = cos(ω·t) → ω·t = arccos(0,25) = 1,318 rad
t = 1,318/3,491 = 0,3776 s

Cevap

t = 0,3776 s
19.Mekanik titreşimler

Cevap: ζ = 0,04002

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Logaritmik azalma

δ = (1/3)·ln(10/4,7) = 0,2517

Sönüm oranı

ζ = δ/√(4π² + δ²) = 0,2517/√(39,48 + 0,06334) = 0,04002

Cevap

ζ = 0,04002
20.Mekanik titreşimler

Cevap: fn = 5,137 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Yalnızca k1 ve k2 paraleldir. Bu çift k3 ile seridir, bu yüzden onları tersleriyle birleştirin.

k12 = 100 + 25 = 125 kN/m
keq = 125·25/(125 + 25) = 20,83 kN/m

Doğal frekans

ωn = √(20833/20) = 32,27 rad/s
fn = 32,27/(2π) = 5,137 Hz

Cevap

fn = 5,137 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics