Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.
Dairesel hareket
Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)
İş ve enerji
Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t
Momentum ve çarpışmalar
Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv
Yöntem
Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.
Rijit cismin dönmesi
G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω
Yöntem
Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.
Dişliler ve dişli dizileri
Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı
Yaylar ve sarkaçlar
Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²
Mekanik titreşimler
Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2
2Alıştırma soruları
1.KinematikOrta
60 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 4,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Frenleme ne kadar sürer? t değerini bulun.
v₀ = 60 km/ha = −4,5 m/s²v = 0
t = s
2.KinematikZor
Bir top, yerden 30 m yükseklikteki bir çatının kenarından 12 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.
v₀ = 12 m/sh₀ = 30 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
20 kg’lık bir kutu, yatayla 35° açı yapan bir rampada rampaya paralel bir kuvvetle sabit hızla yukarı itiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,3. g = 9,81 m/s² alın. İtme kuvveti F değerini bulun.
m = 20 kgθ = 35°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
F = N
4.Newton yasalarıZor
40° eğimli bir rampadaki 6 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 9 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Blok ile rampa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,2. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.
m1 = 6 kgm2 = 9 kgθ = 40°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
Bir top düz zeminden yatayın 20° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.
v0 = 14 m/sθ = 20°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Eğik atışZor
Bir top 20 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 55° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpana kadar geçen uçuş süresi t değerini bulun.
v0 = 20 m/sθ = 55°h = 20 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Dairesel hareketOrta
1200 kg’lık bir otomobil yoldaki bir tümseğin tepesinden 8 m/s hızla geçiyor. Tümseğin tepesi 20 m yarıçaplı dairesel bir yaydır. g = 9,81 m/s² alın. Tepede yolun otomobile uyguladığı normal kuvvet N değerini bulun.
m = 1200 kgv = 8 m/sr = 20 mg = 9,81 m/s²
N = N
8.Dairesel hareketZor
1,5 m uzunluğunda bir ipe bağlı 1,8 kg’lık bir top düşey bir çember üzerinde döndürülüyor. En alt noktada 5,5 m/s hızla hareket ediyor. g = 9,81 m/s² alın. En alt noktada ipteki gerilme kuvveti T değerini bulun.
m = 1,8 kgr = 1,5 mv = 5,5 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.İş ve enerjiOrta
Bir blok, yatayla 35° açı yapan bir eğimden durgun halden kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25. Eğim boyunca 5 m kaydıktan sonraki hızı v değerini bulun.
θ = 35°μ = 0,25d = 5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.İş ve enerjiZor
2 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 1,5 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 2,5 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,2) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 500 N/m) çarpıyor. Yayın en büyük sıkışması x değerini bulun.
m = 2 kgh = 1,5 mL = 2,5 mμ = 0,2k = 500 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
5 g’lık bir mermi, hafif iplerle asılı 1 kg’lık bir tahta bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. Blok, başlangıçtakinden 6 cm daha yükseğe salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.
m = 5 gM = 1 kgh = 6 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
0,3 kg’lık bir top bir duvara 14 m/s hızla çarpıyor ve 13 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 50 ms sürüyor. Duvarın topa uyguladığı ortalama kuvvet Favg değerini bulun.
m = 0,3 kgvin = 14 m/svout = 13 m/sΔt = 50 ms
Favg = N
13.Rijit cismin dönmesiOrta
1 kg’lık bir blok, sürtünmesiz yatay bir akson üzerinde dönen, kütlesi 17,5 kg ve yarıçapı 0,5 m olan düzgün dolu bir disk olan makaraya sarılı hafif bir ipten asılıdır. Blok duruştan bırakılıyor. g = 9,81 m/s² kullanın. Blok 5 m düştükten sonraki hızını v bulun.
m = 1 kgM = 17,5 kgR = 0,5 mg = 9,81 m/s²h = 5 m
v = m/s
14.Rijit cismin dönmesiZor
Kütlesi 5 kg olan bir içi boş küre kaymadan 4,5 m/s ile yuvarlanıyor. Dönme kinetik enerjisini Erot bulun.
m = 5 kgv = 4,5 m/sI = (2/3)·m·r²
Erot = J
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
1450 rpm ile çalışan 7,5 kW’lık bir motor 12 dişli bir pinyonu döndürüyor; pinyon 45 dişli bir dişliyi kavrıyor. Dişli çiftinin verimi %98. Dişli milindeki çıkış torku T2 değerini bulun.
P = 7,5 kWn1 = 1450 rpmN1 = 12N2 = 45η = 98%
T2 = N·m
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
Açık bir kayış, merkezleri 1200 mm arayla duran 80 mm’lik ve 250 mm’lik kasnakları bağlıyor. Küçük kasnaktaki sarılma açısını θ derece cinsinden bulun.
d1 = 80 mmd2 = 250 mmC = 1200 mm
θ = °
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
k = 230 N/m olan bir yaydaki 1,2 kg’lık kütle pozitif yönde 11 cm çekiliyor ve t = 0’da durgun hâlden bırakılıyor. t = 1,45 s anında dengeden yer değiştirmesi x değerini (işaretiyle) bulun.
m = 1,2 kgk = 230 N/mA = 11 cmt = 1,45 s
x = cm
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
k = 360 N/m olan bir yaya bağlı 0,8 kg’lık bir kütle denge konumundan 11 cm çekilip serbest bırakılıyor. En büyük ivmesi amax değerini bulun.
m = 0,8 kgk = 360 N/mA = 11 cm
amax = m/s²
19.Mekanik titreşimlerOrta
Sönümlü bir kütle–yay sisteminin serbest titreşim deneyinde 25 mm’lik bir yer değiştirme tepesini 2 çevrim sonra 11,7 mm’lik bir tepe izliyor. Sönüm oranı ζ değerini bulun.
x0 = 25 mmx2 = 11,7 mmn = 2
ζ =
20.Mekanik titreşimlerZor
20 kg’lık bir kütle k₃ = 12 kN/m yayına asılı. k₃’ün üst ucu, yan yana iki yaya, k₁ = 30 kN/m ve k₂ = 80 kN/m, asılı rijit bir çubuğa bağlıdır; çubuk yatay kalıyor. Sönümü ve yaylarla çubuğun kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.
m = 20 kgk1 = 30 kN/mk2 = 80 kN/mk3 = 12 kN/m
fn = Hz
3Çözeltiler
1.Kinematik
Cevap: t = 3,704 s
Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.
Birimler
v₀ = 60/3,6 = 16,67 m/s
Frenleme süresi
0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 16,67/4,5 = 3,704 s
Cevap
t = 3,704 s
2.Kinematik
Cevap: t = 3,982 s
Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.
Hareket denklemi
Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.
−30 = 12·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 12·t − 30 = 0
İkinci derece denklemi çözün
Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.
t = (12 + √(12² + 2·9,81·30))/9,81 = 3,982 s
Cevap
t = 3,982 s
3.Newton yasaları
Cevap: F = 160,8 N
Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.
Eğim boyunca kuvvetler
Sabit hız: kuvvetler dengelenir.
F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ
İtme kuvveti
F = 112,5 + 48,22 = 160,8 N
Cevap
F = 160,8 N
4.Newton yasaları
Cevap: T = 63,43 N
Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.
İp boyunca kuvvetler
m₂·g = 88,29 N
m₁·g·sin θ = 37,83 N
μ·m₁·g·cos θ = 9,018 N
Sistemin ivmesi
a = (88,29 − 37,83 − 9,018)/15 = 2,763 m/s²
Asılı kütleden ip gerilmesi
m2·g − T = m2·a → T = 9·(9,81 − 2,763) = 63,43 N
Cevap
T = 63,43 N
5.Eğik atış
Cevap: x = 12,84 m
Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.
Atış hızını bileşenlerine ayırın
Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.
vx = v0·cos θ = 14·cos 20° = 13,16 m/s
vy = v0·sin θ = 14·sin 20° = 4,788 m/s
Havada kalma süresi
Aynı yükseklikten atılıp aynı yüksekliğe düşerse: t = 2vy/g.
t = 2·4,788/9,81 = 0,9762 s
Yatay mesafe
x = vx·t = 13,16·0,9762 = 12,84 m
Cevap
x = 12,84 m
6.Eğik atış
Cevap: t = 4,29 s
Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.
Atış hızını bileşenlerine ayırın
Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.
vx = v0·cos θ = 20·cos 55° = 11,47 m/s
vy = v0·sin θ = 20·sin 55° = 16,38 m/s
Havada kalma süresi
y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.
0 = 20 + 16,38·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (16,38 + √(268,4 + 392,4))/9,81 = 4,29 s
Cevap
t = 4,29 s
7.Dairesel hareket
Cevap: N = 7932 N
Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.
Tepedeki kuvvetler
Merkeze doğru (aşağı) pozitiftir.
m·g − N = m·v²/r
N = 1200·9,81 − 1200·8²/20 = 11772 − 3840 = 7932 N
Cevap
N = 7932 N
Otomobil daha hafif hisseder: yol onu ağırlığından daha az iter.
8.Dairesel hareket
Cevap: T = 53,96 N
Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.
En alt noktadaki kuvvetler
Merkeze doğru (yukarı) yön pozitiftir.
T − m·g = m·v²/r
T = 1,8·9,81 + 1,8·5,5²/1,5 = 17,66 + 36,3 = 53,96 N
Cevap
T = 53,96 N
9.İş ve enerji
Cevap: v = 6,015 m/s
İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).
Eğim boyunca enerji denkliği
Blok d·sin θ kadar alçalırken sürtünme μmg·cos θ·d kadar enerji alır. Kütle sadeleşir.
½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·5·(0,5736 − 0,25·0,8192)) = 6,015 m/s
Cevap
v = 6,015 m/s
10.İş ve enerji
Cevap: x = 28,01 cm
İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).
Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji
Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.
mgh − μmgL = 19,62·(1,5 − 0,2·2,5) = 19,62 J
En büyük sıkışma
½kx² = 19,62 → x = √(2·19,62/500) = 0,2801 m = 28,01 cm
Cevap
x = 28,01 cm
11.Momentum ve çarpışmalar
Cevap: v = 218,1 m/s
Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.
Çarpmadan sonra salınım
V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,06) = 1,085 m/s
Çarpışma
m·v = (m + M)·V → v = (0,005 + 1)·1,085/0,005 = 218,1 m/s
Cevap
v = 218,1 m/s
12.Momentum ve çarpışmalar
Cevap: Favg = 162 N
Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.
Momentumdaki değişim
J = m·Δv = 0,3·(13 + 14) = 8,1 N·s
Ortalama kuvvet
Favg = J/Δt = 8,1/0,05 = 162 N
Cevap
Favg = 162 N
13.Rijit cismin dönmesi
Cevap: v = 3,172 m/s
Sabit eksen etrafında dönme: eksene göre momentlerin toplamı I·α’ya eşittir (ΣM = I·α), ötelemede ΣF = m·a olması gibi. Enerji biçiminde, θ açısı (radyan) kadar dönen T torku T·θ iş yapar ve bu ½·I·ω² kinetik enerjisini değiştirir; yerçekimi kütle merkezinin m·g·Δh enerjisini ekler ya da alır. Güç P = T·ω’dır.
Yuvarlanma ve açısal momentum: kaymadan yuvarlanan cisim için v = ω·r’dir, bu yüzden kinetik enerjisi ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²))’dir. Bir eğimde bu a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)) verir. Bir eksene göre dış moment etki etmediğinde, kinetik enerji kaybolsa bile o eksene göre açısal momentum sabit kalır: I₁·ω₁ = I₂·ω₂.
Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.
Motor torku
ω₁ = 2π·1450/60 = 151,8 rad/s
T1 = P/ω₁ = 7500/151,8 = 49,39 N·m
Çıkış torku
T2 = 49,39·45/12·0,98 = 181,5 N·m
Cevap
T2 = 181,5 N·m
16.Dişliler ve dişli dizileri
Cevap: θ = 171,9 °
Kayış-kasnak sürücüleri: kayma olmadığında iki kasnağın çevre hızı aynıdır, v = π·d·n/60; dolayısıyla n₁·d₁ = n₂·d₂ ve hız oranı d₂/d₁’dir. s kayması, tahrik edilen kasnağı biraz yavaşlatır: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). İletilen güç P = (T₁ − T₂)·v’dir; T₁ gergin taraftaki, T₂ gevşek taraftaki çekme kuvvetidir. Sürtünme gerilmelerin oranını sınırlar: T₁/T₂ = eμθ; burada θ, küçük kasnaktaki sarılma açısıdır (radyan cinsinden); açık bir kayış için θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)), C eksenler arası uzaklıktır.
Kayış açısı
asin(0,07083) = 4,062°
Sarılma açısı
θ = 180 − 2·4,062 = 171,9°
Cevap
θ = 171,9°
17.Yaylar ve sarkaçlar
Cevap: x = 3,731 cm
Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.
Açısal frekans
ω = √(230/1,2) = 13,84 rad/s
ω·t = 13,84·1,45 = 20,07 rad
Yer değiştirme
x = A·cos(ω·t) = 11·cos(20,07) = 3,731 cm
Cevap
x = 3,731 cm
18.Yaylar ve sarkaçlar
Cevap: amax = 49,5 m/s²
Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.
Açısal frekans
ω = √(360/0,8) = 21,21 rad/s
En büyük ivme
amax = A·ω² = 0,11·21,21² = 49,5 m/s²
Cevap
amax = 49,5 m/s²
19.Mekanik titreşimler
Cevap: ζ = 0,06031
Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.