Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)5,128 s33,33

120 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 6,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.

v₀ = 120 km/ha = −6,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
v₀ = 16 m/s25 m

Bir top, yerden 25 m yükseklikteki bir çatının kenarından 16 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 16 m/sh₀ = 25 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
kutuv₀ = 7 m/sμ = ?

Bir kutu düz bir zeminde 7 m/s ilk hızla kayıyor ve 50 m sonra duruyor. g = 9,81 m/s² alın. Kinetik sürtünme katsayısı μ değerini bulun.

v₀ = 7 m/sd = 50 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Newton yasalarıZor
6 kg7 kgTF = 90 Nμ = 0,3

Düz bir zemindeki iki blok hafif yatay bir iple bağlıdır. 90 N’luk yatay bir kuvvet öndeki 7 kg’lık bloğu çekiyor; 6 kg’lık blok arkadan çekiliyor. İki blok için de kinetik sürtünme katsayısı 0,3. g = 9,81 m/s² alın. Bağlantı ipindeki gerilme T değerini bulun.

m1 = 6 kgm2 = 7 kgF = 90 Nμ = 0,3g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = 10 m/s40°menzilH = ?

Bir top düz zeminden yatayın 40° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Topun ulaştığı en büyük yükseklik H değerini bulun.

v0 = 10 m/sθ = 40°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Eğik atışZor
11 mv0​ = 29 m/s50°x = ?

Bir top yer seviyesinden 29 m/s hızla ve yatayın 50° üstünde atılıyor. İnerken 11 m yüksekliğindeki bir binanın düz çatısına düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış noktasından düştüğü yere kadar yatay uzaklık x değerini bulun.

v₀ = 29 m/sθ = 50°hroof = 11 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Dairesel hareketOrta
r = 80 mvmax​ = ?

Bir otomobil 80 m yarıçaplı düz bir virajı dönüyor. Lastiklerle yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,6. g = 9,81 m/s² alın. Otomobilin kaymadan virajı dönebileceği en yüksek hız vmax değerini bulun.

r = 80 mμs = 0,6g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.Dairesel hareketZor
r = 0,9 mv = 5,5 m/s

0,9 m uzunluğunda bir ipe bağlı 0,8 kg’lık bir top düşey bir çember üzerinde döndürülüyor. En alt noktada 5,5 m/s hızla hareket ediyor. g = 9,81 m/s² alın. En alt noktada ipteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m = 0,8 kgr = 0,9 mv = 5,5 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.İş ve enerjiOrta
45°d = 13 mμ = 0,3

4 kg kütleli bir blok, yatayla 45° açı yapan bir eğimde 13 m kayıyor; kinetik sürtünme katsayısı 0,3. Sürtünmeye karşı yapılan iş Wf değerini bulun.

m = 4 kgθ = 45°μ = 0,3d = 13 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
10.İş ve enerjiZor
F = 90 N35°μ = 0,258 kg

Kütlesi 8 kg olan bir blok, 35° eğimli bir yüzeyin dibinde durgun hâlden başlıyor ve eğime paralel 90 N sabit bir kuvvetle yukarı çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25’tür. Blok eğim boyunca 9 m yukarı hareket ettikten sonraki hızı v değerini bulun.

m = 8 kgF = 90 Nθ = 35°μ = 0,25d = 9 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
1 kg76 m/s8 kgv′2​ = ?

Yatay olarak 17 m/s hızla giden 9 kg’lık bir mermi, aynı doğru boyunca hareket eden iki parçaya ayrılarak patlıyor. 1 kg’lık parça 76 m/s hızla ileri devam ediyor. 8 kg’lık parçanın hızı v′2 değerini bulun (ilk yönde pozitif).

M = 9 kgu = 17 m/sm1 = 1 kgv′1 = 76 m/sm2 = 8 kg
v′2 = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
900 kg11 m/s1400 kg24 m/sθ = ?

Bir kavşakta 11 m/s hızla doğuya giden 900 kg’lık bir otomobil, 24 m/s hızla kuzeye giden 1400 kg’lık bir otomobille çarpışıyor. Otomobiller birbirine kenetleniyor. Çarpışmadan hemen sonra enkazın doğudan kuzeye doğru ölçülen yönü θ değerini bulun.

m1 = 900 kgv1 = 11 m/s (E)m2 = 1400 kgv2 = 24 m/s (N)
θ = °
13.Rijit cismin dönmesiOrta
n = 2200 rpmP = 186 kW

Bir mil 2200 devir/dakikada 186 kW iletiyor. Mildeki torku T bulun.

P = 186 kWn = 2200 rpm
T = N·m
14.Rijit cismin dönmesiZor
7 m/sω

Kütlesi 17 kg olan bir içi boş küre kaymadan 7 m/s ile yuvarlanıyor. Toplam kinetik enerjisinin yüzde kaçı p dönme enerjisidir?

m = 17 kgv = 7 m/sI = (2/3)·m·r²
p = %
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
d1​ = 80 mmd2​ = 300 mm1500 rpmn2​ = ?

1500 rpm ile dönen 80 mm’lik bir kasnak, %1 kaymayla bir kayış aracılığıyla 300 mm’lik bir kasnağı tahrik ediyor. Tahrik edilen kasnağın hızını n2 bulun.

n1 = 1500 rpmd1 = 80 mmd2 = 300 mms = 1 %
n2 = rpm
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
A = 25B = 60C = 12D = 40

Bileşik bir dişli dizisinde, 1450 rpm ile dönen giriş milindeki A dişlisi (25 diş) B dişlisini (60 diş) döndürüyor. C dişlisi (12 diş) B ile aynı mile sabitlenmiştir ve çıkış milindeki D dişlisini (40 diş) döndürüyor. Çıkış hızı nout değerini bulun.

nin = 1450 rpmA = 25B = 60C = 12D = 40
nout = rpm
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
L = ?

Periyodu 2,2 s olması için basit bir sarkaç ne uzunlukta olmalıdır? g = 9,81 m/s² alın. L değerini bulun.

T = 2,2 sg = 9,81 m/s²
L = m
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
1 kgk = 800 N/m400 m/s

400 m/s hızla giden 5 g’lık bir mermi, sürtünmesiz bir yüzeyde duran 1 kg’lık bir bloğa çarpıp içinde kalıyor. Blok k = 800 N/m olan yatay bir yaya bağlıdır. Oluşan salınımın genliği A değerini cm cinsinden bulun.

m = 5 gv = 400 m/sM = 1 kgk = 800 N/m
A = cm
19.Mekanik titreşimlerOrta
tx10 mm5 çevrim3,9 mm

Sönümlü bir kütle–yay sisteminin serbest titreşim deneyinde 10 mm’lik bir yer değiştirme tepesini 5 çevrim sonra 3,9 mm’lik bir tepe izliyor. Sönüm oranı ζ değerini bulun.

x0 = 10 mmx5 = 3,9 mmn = 5
ζ =
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 10k2​ = 30m = 10 kg

10 kg’lık bir kütle uç uca (seri) bağlı iki yaya asılı: üstteki yayın rijitliği k₁ = 10 kN/m, alttakinin k₂ = 30 kN/m. Sönümü ve yayların kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.

m = 10 kgk1 = 10 kN/mk2 = 30 kN/m
fn = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: s = 85,47 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 120/3,6 = 33,33 m/s

Fren mesafesi

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 33,33²/(2·6,5) = 85,47 m

Cevap

s = 85,47 m
2.Kinematik

Cevap: t = 4,416 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−25 = 16·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 16·t − 25 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (16 + √(16² + 2·9,81·25))/9,81 = 4,416 s

Cevap

t = 4,416 s
3.Newton yasaları

Cevap: μ = 0,04995

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Yavaşlama

a = v₀²/(2d) = 7²/(2·50) = 0,49 m/s²

Sürtünme katsayısı

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 0,49/9,81 = 0,04995

Cevap

μ = 0,04995
4.Newton yasaları

Cevap: T = 41,54 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Tüm sistem

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (90 − 38,26)/13 = 3,98 m/s²

Yalnızca arkadaki blok

T = m1·(a + μ·g) = 6·(3,98 + 2,943) = 41,54 N

Cevap

T = 41,54 N

İki blokta aynı μ varken sürtünme düşer: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Eğik atış

Cevap: H = 2,106 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 10·cos 40° = 7,66 m/s
vy = v0·sin θ = 10·sin 40° = 6,428 m/s

En yüksek nokta

Tepede düşey hız sıfırdır: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 6,428²/(2·9,81) = 2,106 m

Cevap

H = 2,106 m
6.Eğik atış

Cevap: x = 73,88 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 18,64 m/s, vy = 22,22 m/s

Çatıya iniş süresi

Büyük kök: top iniyor.

11 = 22,22·t − 4,905·t²
t = (22,22 + √(22,22² − 2·9,81·11))/9,81 = 3,963 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 18,64·3,963 = 73,88 m

Cevap

x = 73,88 m
7.Dairesel hareket

Cevap: vmax = 21,7 m/s

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

Merkezcil kuvveti sürtünme sağlar

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,6·9,81·80) = 21,7 m/s

Cevap

vmax = 21,7 m/s (78,12 km/h)
8.Dairesel hareket

Cevap: T = 34,74 N

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

En alt noktadaki kuvvetler

Merkeze doğru (yukarı) yön pozitiftir.

T − m·g = m·v²/r
T = 0,8·9,81 + 0,8·5,5²/0,9 = 7,848 + 26,89 = 34,74 N

Cevap

T = 34,74 N
9.İş ve enerji

Cevap: Wf = 108,2 J

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Sürtünme kuvveti

N = mg·cos θ = 39,24·0,7071 = 27,75 N
F = μN = 0,3·27,75 = 8,324 N

Sürtünmeye karşı iş

Wf = F·d = 8,324·13 = 108,2 J

Cevap

Wf = 108,2 J
10.İş ve enerji

Cevap: v = 8,066 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca kuvvetler

m·g = 8·9,81 = 78,48 N
mg·sin θ = 45,01 N
μ·mg·cos θ = 16,07 N

İş–enerji

½mv² = (90 − 61,09)·9 = 260,2 J
v = √(2·260,2/8) = 8,066 m/s

Cevap

v = 8,066 m/s
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = 9,625 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Önceki momentum

p = M·u = 9·17 = 153 kg·m/s

Sonraki momentum

153 = 1·76 + 8·v′2
v′2 = (153 − 76)/8 = 9,625 m/s

Cevap

v′2 = 9,625 m/s
12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: θ = 73,58 °

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Momentum bileşenleri

px = 900·11 = 9900 kg·m/s
py = 1400·24 = 33600 kg·m/s

Yön

tan θ = py/px = 3,394 → θ = 73,58°

Cevap

θ = 73,58°
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: T = 807,3 N·m

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Açısal hız

ω = 2π·2200/60 = 230,4 rad/s

Tork

T = P/ω = 186000/230,4 = 807,3 N·m

Cevap

T = 807,3 N·m
14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: p = 40 %

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Öteleme ve dönme kısımları

Etrans = ½·m·v² = ½·17·7² = 416,5 J
Erot = ½·I·ω² = ½·0,6667·m·r²·(v/r)² = 0,6667·416,5 = 277,7 J

Dönme payı

p = 277,7/694,2·100% = c/(1 + c)·100% = 40%

Cevap

p = 40 %

Pay yalnızca şekle bağlıdır, kütleye ya da hıza değil.

15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: n2 = 396 rpm

Kayış-kasnak sürücüleri: kayma olmadığında iki kasnağın çevre hızı aynıdır, v = π·d·n/60; dolayısıyla n₁·d₁ = n₂·d₂ ve hız oranı d₂/d₁’dir. s kayması, tahrik edilen kasnağı biraz yavaşlatır: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). İletilen güç P = (T₁ − T₂)·v’dir; T₁ gergin taraftaki, T₂ gevşek taraftaki çekme kuvvetidir. Sürtünme gerilmelerin oranını sınırlar: T₁/T₂ = eμθ; burada θ, küçük kasnaktaki sarılma açısıdır (radyan cinsinden); açık bir kayış için θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)), C eksenler arası uzaklıktır.

Kaymasız hız

1500·80/300 = 400 rpm

Kaymayla

n2 = 400·0,99 = 396 rpm

Cevap

n2 = 396 rpm
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: nout = 181,3 rpm

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Birinci kademe

nB = 1450·25/60 = 604,2 rpm = nC

İkinci kademe

nout = 604,2·12/40 = 181,3 rpm

Cevap

nout = 181,3 rpm

toplam oran = 8 : 1

17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: L = 1,203 m

Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.

Uzunluk için çözün

L = g·(T/2π)² = 9,81·(2,2/2π)² = 1,203 m

Cevap

L = 1,203 m
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: A = 7,053 cm

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Çarpmadan sonraki hız

V = m·v/(m + M) = 0,005·400/1,005 = 1,99 m/s

Açısal frekans

ω = √(k/(m + M)) = √(800/1,005) = 28,21 rad/s

Genlik

A = V/ω = 1,99/28,21 = 0,07053 m = 7,053 cm

Cevap

A = 7,053 cm
19.Mekanik titreşimler

Cevap: ζ = 0,02996

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Logaritmik azalma

δ = (1/5)·ln(10/3,9) = 0,1883

Sönüm oranı

ζ = δ/√(4π² + δ²) = 0,1883/√(39,48 + 0,03547) = 0,02996

Cevap

ζ = 0,02996
20.Mekanik titreşimler

Cevap: fn = 4,359 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Seri yaylar aynı kuvveti taşır ve uzamaları toplanır, bu yüzden tersleriyle birleşir: 1/k = 1/k1 + 1/k2.

1/keq = 1/10 + 1/30 → keq = 10·30/(10 + 30) = 7,5 kN/m

Doğal frekans

ωn = √(7500/10) = 27,39 rad/s
fn = 27,39/(2π) = 4,359 Hz

Cevap

fn = 4,359 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics