Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)0,6 s15

54 km/h hızla giden bir sürücü bir engel görüyor. Tepki süresi 0,6 s’dir; ardından otomobil 5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Engeli gördüğü andan itibaren toplam durma mesafesi d değerini bulun.

v₀ = 54 km/htr = 0,6 sa = −5 m/s²
d = m
2.KinematikZor
v₀ = 15 m/s30 m

Bir top, yerden 30 m yükseklikteki bir çatının kenarından 15 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 15 m/sh₀ = 30 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
35 kg15°F = 90 Nμ = 0,2

35 kg’lık bir kızak düz karda, yatayın 15° üstünde bir halatla 90 N kuvvetle çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,2. g = 9,81 m/s² alın. Kızağın ivmesi a değerini bulun.

m = 35 kgF = 90 Nθ = 15°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 10 kg5,5 kgμ = 0,25

Yatay bir masa üzerindeki 10 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 5,5 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Blok ile masa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 10 kgm2 = 5,5 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = 36 m/s65°menzilH = ?

Bir top düz zeminden yatayın 65° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Topun ulaştığı en büyük yükseklik H değerini bulun.

v0 = 36 m/sθ = 65°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Eğik atışZor
16 mv0​ = 37 m/s40°x = ?

Bir top yer seviyesinden 37 m/s hızla ve yatayın 40° üstünde atılıyor. İnerken 16 m yüksekliğindeki bir binanın düz çatısına düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış noktasından düştüğü yere kadar yatay uzaklık x değerini bulun.

v₀ = 37 m/sθ = 40°hroof = 16 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Dairesel hareketOrta
L = 0,4 m30°

0,4 m uzunluğundaki bir ipe bağlı küçük bir top, ip düşeyle sabit 30° açı yapacak şekilde yatay bir çemberde dönüyor (konik sarkaç). g = 9,81 m/s² alın. Topun hızı v değerini bulun.

L = 0,4 mθ = 30°g = 9,81 m/s²
v = m/s
8.Dairesel hareketZor
R = 3 mh = ?

Küçük bir araba sürtünmesiz bir pistte durgun hâlden bırakılıyor ve 3 m yarıçaplı düşey bir çembere giriyor. Çemberin tepesinde pistte kalabilmesi için çemberin dibinin üstünde en az hangi yükseklikten hmin başlamalıdır?

R = 3 mv₀ = 0
hmin = m
9.İş ve enerjiOrta
15°d = 5 mμ = 0,1

Bir blok, yatayla 15° açı yapan bir eğimden durgun halden kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,1. Eğim boyunca 5 m kaydıktan sonraki hızı v değerini bulun.

θ = 15°μ = 0,1d = 5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.İş ve enerjiZor
h = 1,5 mL = 1 mμ = 0,2k = 1500 N/m

2,5 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 1,5 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 1 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,2) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 1500 N/m) çarpıyor. Yayın en büyük sıkışması x değerini bulun.

m = 2,5 kgh = 1,5 mL = 1 mμ = 0,2k = 1500 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
3 kg6 m/s2 kg

6 m/s hızla giden 3 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 2 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra birinci kızağın hızı v′1 değerini bulun (ilk hareket yönü pozitif).

m1 = 3 kgm2 = 2 kgv1 = 6 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
1500 kg13 m/s1900 kg20 m/sθ = ?

Bir kavşakta 13 m/s hızla doğuya giden 1500 kg’lık bir otomobil, 20 m/s hızla kuzeye giden 1900 kg’lık bir otomobille çarpışıyor. Otomobiller birbirine kenetleniyor. Çarpışmadan hemen sonra enkazın doğudan kuzeye doğru ölçülen yönü θ değerini bulun.

m1 = 1500 kgv1 = 13 m/s (E)m2 = 1900 kgv2 = 20 m/s (N)
θ = °
13.Rijit cismin dönmesiOrta
L = 3 mm = 5 kgα

Kütlesi 5 kg ve uzunluğu 3 m olan düzgün ince bir çubuk bir ucundan mafsallanmış ve yatay tutuluyor. Duruştan bırakılıyor. g = 9,81 m/s² kullanın. Bırakıldıktan hemen sonra mafsalın çubuğa uyguladığı düşey kuvveti R bulun.

m = 5 kgL = 3 mg = 9,81 m/s²
R = N
14.Rijit cismin dönmesiZor
θ = 25°vs = 8 m

Bir dolu silindir duruştan başlar ve yatayla 25° eğimli bir yokuştan kaymadan yuvarlanır. g = 9,81 m/s² kullanın. Yokuş boyunca 8 m yuvarlandıktan sonraki hızını v bulun.

θ = 25°s = 8 mI = ½·m·r²g = 9,81 m/s²
v = m/s
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
N1​ = 12N2​ = 80

1440 rpm ile çalışan 4 kW’lık bir motor 12 dişli bir pinyonu döndürüyor; pinyon 80 dişli bir dişliyi kavrıyor. Dişli çiftinin verimi %98. Motor milindeki tork T1 değerini bulun.

P = 4 kWn1 = 1440 rpmN1 = 12N2 = 80η = 98%
T1 = N·m
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
A = 18B = 45C = 30D = 72

Bileşik bir dişli dizisinde, 1500 rpm ile dönen giriş milindeki A dişlisi (18 diş) B dişlisini (45 diş) döndürüyor. C dişlisi (30 diş) B ile aynı mile sabitlenmiştir ve çıkış milindeki D dişlisini (72 diş) döndürüyor. Çıkış hızı nout değerini bulun.

nin = 1500 rpmA = 18B = 45C = 30D = 72
nout = rpm
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
t (s)x (cm)1,4 s

k = 280 N/m olan bir yaydaki 2,8 kg’lık kütle pozitif yönde 4 cm çekiliyor ve t = 0’da durgun hâlden bırakılıyor. t = 1,4 s anında hızı v değerini (işaretiyle) bulun.

m = 2,8 kgk = 280 N/mA = 4 cmt = 1,4 s
v = m/s
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
1 kgk = 1600 N/m100 m/s

100 m/s hızla giden 8 g’lık bir mermi, sürtünmesiz bir yüzeyde duran 1 kg’lık bir bloğa çarpıp içinde kalıyor. Blok k = 1600 N/m olan yatay bir yaya bağlıdır. Oluşan salınımın genliği A değerini cm cinsinden bulun.

m = 8 gv = 100 m/sM = 1 kgk = 1600 N/m
A = cm
19.Mekanik titreşimlerOrta
tx40 mm3 çevrim2,3 mm

Sönümlü bir kütle–yay sisteminin serbest titreşim deneyinde 40 mm’lik bir yer değiştirme tepesini 3 çevrim sonra 2,3 mm’lik bir tepe izliyor. Sönüm oranı ζ değerini bulun.

x0 = 40 mmx3 = 2,3 mmn = 3
ζ =
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 50k2​ = 40m = 25 kg

25 kg’lık bir kütle, rijitlikleri k₁ = 50 kN/m ve k₂ = 40 kN/m olan yan yana (paralel) iki yaya asılı. Kütle yatay kalıyor. Yay sisteminin eşdeğer rijitliği keq değerini kN/m cinsinden bulun.

m = 25 kgk1 = 50 kN/mk2 = 40 kN/m
keq = kN/m

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: d = 31,5 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Birimler

v₀ = 54/3,6 = 15 m/s

Tepki mesafesi

d1 = v₀·tr = 15·0,6 = 9 m

Fren mesafesi

d2 = v₀²/(2a) = 15²/(2·5) = 22,5 m

Toplam

d = 9 + 22,5 = 31,5 m

Cevap

d = 31,5 m
2.Kinematik

Cevap: t = 4,437 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−30 = 15·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 15·t − 30 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (15 + √(15² + 2·9,81·30))/9,81 = 4,437 s

Cevap

t = 4,437 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 0,6549 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Normal kuvvet

N = m·g − F·sin θ = 343,4 − 90·sin 15° = 320,1 N

Yatay kuvvetler

m·a = F·cos θ − μ·N = 86,93 − 64,01
a = 22,92/35 = 0,6549 m/s²

Cevap

a = 0,6549 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: T = 43,51 N

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Sistemin ivmesi

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (53,96 − 24,53)/15,5 = 1,899 m/s²

Masadaki bloktan gerilme kuvveti

T − μ·m1·g = m1·a
T = 10·1,899 + 24,53 = 43,51 N

Cevap

T = 43,51 N
5.Eğik atış

Cevap: H = 54,26 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 36·cos 65° = 15,21 m/s
vy = v0·sin θ = 36·sin 65° = 32,63 m/s

En yüksek nokta

Tepede düşey hız sıfırdır: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 32,63²/(2·9,81) = 54,26 m

Cevap

H = 54,26 m
6.Eğik atış

Cevap: x = 114,6 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 28,34 m/s, vy = 23,78 m/s

Çatıya iniş süresi

Büyük kök: top iniyor.

16 = 23,78·t − 4,905·t²
t = (23,78 + √(23,78² − 2·9,81·16))/9,81 = 4,042 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 28,34·4,042 = 114,6 m

Cevap

x = 114,6 m
7.Dairesel hareket

Cevap: v = 1,064 m/s

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Çemberin yarıçapı

r = L·sin θ = 0,4·sin 30° = 0,2 m

Sürat

İp gerilmesi ve yerçekimi birlikte içe doğru kuvveti verir: tan θ = v²/(r·g).

v = √(r·g·tan θ) = √(0,2·9,81·tan 30°) = 1,064 m/s

Cevap

v = 1,064 m/s
8.Dairesel hareket

Cevap: hmin = 7,5 m

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Tepedeki koşul

m·g = m·v²/R → v² = g·R

Enerjinin korunumu

g·h = g·2R + ½·g·R → h = 2,5·R = 2,5·3 = 7,5 m

Cevap

hmin = 7,5 m
9.İş ve enerji

Cevap: v = 3,989 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca enerji denkliği

Blok d·sin θ kadar alçalırken sürtünme μmg·cos θ·d kadar enerji alır. Kütle sadeleşir.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·5·(0,2588 − 0,1·0,9659)) = 3,989 m/s

Cevap

v = 3,989 m/s
10.İş ve enerji

Cevap: x = 20,62 cm

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 24,53·(1,5 − 0,2·1) = 31,88 J

En büyük sıkışma

½kx² = 31,88 → x = √(2·31,88/1500) = 0,2062 m = 20,62 cm

Cevap

x = 20,62 cm
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′1 = 1,2 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (3 − 2)/(3 + 2)·6 = 1,2 m/s
v′2 = 2·3/(3 + 2)·6 = 7,2 m/s

Cevap

v′1 = 1,2 m/s
12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: θ = 62,84 °

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Momentum bileşenleri

px = 1500·13 = 19500 kg·m/s
py = 1900·20 = 38000 kg·m/s

Yön

tan θ = py/px = 1,949 → θ = 62,84°

Cevap

θ = 62,84°
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: R = 12,26 N

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Mafsala göre momentler

Bırakma anında ω = 0’dır, bu yüzden merkezcil ivme yoktur ve merkez doğrudan aşağı ivmelenir.

m·g·L/2 = (m·L²/3)·α → α = 3g/(2L) = 3·9,81/(2·3) = 4,905 rad/s²

Düşey kuvvetler

aG = α·L/2 = 7,357 m/s²
m·g − R = m·aG → R = 5·(9,81 − 7,357) = 12,26 N

Cevap

R = 12,26 N

R = m·g/4, uzunluktan bağımsızdır.

14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: v = 6,65 m/s

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Düşülen yükseklik

h = s·sin θ = 8·sin 25° = 3,381 m

Yuvarlanmayla enerji dengesi

Kaymadan yuvarlanma: ω = v/r ve sürtünme temas noktasında iş yapmaz.

m·g·h = ½·m·v²·(1 + 0,5)
v = √(2·9,81·3,381/1,5) = 6,65 m/s

Cevap

v = 6,65 m/s
15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: T1 = 26,53 N·m

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Motor torku

ω₁ = 2π·1440/60 = 150,8 rad/s
T1 = P/ω₁ = 4000/150,8 = 26,53 N·m

Cevap

T1 = 26,53 N·m
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: nout = 250 rpm

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Birinci kademe

nB = 1500·18/45 = 600 rpm = nC

İkinci kademe

nout = 600·30/72 = 250 rpm

Cevap

nout = 250 rpm

toplam oran = 6 : 1

17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: v = −0,3962 m/s

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Açısal frekans

ω = √(280/2,8) = 10 rad/s
ω·t = 10·1,4 = 14 rad

Hız

v = −A·ω·sin(ω·t) = −0,04·10·sin(14) = −0,3962 m/s

Cevap

v = −0,3962 m/s
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: A = 1,992 cm

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Çarpmadan sonraki hız

V = m·v/(m + M) = 0,008·100/1,008 = 0,7937 m/s

Açısal frekans

ω = √(k/(m + M)) = √(1600/1,008) = 39,84 rad/s

Genlik

A = V/ω = 0,7937/39,84 = 0,01992 m = 1,992 cm

Cevap

A = 1,992 cm
19.Mekanik titreşimler

Cevap: ζ = 0,1498

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Logaritmik azalma

δ = (1/3)·ln(40/2,3) = 0,952

Sönüm oranı

ζ = δ/√(4π² + δ²) = 0,952/√(39,48 + 0,9063) = 0,1498

Cevap

ζ = 0,1498
20.Mekanik titreşimler

Cevap: keq = 90 kN/m

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Yan yana yaylar aynı uzamayı paylaşır ve kuvvetleri toplanır, bu yüzden rijitlikleri doğrudan toplanır: k = k1 + k2.

keq = 50 + 40 = 90 kN/m

Cevap

keq = 90 kN/m

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics