Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
a = 2 m/s²s = 1200 m

Bir uçak durgun hâlden başlayıp pist boyunca 2 m/s² ile düzgün olarak hızlanıyor. 1200 m sonraki hızı v değerini bulun.

v₀ = 0a = 2 m/s²s = 1200 m
v = m/s
2.KinematikZor
t (s)v (m/s)6 s

Bir tramvay durgun hâlden başlayıp 6 s boyunca 2,5 m/s² ile hızlanıyor, sonra 14 s sabit hızla gidiyor ve son olarak durana kadar 2 m/s² ile fren yapıyor. İki durak arasındaki toplam mesafe s değerini bulun.

a1 = 2,5 m/s²t1 = 6 st2 = 14 sa3 = −2 m/s²
s = m
3.Newton yasalarıOrta
30 kg35°F = 190 Nμ = 0,2

30 kg’lık bir kızak düz karda, yatayın 35° üstünde bir halatla 190 N kuvvetle çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,2. g = 9,81 m/s² alın. Kızağın ivmesi a değerini bulun.

m = 30 kgF = 190 Nθ = 35°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 4 kg7,5 kgθ = 20°

20° eğimli bir rampadaki 4 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 7,5 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Blok ile rampa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 4 kgm2 = 7,5 kgθ = 20°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = 40 m/sθ = ?R = 140 m

Bir top düz zeminden 40 m/s hızla atılıyor ve 140 m uzağa düşmelidir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. İki olası atış açısından küçük olanı θ bulun.

v₀ = 40 m/sR = 140 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Eğik atışZor
h = 5 mv0​ = 23 m/s20°v = ?

Bir top 5 m’lik bir uçurumun tepesinden 23 m/s hızla ve yatayın 20° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yere çarpma hızı v değerini bulun.

v₀ = 23 m/sθ = 20°h = 5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
7.Dairesel hareketOrta
r = 145 mvmax​ = ?

Bir otomobil 145 m yarıçaplı düz bir virajı dönüyor. Lastiklerle yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,6. g = 9,81 m/s² alın. Otomobilin kaymadan virajı dönebileceği en yüksek hız vmax değerini bulun.

r = 145 mμs = 0,6g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.Dairesel hareketZor
θ = 10°merkezevmax​ = ?

40 m yarıçaplı bir viraj 10° eğimlendirilmiştir ve lastikler ile yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,3’dir. g = 9,81 m/s² alın. Bir otomobilin virajı yukarı ve dışarı kaymadan alabileceği en yüksek hız vmax değerini bulun.

r = 40 mθ = 10°μs = 0,3g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
9.İş ve enerjiOrta
35°d = 12 mμ = 0,25

Bir blok, yatayla 35° açı yapan bir eğimden durgun halden kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25. Eğim boyunca 12 m kaydıktan sonraki hızı v değerini bulun.

θ = 35°μ = 0,25d = 12 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.İş ve enerjiZor
F = 75 N35°μ = 0,258 kg

Kütlesi 8 kg olan bir blok, 35° eğimli bir yüzeyin dibinde durgun hâlden başlıyor ve eğime paralel 75 N sabit bir kuvvetle yukarı çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25’tür. Blok eğim boyunca 9 m yukarı hareket ettikten sonraki hızı v değerini bulun.

m = 8 kgF = 75 Nθ = 35°μ = 0,25d = 9 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
1 kgv = ?20 gh = 6 cm

20 g’lık bir mermi, hafif iplerle asılı 1 kg’lık bir tahta bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. Blok, başlangıçtakinden 6 cm daha yükseğe salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 20 gM = 1 kgh = 6 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
1700 kgv1​ = ?800 kg

1700 kg’lık bir otomobil park hâlindeki 800 kg’lık bir otomobile çarpıyor. Enkazlar birbirine kenetleniyor ve durmadan önce 4,5 m kayıyor. Lastikler ile yol arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,5. g = 9,81 m/s² alın. Birinci otomobilin çarpışmadan hemen önceki hızı v1 değerini bulun.

m1 = 1700 kgm2 = 800 kgd = 4,5 mμ = 0,5g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
13.Rijit cismin dönmesiOrta
0 → 800 rpmI = 31,5 kg·m²

Bir motor, atalet momenti 31,5 kg·m² olan bir volanı 44 s içinde duruştan 800 devir/dakikaya çıkarıyor. Kayıpları ihmal ederek verdiği ortalama gücü Pavg kW cinsinden bulun.

I = 31,5 kg·m²n = 800 rpmt = 44 s
Pavg = kW
14.Rijit cismin dönmesiZor
2 m/sω

Kütlesi 1,5 kg olan bir dolu silindir kaymadan 2 m/s ile yuvarlanıyor. Dönme kinetik enerjisini Erot bulun.

m = 1,5 kgv = 2 m/sI = ½·m·r²
Erot = J
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
d1​ = 80 mmd2​ = 300 mm1450 rpmn2​ = ?

1450 rpm ile dönen 80 mm’lik bir kasnak, %1,5 kaymayla bir kayış aracılığıyla 300 mm’lik bir kasnağı tahrik ediyor. Tahrik edilen kasnağın hızını n2 bulun.

n1 = 1450 rpmd1 = 80 mmd2 = 300 mms = 1,5 %
n2 = rpm
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
A = 48B = 50C = 15D = 30

Bileşik bir dişli dizisinde, 2900 rpm ile dönen giriş milindeki A dişlisi (48 diş) B dişlisini (50 diş) döndürüyor. C dişlisi (15 diş) B ile aynı mile sabitlenmiştir ve çıkış milindeki D dişlisini (30 diş) döndürüyor. Çıkış hızı nout değerini bulun.

nin = 2900 rpmA = 48B = 50C = 15D = 30
nout = rpm
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
3,5 kgk = 230 N/mA = 10 cmx = 2 cm

k = 230 N/m olan bir yaydaki 3,5 kg’lık kütle sürtünmesiz bir yüzeyde 10 cm genlikle salınıyor. Dengeden 2 cm uzaktayken hızı v değerini bulun.

m = 3,5 kgk = 230 N/mA = 10 cmx = 2 cm
v = m/s
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
2,4 kgk = 170 N/mA = 4 cm

k = 170 N/m olan bir yaya bağlı 2,4 kg’lık bir kütle denge konumundan 4 cm çekilip serbest bırakılıyor. Salınımın toplam enerjisi E değerini bulun.

m = 2,4 kgk = 170 N/mA = 4 cm
E = J
19.Mekanik titreşimlerOrta
k = 5 kN/mc = 150 N·s/mm = 50 kg

50 kg’lık bir kütle, rijitliği 5 kN/m olan bir yay ve sönüm katsayısı 150 N·s/m olan viskoz bir sönümleyiciyle taşınıyor. Sönüm oranı ζ değerini bulun.

m = 50 kgk = 5 kN/mc = 150 N·s/m
ζ =
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 12k2​ = 5k3​ = 25m = 25 kg

25 kg’lık bir kütle k₃ = 25 kN/m yayına asılı. k₃’ün üst ucu, yan yana iki yaya, k₁ = 12 kN/m ve k₂ = 5 kN/m, asılı rijit bir çubuğa bağlıdır; çubuk yatay kalıyor. Sönümü ve yaylarla çubuğun kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.

m = 25 kgk1 = 12 kN/mk2 = 5 kN/mk3 = 25 kN/m
fn = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: v = 69,28 m/s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Mesafe sonundaki hız

v = √(2·a·s) = √(2·2·1200) = 69,28 m/s

Cevap

v = 69,28 m/s
(249,4 km/h)
2.Kinematik

Cevap: s = 311,3 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

En yüksek hız

v = a1·t1 = 2,5·6 = 15 m/s

Her evrenin mesafesi

s1 = ½·2,5·6² = 45 m
s2 = 15·14 = 210 m
s3 = 15²/(2·2) = 56,25 m

Toplam mesafe

s = 45 + 210 + 56,25 = 311,3 m

Cevap

s = 311,3 m
3.Newton yasaları

Cevap: a = 3,952 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Normal kuvvet

N = m·g − F·sin θ = 294,3 − 190·sin 35° = 185,3 N

Yatay kuvvetler

m·a = F·cos θ − μ·N = 155,6 − 37,06
a = 118,6/30 = 3,952 m/s²

Cevap

a = 3,952 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: T = 40,36 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

İp boyunca kuvvetler

m₂·g = 73,58 N
m₁·g·sin θ = 13,42 N
μ·m₁·g·cos θ = 9,218 N

Sistemin ivmesi

a = (73,58 − 13,42 − 9,218)/11,5 = 4,429 m/s²

Asılı kütleden ip gerilmesi

m2·g − T = m2·a → T = 7,5·(9,81 − 4,429) = 40,36 N

Cevap

T = 40,36 N
5.Eğik atış

Cevap: θ = 29,57 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülü

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·140/40² = 0,8584

Açı

2θ = 59,13° → θ = 29,57°

Cevap

θ = 29,57°

Diğer çözüm 90° − θ = 60,43°.

6.Eğik atış

Cevap: v = 25,04 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 23·cos 20° = 21,61 m/s
vy0 = 23·sin 20° = 7,866 m/s

Çarpmadaki düşey hız

Düşey yönde enerji veya v² = v₀² + 2as.

vy = √(7,866² + 2·9,81·5) = 12,65 m/s

Çarpma hızı

v = √(21,61² + 12,65²) = 25,04 m/s

Cevap

v = 25,04 m/s

Enerjiyle kontrol edin: v² = v₀² + 2gh.

7.Dairesel hareket

Cevap: vmax = 29,21 m/s

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

Merkezcil kuvveti sürtünme sağlar

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,6·9,81·145) = 29,21 m/s

Cevap

vmax = 29,21 m/s (105,2 km/h)
8.Dairesel hareket

Cevap: vmax = 14,05 m/s

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Kuvvet dengeleri

Sürtünme eğim aşağı yönlüdür.

N·(sin θ + μ·cos θ) = m·v²/r
N·(cos θ − μ·sin θ) = m·g

Sürat

v = √(40·9,81·0,4691/0,9327) = 14,05 m/s

Cevap

vmax = 14,05 m/s
(50,57 km/h)
9.İş ve enerji

Cevap: v = 9,318 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca enerji denkliği

Blok d·sin θ kadar alçalırken sürtünme μmg·cos θ·d kadar enerji alır. Kütle sadeleşir.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·12·(0,5736 − 0,25·0,8192)) = 9,318 m/s

Cevap

v = 9,318 m/s
10.İş ve enerji

Cevap: v = 5,595 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca kuvvetler

m·g = 8·9,81 = 78,48 N
mg·sin θ = 45,01 N
μ·mg·cos θ = 16,07 N

İş–enerji

½mv² = (75 − 61,09)·9 = 125,2 J
v = √(2·125,2/8) = 5,595 m/s

Cevap

v = 5,595 m/s
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 55,33 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Çarpmadan sonra salınım

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,06) = 1,085 m/s

Çarpışma

m·v = (m + M)·V → v = (0,02 + 1)·1,085/0,02 = 55,33 m/s

Cevap

v = 55,33 m/s
12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v1 = 9,771 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Çarpışmadan sonraki hız

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,5·9,81·4,5) = 6,644 m/s

Çarpışmada momentum

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 2500·6,644/1700 = 9,771 m/s

Cevap

v1 = 9,771 m/s
(35,18 km/h)
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: Pavg = 2,512 kW

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Açısal hız

ω = 2π·800/60 = 83,78 rad/s

Enerji

E = ½·I·ω² = ½·31,5·83,78² = 110540 J

Ortalama güç

Pavg = E/t = 110540/44 = 2512 W = 2,512 kW

Cevap

Pavg = 2,512 kW
14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: Erot = 1,5 J

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Öteleme ve dönme kısımları

Etrans = ½·m·v² = ½·1,5·2² = 3 J
Erot = ½·I·ω² = ½·0,5·m·r²·(v/r)² = 0,5·3 = 1,5 J

Cevap

Erot = 1,5 J
15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: n2 = 380,9 rpm

Kayış-kasnak sürücüleri: kayma olmadığında iki kasnağın çevre hızı aynıdır, v = π·d·n/60; dolayısıyla n₁·d₁ = n₂·d₂ ve hız oranı d₂/d₁’dir. s kayması, tahrik edilen kasnağı biraz yavaşlatır: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). İletilen güç P = (T₁ − T₂)·v’dir; T₁ gergin taraftaki, T₂ gevşek taraftaki çekme kuvvetidir. Sürtünme gerilmelerin oranını sınırlar: T₁/T₂ = eμθ; burada θ, küçük kasnaktaki sarılma açısıdır (radyan cinsinden); açık bir kayış için θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)), C eksenler arası uzaklıktır.

Kaymasız hız

1450·80/300 = 386,7 rpm

Kaymayla

n2 = 386,7·0,985 = 380,9 rpm

Cevap

n2 = 380,9 rpm
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: nout = 1392 rpm

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Birinci kademe

nB = 2900·48/50 = 2784 rpm = nC

İkinci kademe

nout = 2784·15/30 = 1392 rpm

Cevap

nout = 1392 rpm

toplam oran = 2,083 : 1

17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: v = 0,7943 m/s

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Açısal frekans

ω = √(230/3,5) = 8,106 rad/s

x’teki hız

v = ω·√(A² − x²) = 8,106·√(0,1² − 0,02²) = 0,7943 m/s

Cevap

v = 0,7943 m/s
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: E = 0,136 J

Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.

Açısal frekans

ω = √(170/2,4) = 8,416 rad/s

Enerji

E = ½·k·A² = ½·170·0,04² = 0,136 J

Cevap

E = 0,136 J
19.Mekanik titreşimler

Cevap: ζ = 0,15

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Kritik sönüm

cc = 2·√(k·m) = 2·√(5000·50) = 1000 N·s/m

Sönüm oranı

ζ = c/cc = 150/1000 = 0,15

Cevap

ζ = 0,15

ζ < 1, bu yüzden sistem az sönümlüdür ve sönerken salınır.

20.Mekanik titreşimler

Cevap: fn = 3,202 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Yalnızca k1 ve k2 paraleldir. Bu çift k3 ile seridir, bu yüzden onları tersleriyle birleştirin.

k12 = 12 + 5 = 17 kN/m
keq = 17·25/(17 + 25) = 10,12 kN/m

Doğal frekans

ωn = √(10119/25) = 20,12 rad/s
fn = 20,12/(2π) = 3,202 Hz

Cevap

fn = 3,202 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics