Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)2 s10

36 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.

v₀ = 36 km/ha = −5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
AB: 15 m/s30 m

A topu 30 m yükseklikten durgun hâlden bırakılıyor. Aynı anda B topu tam altındaki yerden 15 m/s hızla dik olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yerden hangi yükseklikte y karşılaşırlar?

H = 30 mv0B = 15 m/sg = 9,81 m/s²
y = m
3.Newton yasalarıOrta
kutuv₀ = 9,5 m/sμ = ?

Bir kutu düz bir zeminde 9,5 m/s ilk hızla kayıyor ve 15 m sonra duruyor. g = 9,81 m/s² alın. Kinetik sürtünme katsayısı μ değerini bulun.

v₀ = 9,5 m/sd = 15 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 2,5 kg6,5 kgθ = 30°

30° eğimli bir rampadaki 2,5 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 6,5 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Blok ile rampa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 2,5 kgm2 = 6,5 kgθ = 30°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = 40 m/sθ = ?R = 80 m

Bir top düz zeminden 40 m/s hızla atılıyor ve 80 m uzağa düşmelidir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. İki olası atış açısından küçük olanı θ bulun.

v₀ = 40 m/sR = 80 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Eğik atışZor
h = 25 mv0​ = 13 m/s50°x = ?

Bir top 25 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 50° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 13 m/sθ = 50°h = 25 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Dairesel hareketOrta
θ = ?merkeze60 km/h

Bir yol mühendisi otomobillerin 360 m yarıçaplı bir virajı sürtünmeye dayanmadan 60 km/h ile almasını istiyor. g = 9,81 m/s² alın. Eğim açısı θ değerini bulun.

r = 360 mv = 60 km/hg = 9,81 m/s²
θ = °
8.Dairesel hareketZor
r = 0,7 m8 m/svtop​ = ?

0,7 m uzunluğundaki hafif bir ipe bağlı 0,3 kg’lık bir top düşey bir çemberde döndürülüyor. En alt noktada hızı 8 m/s’dir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. En üst noktada ipteki gerilme Ttop değerini bulun.

m = 0,3 kgr = 0,7 mvbottom = 8 m/sg = 9,81 m/s²
Ttop = N
9.İş ve enerjiOrta
45°d = 20 mμ = 0,35

2,5 kg kütleli bir blok, yatayla 45° açı yapan bir eğimde 20 m kayıyor; kinetik sürtünme katsayısı 0,35. Sürtünmeye karşı yapılan iş Wf değerini bulun.

m = 2,5 kgθ = 45°μ = 0,35d = 20 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
10.İş ve enerjiZor
h = 2,5 mL = 3 mμ = 0,15k = 4000 N/m

4 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 2,5 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 3 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,15) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 4000 N/m) çarpıyor. Yayın en büyük sıkışması x değerini bulun.

m = 4 kgh = 2,5 mL = 3 mμ = 0,15k = 4000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
4 kgv = ?8 gh = 23 cm

8 g’lık bir mermi, hafif iplerle asılı 4 kg’lık bir tahta bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. Blok, başlangıçtakinden 23 cm daha yükseğe salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 8 gM = 4 kgh = 23 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
4 kgv = ?15 g40°L = 1,5 m

15 g’lık bir mermi, 1,5 m uzunluğunda hafif iplerle asılı 4 kg’lık bir bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. İpler düşeyden en fazla 40° açıyla salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 15 gM = 4 kgL = 1,5 mθ = 40°g = 9,81 m/s²
v = m/s
13.Rijit cismin dönmesiOrta
n = 1100 rpmT = 830 N·m

Bir motor 1100 devir/dakikada 830 N·m tork veriyor. Çıkış gücünü P kW cinsinden bulun.

T = 830 N·mn = 1100 rpm
P = kW
14.Rijit cismin dönmesiZor
5,5 m/sω

Kütlesi 12 kg olan bir içi boş küre kaymadan 5,5 m/s ile yuvarlanıyor. Toplam kinetik enerjisinin yüzde kaçı p dönme enerjisidir?

m = 12 kgv = 5,5 m/sI = (2/3)·m·r²
p = %
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
N1​ = ?N2​

İki paralel mil arasında 168 mm mesafe var. Bunlar 4 mm modüllü ve 2,5 : 1 hız düşürme oranlı bir çift düz dişliyle bağlanmalıdır. Pinyonun kaç dişi N1 olmalıdır?

a = 168 mmm = 4 mmi = 2,5
N1 =
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
A = 24B = 30C = 12D = ?

Bileşik bir dişli dizisinde giriş milindeki A dişlisi (24 diş) 1500 rpm ile dönüyor ve B dişlisini (30 diş) tahrik ediyor. C dişlisi (12 diş) B ile aynı mile sabitlenmiştir ve çıkış milindeki D dişlisini tahrik ediyor. Çıkış 200 rpm ile dönmelidir. D dişlisinin kaç dişi ND olmalıdır?

nin = 1500 rpmA = 24B = 30C = 12nout = 200 rpm
ND =
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
t (s)x (cm)1,4 s

k = 200 N/m olan bir yaydaki 2,6 kg’lık kütle pozitif yönde 9 cm çekiliyor ve t = 0’da durgun hâlden bırakılıyor. t = 1,4 s anında hızı v değerini (işaretiyle) bulun.

m = 2,6 kgk = 200 N/mA = 9 cmt = 1,4 s
v = m/s
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
1,5 kgk = 500 N/m150 m/s

150 m/s hızla giden 12 g’lık bir mermi, sürtünmesiz bir yüzeyde duran 1,5 kg’lık bir bloğa çarpıp içinde kalıyor. Blok k = 500 N/m olan yatay bir yaya bağlıdır. Oluşan salınımın genliği A değerini cm cinsinden bulun.

m = 12 gv = 150 m/sM = 1,5 kgk = 500 N/m
A = cm
19.Mekanik titreşimlerOrta
k = 50 kN/mζ = 0,35m = 250 kg

Rijitliği 50 kN/m olan bir yay üzerindeki 250 kg’lık bir kütlenin, 0,35 sönüm oranı veren viskoz bir sönümleyicisi var. Serbest titreşiminin sönümlü doğal frekansı fd değerini Hz cinsinden bulun.

m = 250 kgk = 50 kN/mζ = 0,35
fd = Hz
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 25k2​ = 15m = 100 kg

100 kg’lık bir kütle uç uca (seri) bağlı iki yaya asılı: üstteki yayın rijitliği k₁ = 25 kN/m, alttakinin k₂ = 15 kN/m. Yay sisteminin eşdeğer rijitliği keq değerini kN/m cinsinden bulun.

m = 100 kgk1 = 25 kN/mk2 = 15 kN/m
keq = kN/m

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: s = 10 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 36/3,6 = 10 m/s

Fren mesafesi

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 10²/(2·5) = 10 m

Cevap

s = 10 m
2.Kinematik

Cevap: y = 10,38 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Karşılaşma zamanı

Yukarısı pozitif, yer y = 0.

30 − ½g·t² = 15·t − ½g·t² → t = 30/15 = 2 s

Karşılaşma yüksekliği

y = 15·2 − ½·9,81·2² = 10,38 m

Cevap

y = 10,38 m
3.Newton yasaları

Cevap: μ = 0,3067

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Yavaşlama

a = v₀²/(2d) = 9,5²/(2·15) = 3,008 m/s²

Sürtünme katsayısı

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 3,008/9,81 = 0,3067

Cevap

μ = 0,3067
4.Newton yasaları

Cevap: T = 28,87 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

İp boyunca kuvvetler

m₂·g = 63,77 N
m₁·g·sin θ = 12,26 N
μ·m₁·g·cos θ = 3,186 N

Sistemin ivmesi

a = (63,77 − 12,26 − 3,186)/9 = 5,369 m/s²

Asılı kütleden ip gerilmesi

m2·g − T = m2·a → T = 6,5·(9,81 − 5,369) = 28,87 N

Cevap

T = 28,87 N
5.Eğik atış

Cevap: θ = 14,69 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülü

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·80/40² = 0,4905

Açı

2θ = 29,37° → θ = 14,69°

Cevap

θ = 14,69°

Diğer çözüm 90° − θ = 75,31°.

6.Eğik atış

Cevap: x = 29,17 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 13·cos 50° = 8,356 m/s
vy = v0·sin θ = 13·sin 50° = 9,959 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 25 + 9,959·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (9,959 + √(99,17 + 490,5))/9,81 = 3,49 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 8,356·3,49 = 29,17 m

Cevap

x = 29,17 m
7.Dairesel hareket

Cevap: θ = 4,497 °

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Birimler

v = 60/3,6 = 16,67 m/s

Eğim açısı

tan θ = v²/(r·g) = 16,67²/(360·9,81) = 0,07865
θ = 4,497°

Cevap

θ = 4,497°
8.Dairesel hareket

Cevap: Ttop = 12,71 N

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Tepedeki hız

2r yükseklik boyunca kinetik enerji potansiyel enerjiye dönüşür.

vtop² = 8² − 4·9,81·0,7 = 36,53 m²/s²

Tepedeki kuvvetler

İp gerilmesi ve yerçekimi ikisi de aşağı, merkeze doğrudur.

T + m·g = m·vtop²/r
T = 0,3·36,53/0,7 − 0,3·9,81 = 12,71 N

Cevap

Ttop = 12,71 N
9.İş ve enerji

Cevap: Wf = 121,4 J

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Sürtünme kuvveti

N = mg·cos θ = 24,53·0,7071 = 17,34 N
F = μN = 0,35·17,34 = 6,07 N

Sürtünmeye karşı iş

Wf = F·d = 6,07·20 = 121,4 J

Cevap

Wf = 121,4 J
10.İş ve enerji

Cevap: x = 20,06 cm

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 39,24·(2,5 − 0,15·3) = 80,44 J

En büyük sıkışma

½kx² = 80,44 → x = √(2·80,44/4000) = 0,2006 m = 20,06 cm

Cevap

x = 20,06 cm
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 1064 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Çarpmadan sonra salınım

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,23) = 2,124 m/s

Çarpışma

m·v = (m + M)·V → v = (0,008 + 4)·2,124/0,008 = 1064 m/s

Cevap

v = 1064 m/s
12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 702,4 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Bloğun yükselmesi

h = L·(1 − cos θ) = 1,5·(1 − cos 40°) = 0,3509 m

Çarpmadan sonraki hız

V = √(2·9,81·0,3509) = 2,624 m/s

Çarpışma

v = (m + M)·V/m = 4,015·2,624/0,015 = 702,4 m/s

Cevap

v = 702,4 m/s
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: P = 95,61 kW

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Açısal hız

ω = 2π·1100/60 = 115,2 rad/s

Güç

P = T·ω = 830·115,2 = 95609 W = 95,61 kW

Cevap

P = 95,61 kW
14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: p = 40 %

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Öteleme ve dönme kısımları

Etrans = ½·m·v² = ½·12·5,5² = 181,5 J
Erot = ½·I·ω² = ½·0,6667·m·r²·(v/r)² = 0,6667·181,5 = 121 J

Dönme payı

p = 121/302,5·100% = c/(1 + c)·100% = 40%

Cevap

p = 40 %

Pay yalnızca şekle bağlıdır, kütleye ya da hıza değil.

15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: N1 = 24

Gear geometry: the module m sets the tooth size. A gear with N teeth has a pitch diameter d = m·N, two meshing gears have the same module, and their centre distance is a = (d₁ + d₂)/2 = m·(N₁ + N₂)/2. The pitch-line speed is v = π·d·n/60, and the tangential tooth force follows from the torque: Ft = 2T/d.

Toplam diş sayısı

N1 + N2 = 2a/m = 2·168/4 = 84

Orana göre bölün

N1 = 84/(1 + 2,5) = 24

Cevap

N1 = 24
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: ND = 72

Gear trains: meshing gears have the same speed at the teeth, so n₁·N₁ = n₂·N₂: the gear with fewer teeth turns faster. Gears on one shaft turn at the same speed. Power is passed on (minus losses), so torque goes up when speed goes down: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, and P = T·ω with ω = 2π·n/60.

Ara mil hızı

nB = nC = 1500·24/30 = 1200 rpm

D dişlisinin diş sayısı

ND = C·nC/nout = 12·1200/200 = 72

Cevap

ND = 72
17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: v = 0,2239 m/s

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Açısal frekans

ω = √(200/2,6) = 8,771 rad/s
ω·t = 8,771·1,4 = 12,28 rad

Hız

v = −A·ω·sin(ω·t) = −0,09·8,771·sin(12,28) = 0,2239 m/s

Cevap

v = 0,2239 m/s
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: A = 6,547 cm

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Çarpmadan sonraki hız

V = m·v/(m + M) = 0,012·150/1,512 = 1,19 m/s

Açısal frekans

ω = √(k/(m + M)) = √(500/1,512) = 18,18 rad/s

Genlik

A = V/ω = 1,19/18,18 = 0,06547 m = 6,547 cm

Cevap

A = 6,547 cm
19.Mekanik titreşimler

Cevap: fd = 2,108 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Sönümsüz doğal frekans

ωn = √(50000/250) = 14,14 rad/s
fn = 14,14/(2π) = 2,251 Hz

Sönümlü doğal frekans

fd = fn·√(1 − ζ²) = 2,251·√(1 − 0,35²) = 2,108 Hz

Cevap

fd = 2,108 Hz
20.Mekanik titreşimler

Cevap: keq = 9,375 kN/m

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Seri yaylar aynı kuvveti taşır ve uzamaları toplanır, bu yüzden tersleriyle birleşir: 1/k = 1/k1 + 1/k2.

1/keq = 1/25 + 1/15 → keq = 25·15/(25 + 15) = 9,375 kN/m

Cevap

keq = 9,375 kN/m

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics