Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)1,1 s33,33

120 km/h hızla giden bir sürücü bir engel görüyor. Tepki süresi 1,1 s’dir; ardından otomobil 6 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Engeli gördüğü andan itibaren toplam durma mesafesi d değerini bulun.

v₀ = 120 km/htr = 1,1 sa = −6 m/s²
d = m
2.KinematikZor
v₀ = 18 m/s20 m

Bir top, yerden 20 m yükseklikteki bir çatının kenarından 18 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 18 m/sh₀ = 20 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
kutuv₀ = 6 m/sμ = ?

Bir kutu düz bir zeminde 6 m/s ilk hızla kayıyor ve 9,2 m sonra duruyor. g = 9,81 m/s² alın. Kinetik sürtünme katsayısı μ değerini bulun.

v₀ = 6 m/sd = 9,2 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Newton yasalarıZor
θ = 20°blokv₀ = 7 m/s

Bir bloğa itme veriliyor ve 20° eğimli bir rampada 7 m/s hızla yukarı kaymaya başlıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. Durmadan önce rampa boyunca ne kadar d kayar?

v₀ = 7 m/sθ = 20°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
d = m
5.Eğik atışOrta
v0​ = 28 m/s35°menzilH = ?

Bir top düz zeminden yatayın 35° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Topun ulaştığı en büyük yükseklik H değerini bulun.

v0 = 28 m/sθ = 35°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Eğik atışZor
h = 30 mv0​ = 27 m/s15°x = ?

Bir top 30 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 15° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 27 m/sθ = 15°h = 30 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Dairesel hareketOrta
r = 115 mvmax​ = ?

Bir otomobil 115 m yarıçaplı düz bir virajı dönüyor. Lastiklerle yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,8. g = 9,81 m/s² alın. Otomobilin kaymadan virajı dönebileceği en yüksek hız vmax değerini bulun.

r = 115 mμs = 0,8g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.Dairesel hareketZor
r = 0,9 m8 m/svtop​ = ?

0,9 m uzunluğundaki hafif bir ipe bağlı 1,6 kg’lık bir top düşey bir çemberde döndürülüyor. En alt noktada hızı 8 m/s’dir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. En üst noktada ipteki gerilme Ttop değerini bulun.

m = 1,6 kgr = 0,9 mvbottom = 8 m/sg = 9,81 m/s²
Ttop = N
9.İş ve enerjiOrta
35°d = 19 mμ = 0,3

2,5 kg kütleli bir blok, yatayla 35° açı yapan bir eğimde 19 m kayıyor; kinetik sürtünme katsayısı 0,3. Sürtünmeye karşı yapılan iş Wf değerini bulun.

m = 2,5 kgθ = 35°μ = 0,3d = 19 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
10.İş ve enerjiZor
h = 4,5 mL = 1,5 mμ = 0,15k = 2500 N/m

1 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 4,5 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 1,5 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,15) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 2500 N/m) çarpıyor. Blok yaya ulaştığındaki hızı v değerini bulun.

m = 1 kgh = 4,5 mL = 1,5 mμ = 0,15k = 2500 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
1 kg11 m/s3,5 kg

11 m/s hızla giden 1 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 3,5 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra ikinci kızağın hızı v′2 değerini bulun.

m1 = 1 kgm2 = 3,5 kgv1 = 11 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
27 m/s7 m/s

0,4 kg’lık bir top bir duvara 27 m/s hızla çarpıyor ve 7 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 40 ms sürüyor. Duvarın topa uyguladığı ortalama kuvvet Favg değerini bulun.

m = 0,4 kgvin = 27 m/svout = 7 m/sΔt = 40 ms
Favg = N
13.Rijit cismin dönmesiOrta
n = 3000 rpmTb​ = 180 N·mI = 3,5 kg·m²

Atalet momenti 3,5 kg·m² olan bir volan 3000 devir/dakika ile dönüyor. Bir fren 180 N·m’lik sabit sürtünme torku uyguluyor. Volan durmadan önce kaç devir N yapar?

I = 3,5 kg·m²n = 3000 rpmTb = 180 N·m
N = rev
14.Rijit cismin dönmesiZor
θ = 35°vs = 6 m

Bir dolu küre duruştan başlar ve yatayla 35° eğimli bir yokuştan kaymadan yuvarlanır. g = 9,81 m/s² kullanın. Yokuş boyunca 6 m yuvarlandıktan sonraki hızını v bulun.

θ = 35°s = 6 mI = (2/5)·m·r²g = 9,81 m/s²
v = m/s
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
Nw​ = 48z = 4, 960 rpm

4 ağızlı bir sonsuz vida 960 rpm ile dönüyor ve 48 dişli bir sonsuz vida çarkını tahrik ediyor. Çarkın hızı nw değerini bulun.

z = 4Nw = 48n = 960 rpm
nw = rpm
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
A = 20B = 36C = 40D = 45

Bileşik bir dişli dizisinde, 1440 rpm ile dönen giriş milindeki A dişlisi (20 diş) B dişlisini (36 diş) döndürüyor. C dişlisi (40 diş) B ile aynı mile sabitlenmiştir ve çıkış milindeki D dişlisini (45 diş) döndürüyor. Çıkış hızı nout değerini bulun.

nin = 1440 rpmA = 20B = 36C = 40D = 45
nout = rpm
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
L = 1,5 m

Basit bir sarkacın uzunluğu 1,5 m. g = 9,81 m/s² alın. Küçük salınımlar için periyodu T değerini bulun.

L = 1,5 mg = 9,81 m/s²
T = s
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
0,3 kgk = 250 N/mA = 4 cm

k = 250 N/m olan bir yaya bağlı 0,3 kg’lık bir kütle denge konumundan 4 cm çekilip serbest bırakılıyor. En büyük hızı vmax değerini bulun.

m = 0,3 kgk = 250 N/mA = 4 cm
vmax = m/s
19.Mekanik titreşimlerOrta
k = 20 kN/mc = 660 N·s/mm = 15 kg

15 kg’lık bir kütle, rijitliği 20 kN/m olan bir yay ve sönüm katsayısı 660 N·s/m olan viskoz bir sönümleyiciyle taşınıyor. Sönüm oranı ζ değerini bulun.

m = 15 kgk = 20 kN/mc = 660 N·s/m
ζ =
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 20k2​ = 80k3​ = 40m = 100 kg

100 kg’lık bir kütle k₃ = 40 kN/m yayına asılı. k₃’ün üst ucu, yan yana iki yaya, k₁ = 20 kN/m ve k₂ = 80 kN/m, asılı rijit bir çubuğa bağlıdır; çubuk yatay kalıyor. Sönümü ve yaylarla çubuğun kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.

m = 100 kgk1 = 20 kN/mk2 = 80 kN/mk3 = 40 kN/m
fn = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: d = 129,3 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Birimler

v₀ = 120/3,6 = 33,33 m/s

Tepki mesafesi

d1 = v₀·tr = 33,33·1,1 = 36,67 m

Fren mesafesi

d2 = v₀²/(2a) = 33,33²/(2·6) = 92,59 m

Toplam

d = 36,67 + 92,59 = 129,3 m

Cevap

d = 129,3 m
2.Kinematik

Cevap: t = 4,563 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−20 = 18·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 18·t − 20 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (18 + √(18² + 2·9,81·20))/9,81 = 4,563 s

Cevap

t = 4,563 s
3.Newton yasaları

Cevap: μ = 0,1994

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Yavaşlama

a = v₀²/(2d) = 6²/(2·9,2) = 1,957 m/s²

Sürtünme katsayısı

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 1,957/9,81 = 0,1994

Cevap

μ = 0,1994
4.Newton yasaları

Cevap: d = 5,171 m

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Yavaşlama

İki kuvvet de eğim aşağı yönlüdür; kütle sadeleşir.

a = 9,81·(sin 20° + 0,15·cos 20°) = 4,738 m/s²

Yol

d = v₀²/(2a) = 7²/(2·4,738) = 5,171 m

Cevap

d = 5,171 m
5.Eğik atış

Cevap: H = 13,15 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 28·cos 35° = 22,94 m/s
vy = v0·sin θ = 28·sin 35° = 16,06 m/s

En yüksek nokta

Tepede düşey hız sıfırdır: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 16,06²/(2·9,81) = 13,15 m

Cevap

H = 13,15 m
6.Eğik atış

Cevap: x = 85,7 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 27·cos 15° = 26,08 m/s
vy = v0·sin θ = 27·sin 15° = 6,988 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 30 + 6,988·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (6,988 + √(48,83 + 588,6))/9,81 = 3,286 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 26,08·3,286 = 85,7 m

Cevap

x = 85,7 m
7.Dairesel hareket

Cevap: vmax = 30,04 m/s

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

Merkezcil kuvveti sürtünme sağlar

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,8·9,81·115) = 30,04 m/s

Cevap

vmax = 30,04 m/s (108,2 km/h)
8.Dairesel hareket

Cevap: Ttop = 35,3 N

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Tepedeki hız

2r yükseklik boyunca kinetik enerji potansiyel enerjiye dönüşür.

vtop² = 8² − 4·9,81·0,9 = 28,68 m²/s²

Tepedeki kuvvetler

İp gerilmesi ve yerçekimi ikisi de aşağı, merkeze doğrudur.

T + m·g = m·vtop²/r
T = 1,6·28,68/0,9 − 1,6·9,81 = 35,3 N

Cevap

Ttop = 35,3 N
9.İş ve enerji

Cevap: Wf = 114,5 J

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Sürtünme kuvveti

N = mg·cos θ = 24,53·0,8192 = 20,09 N
F = μN = 0,3·20,09 = 6,027 N

Sürtünmeye karşı iş

Wf = F·d = 6,027·19 = 114,5 J

Cevap

Wf = 114,5 J
10.İş ve enerji

Cevap: v = 9,158 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 9,81·(4,5 − 0,15·1,5) = 41,94 J

Yaydaki hız

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·4,275) = 9,158 m/s

Cevap

v = 9,158 m/s
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = 4,889 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (1 − 3,5)/(1 + 3,5)·11 = −6,111 m/s
v′2 = 2·1/(1 + 3,5)·11 = 4,889 m/s

Cevap

v′2 = 4,889 m/s
12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: Favg = 340 N

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,4·(7 + 27) = 13,6 N·s

Ortalama kuvvet

Favg = J/Δt = 13,6/0,04 = 340 N

Cevap

Favg = 340 N
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: N = 152,7 rev

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Açısal hız

ω = 2π·3000/60 = 314,2 rad/s

Frenin işi kinetik enerjiye eşittir

½·I·ω² = ½·3,5·314,2² = 172718 J
θ = 172718/180 = 959,5 rad

Devir sayısı

N = θ/2π = 152,7 rev

Cevap

N = 152,7 rev
14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: v = 6,945 m/s

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Düşülen yükseklik

h = s·sin θ = 6·sin 35° = 3,441 m

Yuvarlanmayla enerji dengesi

Kaymadan yuvarlanma: ω = v/r ve sürtünme temas noktasında iş yapmaz.

m·g·h = ½·m·v²·(1 + 0,4)
v = √(2·9,81·3,441/1,4) = 6,945 m/s

Cevap

v = 6,945 m/s
15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: nw = 80 rpm

Gear trains: meshing gears have the same speed at the teeth, so n₁·N₁ = n₂·N₂: the gear with fewer teeth turns faster. Gears on one shaft turn at the same speed. Power is passed on (minus losses), so torque goes up when speed goes down: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, and P = T·ω with ω = 2π·n/60.

Çark hızı

nw = n·z/Nw = 960·4/48 = 80 rpm

Cevap

nw = 80 rpm
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: nout = 711,1 rpm

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Birinci kademe

nB = 1440·20/36 = 800 rpm = nC

İkinci kademe

nout = 800·40/45 = 711,1 rpm

Cevap

nout = 711,1 rpm

toplam oran = 2,025 : 1

17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: T = 2,457 s

Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.

Sarkacın periyodu

T = 2π·√(1,5/9,81) = 2,457 s

Cevap

T = 2,457 s
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: vmax = 1,155 m/s

Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.

Açısal frekans

ω = √(250/0,3) = 28,87 rad/s

En büyük hız

vmax = A·ω = 0,04·28,87 = 1,155 m/s

Cevap

vmax = 1,155 m/s
19.Mekanik titreşimler

Cevap: ζ = 0,6025

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Kritik sönüm

cc = 2·√(k·m) = 2·√(20000·15) = 1095 N·s/m

Sönüm oranı

ζ = c/cc = 660/1095 = 0,6025

Cevap

ζ = 0,6025

ζ < 1, bu yüzden sistem az sönümlüdür ve sönerken salınır.

20.Mekanik titreşimler

Cevap: fn = 2,69 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Yalnızca k1 ve k2 paraleldir. Bu çift k3 ile seridir, bu yüzden onları tersleriyle birleştirin.

k12 = 20 + 80 = 100 kN/m
keq = 100·40/(100 + 40) = 28,57 kN/m

Doğal frekans

ωn = √(28571/100) = 16,9 rad/s
fn = 16,9/(2π) = 2,69 Hz

Cevap

fn = 2,69 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics