Elektrik Mühendisliğinin Temelleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 16 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorular Derse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Seri ve paralel dirençler

Seri dirençler: R_eq = R₁ + R₂ + …
Paralel dirençler: 1/R_eq = 1/R₁ + 1/R₂ + …
İki paralel direnç: R_eq = R₁R₂ / (R₁ + R₂)
Ohm yasası: V = I·R
Güç: P = V·I = I²R = V²/R

Yöntem

Ağın uçlardan en uzak ucundan başlayın.
Seri dirençleri toplayarak, paralel dirençleri 1/R = 1/R₁ + 1/R₂ + … ile birleştirin.
Her adımdan sonra devreyi yeniden çizin.
Uçlar arasında tek bir direnç kalana kadar tekrarlayın.

Düğüm analizi

Kirchhoff akım yasası: ΣI_in = ΣI_out
Kol akımı: I = (V_a − V_b)/R
Referans düğüm: V_ground = 0

Yöntem

Bir referans düğüm (toprak) seçin ve diğer düğüm gerilimlerini adlandırın.
Her bilinmeyen düğümde Kirchhoff akım yasasını yazın: her koldan çıkan akımlar giren akımlara eşittir.
Her kol akımını (V_a − V_b)/R olarak ifade edin.
Denklem sistemini çözün, sonra gereken akımları bulun.

Thévenin ve Norton

Thévenin gerilimi: V_th = V_{open circuit}
Thévenin direnci: R_th: tüm kaynaklar kapalı, a–b’den görülen
Norton akımı: I_N = V_th/R_th
Yük akımı: I_L = V_th/(R_th + R_L)
Maksimum güç aktarımı: R_L = R_th, P_max = V_th²/(4R_th)

Yöntem

Yükü çıkarın ve iki ucu a ve b olarak işaretleyin.
a ve b arasındaki açık devre gerilimini bulun: bu V_th’dir.
Tüm bağımsız kaynakları devre dışı bırakın ve a–b uçlarından görülen direnci bulun: bu R_th’dir.
Yükü eşdeğer devreye geri bağlayın: R_th ile seri V_th.
Norton eşdeğeri için dönüştürün: I_N = V_th/R_th, paralel R_N = R_th ile.

RC ve RL geçici rejim

Zaman sabiti: τ = RC | τ = L/R
Yanıt: x(t) = x(∞) + [x(0) − x(∞)]·e^−t/τ
DC’de kondansatör: açık devre; v_C ani değişemez
DC’de bobin: kısa devre; i_L ani değişemez
Kalıcı durum: t ≈ 5τ

Yöntem

Anahtarlamadan hemen sonraki başlangıç değerini bulun: kondansatör gerilimi ve bobin akımı ani değişemez.
Anahtarlamadan çok sonraki son değeri bulun: kondansatör açık devre, bobin kısa devre gibi davranır.
Zaman sabitini bulun: kondansatörün veya bobinin gördüğü direnci kullanarak τ = RC veya τ = L/R.
x(t) = x(∞) + [x(0) − x(∞)]·e^−t/τ kullanın.

AC empedans ve fazörler

Empedanslar: Z_R = R, Z_L = jωL, Z_C = 1/(jωC)
Açısal frekans: ω = 2πf
Genlik ve açı: |Z| = √(R² + X²), φ = atan(X/R)
Fazör biçiminde Ohm yasası: V = I·Z

Yöntem

Frekansı çevirin: ω = 2πf.
Her reaktansı bulun: X_L = ωL ve X_C = 1/(ωC).
Empedansları dirençler gibi Z = R + jX ile toplayın.
|Z| = √(R² + X²) büyüklüğünü ve φ = atan(X/R) açısını bulun, sonra fazörlerle Ohm yasasını kullanın.

AC güç ve güç faktörü

Aktif güç: P = V·I·cos φ
Reaktif güç: Q = V·I·sin φ
Görünür güç: S = V·I = √(P² + Q²)
Güç faktörü: pf = cos φ = P/S
Kompanzasyon kondansatörü: Q_C = P(tan φ₁ − tan φ₂), C = Q_C/(ωV²)

Üç fazlı güç

Y bağlantı: V_L = √3·V_ph, I_L = I_ph
Δ bağlantı: V_L = V_ph, I_L = √3·I_ph
Toplam aktif güç: P = √3·V_L·I_L·cos φ = 3·I_ph²·R
Görünür ve reaktif güç: S = √3·V_L·I_L, Q = P·tan φ
Kompanzasyon kondansatörleri: Q_C = P(tan φ₁ − tan φ₂), C = Q_C/(3ωV²)
Her kondansatör üzerindeki gerilim: Δ: V_L Y: V_L/√3
Motor giriş gücü: P_in = P_out/η

Transformatörler

Sarım oranı: a = N₁/N₂ = V₁/V₂
Akım oranı: I₁/I₂ = N₂/N₁ = 1/a
Anma akımı: I = S/V
Aktarılmış empedans: Z₁′ = a²·Z_L
Kısmi yükte bakır kaybı: P_cu = x²·P_cu,fl
Verim: η = x·S·pf/(x·S·pf + P_core + x²·P_cu,fl)
En yüksek verim: x = √(P_core/P_cu,fl)

2Alıştırma soruları

1.Seri ve paralel dirençlerOrta

V₁ kaynağının gördüğü eşdeğer direnç R_eq değerini bulun.

V₁ = 24 VR₁ = 10 ΩR₂ = 2 ΩR₃ = 2 ΩR₄ = 8 Ω

R_eq = Ω

2.Seri ve paralel dirençlerZor

V₁ kaynağının gördüğü eşdeğer direnç R_eq değerini bulun.

V₁ = 10 VR₁ = 30 ΩR₂ = 25 ΩR₃ = 12 ΩR₄ = 15 ΩR₅ = 12 ΩR₆ = 10 Ω

R_eq = Ω

3.Düğüm analiziOrta

Düğüm analizi kullanarak I_s akım kaynağının verdiği güç P_Is değerini bulun.

V₁ = 6 VI_s = 5 AR₁ = 10 ΩR₂ = 8 ΩR₃ = 2 ΩR₄ = 2 Ω

P_Is = W

4.Düğüm analiziZor

Düğüm analizi kullanarak V_A düğüm gerilimini (topraktan ölçülen) bulun.

V₁ = 24 VI_s = 2 AV₂ = 36 VR₁ = 15 ΩR₂ = 10 ΩR₃ = 10 ΩR₄ = 4 ΩR₅ = 8 Ω

V_A = V

5.Thévenin ve NortonOrta

Norton akımı I_N değerini bulun: uçlar kısa devre edilirse a’dan b’ye akan akım.

V₁ = 12 VR₁ = 8 ΩR₂ = 15 ΩR₃ = 5 Ω

I_N = A

6.Thévenin ve NortonZor

a–b arasına R_L = 25 Ω yük bağlanmıştır. Devrenin geri kalanını Thévenin eşdeğeriyle değiştirin ve yük akımı I_L değerini bulun.

V₁ = 5 VI_s = 2,5 AR₁ = 4 ΩR₂ = 15 ΩR₃ = 5 ΩR_L = 25 Ω

I_L = A

7.RC ve RL geçici rejimOrta

Bobin 3 A’lik sabit bir akım taşıyor. t = 0’da anahtar devreyi R üzerinden kapatır ve kaynak çıkarılır, böylece bobin akımı R üzerinden azalır. Akımın 0,6 A’e düşmesi ne kadar sürer? t değerini bulun.

i(0) = 3 AR = 20 ΩL = 22 mH

t = ms

8.RC ve RL geçici rejimZor

Anahtar t = 0’da kapanmadan hemen önce kondansatörde gösterilen polaritede 5 V vardır. t = 80 ms anında kondansatör gerilimi v_C değerini bulun.

V_s = 20 VR = 2,2 kΩC = 33 µFv_C(0) = 5 Vt = 80 ms

v_C = V

9.AC empedans ve fazörlerOrta

Seri bir RLC devresi 120 V (rms), 50 Hz bir kaynağa bağlı. Kaynaktan çekilen aktif güç P değerini bulun.

V = 120 V (rms)f = 50 HzR = 25 ΩL = 250 mHC = 10 µF

P = W

10.AC empedans ve fazörlerZor

Seri bir RLC devresi 12 V (rms), 200 Hz bir kaynağa bağlı. Kondansatör üzerindeki rms gerilim V_C değerini bulun.

V = 12 V (rms)f = 200 HzR = 10 ΩL = 20 mHC = 47 µF

V_C = V

11.AC güç ve güç faktörüOrta

Empedansı Z = 7 + j24 Ω olan bir yük 240 V (rms)’lik tek fazlı bir kaynağa bağlıdır. Çektiği reaktif güç Q değerini bulun.

V = 240 VZ = 7 + j24 Ω

Q = var

12.AC güç ve güç faktörüZor

Tek fazlı bir yük, 400 V, 50 Hz bir kaynaktan 0,7 geri güç faktöründe 35 kW çekiyor. Paralel bağlanan bir kondansatör güç faktörünü 0,9 değerine yükseltiyor. Kondansatörün sağlaması gereken reaktif güç Q_C değerini bulun.

P = 35 kWpf₁ = 0,7pf₂ = 0,9V = 400 Vf = 50 Hz

Q_C = kvar

13.Üç fazlı güçOrta

Dengeli üç fazlı bir yük, fazlar arası gerilimi 208 V olan bir kaynaktan 25 A hat akımı çekiyor. Güç faktörü 0,9 geri. Yükün çektiği toplam aktif güç P değerini kW cinsinden bulun.

V_L = 208 VI_L = 25 Acos φ = 0,9

P = kW

14.Üç fazlı güçZor

Dengeli üç fazlı bir yük, 480 V (fazlar arası), 60 Hz bir kaynaktan 0,7 geri güç faktöründe 250 kW çekiyor. Yüke paralel bağlanan üç fazlı bir kondansatör grubu toplam güç faktörünü 0,98 geriye yükseltmelidir. Aktif güç aynı kalır. Kondansatörler Δ bağlıdır. Her kondansatörün kapasitansı C_ph değerini µF cinsinden bulun.

P = 250 kWpf₁ = 0,7pf₂ = 0,98V_L = 480 Vf = 60 Hz

C_ph = µF

15.TransformatörlerOrta

Sarım oranı N₁:N₂ = 12:1 olan ideal bir transformatörün sekonder sargısının uçlarına 75 Ω’luk bir direnç bağlanmıştır. Primer sargıdan bakıldığında görülen direnç R_1′ değerini bulun.

N₁:N₂ = 12:1R_L = 75 Ω

R_1′ = Ω

16.TransformatörlerZor

Tek fazlı 250 kVA bir transformatörün demir kaybı 750 W, anma yükündeki bakır kaybı 1500 W’tır. Verimi hangi yükte S_η,max, kVA cinsinden, en yüksektir?

S = 250 kVAP_core = 750 WP_cu,fl = 1500 W

S_η,max = kVA

3Çözeltiler

1.Seri ve paralel dirençler

Cevap: R_eq = 11,67 Ω

Seri ve paralel dirençler: seride her dirençten aynı akım geçer ve R = R₁ + R₂ + …. Paralelde her direncin gerilimi aynıdır ve 1/R = 1/R₁ + 1/R₂ + …. Merdiven ağı, tek bir eşdeğer direnç kalana kadar çift çift indirgenir.

Dirençleri en uzak uçtan birleştirin

Kaynağa en uzak uçtan başlayıp ona doğru geri gelin. Aynı akımı taşıyan dirençler seri; aynı iki düğüm arasındaki dirençler paraleldir.

R₃ + R₄ = 2 + 8 = 10 Ω

R₂ ∥ 10 = 2·10/(2+10) = 1,667 Ω

R_eq = R₁ + 1,667 = 10 + 1,667 = 11,67 Ω

Cevap

R_eq = 11,67 Ω

2.Seri ve paralel dirençler

Cevap: R_eq = 41,39 Ω

Dirençleri en uzak uçtan birleştirin

Kaynağa en uzak uçtan başlayıp ona doğru geri gelin. Aynı akımı taşıyan dirençler seri; aynı iki düğüm arasındaki dirençler paraleldir.

R₅ + R₆ = 12 + 10 = 22 Ω

R₄ ∥ 22 = 8,919 Ω

R₃ + 8,919 = 20,92 Ω

R₂ ∥ 20,92 = 11,39 Ω

R_eq = R₁ + 11,39 = 30 + 11,39 = 41,39 Ω

Cevap

R_eq = 41,39 Ω

3.Düğüm analizi

Cevap: P_Is = 41,32 W

Düğüm analizi: bir referans düğüm seçin, bilinmeyen düğüm gerilimlerini adlandırın, Ohm yasasını (I = ΔV/R) kullanarak her bilinmeyen düğümde Kirchhoff akım yasasını yazın ve denklemleri çözün.

A düğümünde KAY

A düğümünden dirençler üzerinden çıkan akımlar, kaynakların A düğümüne verdiği akıma eşittir.

V_A/R₂ + (V_A − V₁)/R₁ + (V_A − V_B)/R₃ = 0

V_A/8 + (V_A − 6)/10 + (V_A − V_B)/2 = 0

0,725·V_A − 0,5·V_B = 0,6

B düğümünde KAY

B düğümünden dirençler üzerinden çıkan akımlar, kaynakların B düğümüne verdiği akıma eşittir.

V_B/R₄ + (V_B − V_A)/R₃ = I_s

V_B/2 + (V_B − V_A)/2 = 5

−0,5·V_A + V_B = 5

Çözün

Δ = (0,725)(1) − (−0,5)(−0,5) = 0,475

V_A = Δ₁/Δ = 3,1/0,475 = 6,526 V

V_B = Δ₂/Δ = 3,925/0,475 = 8,263 V

Akım kaynağının verdiği güç

Kaynak Iₛ’yi topraktan (0 V) V_B’e, yukarı doğru B düğümüne iter. Akımı + ucundan çıkan bir kaynak P = V·I güç verir.

P_Is = V_B·I_s = 8,263·5 = 41,32 W

Cevap

P_Is = 41,32 W

4.Düğüm analizi

Cevap: V_A = 15,94 V

Düğümleri belirleyin

Toprak alttaki teldir. Bilinen düğüm gerilimleri doğrudan kaynaklardan gelir (V₁ = 24 V, V₂ = 36 V). Bilinmeyenler: V_A, V_B.

A düğümünde KAY

A düğümünden dirençler üzerinden çıkan akımlar, kaynakların A düğümüne verdiği akıma eşittir.

V_A/R₃ + (V_A − V₁)/R₁ + (V_A − V_B)/R₂ = 0

V_A/10 + (V_A − 24)/15 + (V_A − V_B)/10 = 0

0,2667·V_A − 0,1·V_B = 1,6

B düğümünde KAY

B düğümünden dirençler üzerinden çıkan akımlar, kaynakların B düğümüne verdiği akıma eşittir.

V_B/R₅ + (V_B − V_A)/R₂ + (V_B − V₂)/R₄ = I_s

V_B/8 + (V_B − V_A)/10 + (V_B − 36)/4 = 2

−0,1·V_A + 0,475·V_B = 11

Çözün

Δ = (0,2667)(0,475) − (−0,1)(−0,1) = 0,1167

V_A = Δ₁/Δ = 1,86/0,1167 = 15,94 V

V_B = Δ₂/Δ = 3,093/0,1167 = 26,51 V

Cevap

V_A = 15,94 V

5.Thévenin ve Norton

Cevap: I_N = 0,766 A

Thévenin teoremi: her doğrusal iki uçlu ağ, R_th direncine seri tek bir V_th gerilim kaynağı gibi davranır. Norton teoremi aynı ağı R_th ile paralel I_N = V_th/R_th akım kaynağı olarak verir.

Tüm kaynaklar kapalıyken R_th’yi bulun

Gerilim kaynaklarını kısa devre, akım kaynaklarını açık devreyle değiştirin, sonra devreye a–b’den bakın.

R₁ ∥ R₂ = 8·15/(8+15) = 5,217 Ω

R_th = (R₁ ∥ R₂) + R₃ = 5,217 + 5 = 10,22 Ω

Açık devre gerilimi V_th’yi bulun

a–b açıkken R₃’ten akım geçmez, bu yüzden üzerinde düşüm yoktur ve V_b = V_A olur. R₁ ve R₂ bir gerilim bölücü oluşturur.

V_th = V₁·R₂/(R₁+R₂) = 12·15/(8+15) = 7,826 V

Norton eşdeğeri

Norton kaynağı, aynı devrenin R_th ile paralel bir akım kaynağı olarak görünümüdür. Akımı, a–b’deki kısa devre akımıdır.

I_N = V_th/R_th = 7,826/10,22 = 0,766 A

6.Thévenin ve Norton

Cevap: I_L = 0,7341 A

Tüm kaynaklar kapalıyken R_th’yi bulun

Gerilim kaynaklarını kısa devre, akım kaynaklarını açık devreyle değiştirin, sonra devreye a–b’den bakın.

R₁ ∥ R₂ = 4·15/(4+15) = 3,158 Ω

R_th = (R₁ ∥ R₂) + R₃ = 3,158 + 5 = 8,158 Ω

Açık devre gerilimi V_th’yi bulun

a–b açıkken Iₛ’nin tek yolu R₃ üzerinden A düğümüne gitmektir. V_A’yı V₁ ve Iₛ’nin süperpozisyonuyla bulun, sonra R₃ üzerindeki düşümü ekleyin.

V_A = V₁·R₂/(R₁+R₂) + I_s·(R₁∥R₂) = 3,947 + 2,5·3,158 = 11,84 V

V_th = V_B = V_A + I_s·R₃ = 11,84 + 2,5·5 = 24,34 V

Yükü Thévenin eşdeğerine bağlayın

Thévenin kaynağı ve seri R_th, a–b’de özgün devreyle tamamen aynı davranır; bu yüzden yük basit bir seri çevre görür.

I_L = V_th/(R_th + R_L) = 24,34/(8,158 + 25) = 0,7341 A

7.RC ve RL geçici rejim

Cevap: t = 1,77 ms

Birinci derece geçici rejim: tek kondansatörlü veya tek bobinli bir devrede her gerilim ve akım başlangıç değerinden son değerine üstel olarak gider: x(t) = x(∞) + [x(0) − x(∞)]·e^−t/τ, τ = RC veya τ = L/R ile. Yaklaşık 5τ sonra devre oturur.

Zaman sabiti

τ = L/R = 22 mH / 20 Ω = 1,1 ms

Zaman için çözün

0,6 = 3·e^−t/τ → t = τ·ln(3/0,6)

t = 1,1·ln(5) = 1,77 ms

Cevap

t = 1,77 ms

8.RC ve RL geçici rejim

Cevap: v_C = 15,02 V

Başlangıç değeri, son değer, zaman sabiti

Kondansatör gerilimi sıçrayamaz; bu yüzden depolanan değerden başlar ve kaynak gerilimine yönelir.

v_C(0) = 5 V, v_C(∞) = V_s = 20 V

τ = R·C = 2,2 kΩ · 33 µF = 72,6 ms

v_C(t) = 20 + (5 − 20)·e^−t/τ

Verilen andaki gerilim

v_C(80) = 20 + (−15)·e^−80/72,6 = 15,02 V

Cevap

v_C = 15,02 V

9.AC empedans ve fazörler

Cevap: P = 6,195 W

Fazörlerle AC devreleri: direnç, bobin ve kondansatörün empedansları R, jωL ve 1/(jωC)’dir; ω = 2πf. Seride empedanslar dirençler gibi, ancak karmaşık sayı olarak toplanır. Rms akım ve gerilim |Z| ile Ohm yasasına uyar.

Reaktanslar

X_L = 78,54 Ω, X_C = 318,3 Ω

Empedans

|Z| = √(25² + (−239,8)²) = 241,1 Ω

Aktif güç

Bobinler ve kondansatörler yalnızca enerji depolar ve geri verir; aktif gücün tamamını direnç harcar.

I = 120/241,1 = 0,4978 A

P = I²·R = 0,4978²·25 = 6,195 W

Cevap

P = 6,195 W

10.AC empedans ve fazörler

Cevap: V_C = 15,71 V

Reaktanslar

ω = 2πf = 2π·200 = 1257 rad/s

X_L = ωL = 1257·0,02 = 25,13 Ω

X_C = 1/(ωC) = 1/(1257·47·10⁻⁶) = 16,93 Ω

Empedans

Seride empedanslar karmaşık sayılar olarak toplanır: Z = R + j(X_L − X_C).

|Z| = √(R² + (X_L − X_C)²) = √(10² + (8,201)²) = 12,93 Ω

Akım

Seri devrenin her elemanından aynı akım geçer.

I = V/|Z| = 12/12,93 = 0,9279 A

Kondansatör gerilimi

V_C = I·X_C = 0,9279·16,93 = 15,71 V

Cevap

V_C = 15,71 V

11.AC güç ve güç faktörü

Cevap: Q = 2212 var

AC güç: görünür güç S = V·I (VA), faydalı iş yapan aktif güç P = S·cos φ (W) ile kaynak ve yük arasında gidip gelen reaktif güç Q = S·sin φ (var) olarak ayrılır. Güç faktörü cos φ’dir. Paralel bir kondansatör reaktif gücü yerinde sağlar, böylece aynı aktif güç için hat akımı düşer.

Akım

|Z| = √(7² + 24²) = 25 Ω

I = V/|Z| = 240/25 = 9,6 A

Reaktif güç

Q = I²·X = 9,6²·24 = 2212 var

Cevap

Q = 2212 var

12.AC güç ve güç faktörü

Cevap: Q_C = 18,76 kvar

Önce ve sonra reaktif güç

Aktif güç P değişmez; yalnızca şebekeden çekilen reaktif güç değişir.

Q₁ = P·tan φ₁ = 35·tan(45,57°) = 35,71 kvar

Q₂ = P·tan φ₂ = 35·tan(25,84°) = 16,95 kvar

Q_C = Q₁ − Q₂ = 18,76 kvar

Cevap

Q_C = 18,76 kvar

13.Üç fazlı güç

Cevap: P = 8,106 kW

Görünür güç

S = √3·V_L·I_L = √3·208·25 = 9,007 kVA

Aktif güç

P = S·cos φ = 9,007·0,9 = 8,106 kW

Cevap

P = 8,106 kW

14.Üç fazlı güç

Cevap: C_ph = 784 µF

Dengeli üç fazlı sistemler: Y (yıldız) bağlantıda fazlar arası gerilim faz geriliminin √3 katıdır, V_L = √3·V_ph, ve hat akımı faz akımına eşittir. Δ (üçgen) bağlantıda fazlar arası gerilim faz gerilimine eşittir ve hat akımı faz akımının √3 katıdır, I_L = √3·I_ph. Toplam güç bir fazın gücünün üç katıdır: P = 3·V_ph·I_ph·cos φ = √3·V_L·I_L·cos φ. Güç faktörü düzeltme: kondansatörler reaktif gücü yerinde sağlar, Q_C = P·(tan φ₁ − tan φ₂). Üç kondansatörün her biri Q_C/3 = V²·ω·C sağlar; burada V o kondansatör üzerindeki gerilimdir: Δ grupta V_L, Y grupta V_L/√3.

Önce ve sonra reaktif güç

Aktif güç değişmediği için her güç faktörü reaktif gücü belirler: Q = P·tan φ.

Q₁ = 250·tan(acos 0,7) = 250·1,02 = 255,1 kvar

Q₂ = 250·tan(acos 0,98) = 250·0,2031 = 50,76 kvar

Kondansatörlerin sağladığı reaktif güç

Q_C = Q₁ − Q₂ = 204,3 kvar

Faz başına kapasitans

Δ grupta her kondansatör iki hat arasına bağlıdır.

V = 480 V, ω = 2π·60 = 377 rad/s

C_ph = (Q_C/3)/(ω·V²) = 68095/(377·480²) = 784 µF

Cevap

C_ph = 784 µF

15.Transformatörler

Cevap: R_1′ = 10800 Ω

İdeal transformatör: gerilimler sarım sayılarının oranında, akımlar ters oranda bulunur: V₁/V₂ = N₁/N₂ = a ve I₁/I₂ = N₂/N₁ = 1/a; böylece giriş gücü çıkış gücüne eşittir, V₁·I₁ = V₂·I₂. Sekonderdeki bir Z yük empedansı primerden a²·Z olarak görünür.

Aktarılmış direnç

Gerilim a kat artar, akım a kat azalır; bu yüzden V/I oranı a² kat artar.

R_1′ = a²·R_L = 12²·75 = 10800 Ω

Cevap

R_1′ = 10800 Ω

16.Transformatörler

Cevap: S_η,max = 176,8 kVA

Transformatör kayıpları: demir kaybı (histerezis ve girdap akımları) gerilime bağlıdır ve her yükte aynıdır. Sargılardaki bakır kaybı akımın karesiyle değişir; bu yüzden anma yükünün x kesrinde x²·P_cu,fl olur. Verim η = P_out/(P_out + P_core + P_cu), burada P_out = x·S·pf. Verim, bakır kaybının demir kaybına eşit olduğu yükte en yüksektir.

Bakır kaybı demir kaybına eşittir

x²·1500 = 750 → x = √(750/1500) = 0,7071

En yüksek verimdeki yük

S_η,max = x·S = 0,7071·250 = 176,8 kVA

Cevap

S_η,max = 176,8 kVA

ExamProblems · examproblems.com/courses/electrical-engineering-fundamentals

Elektrik Mühendisliğinin Temelleri: hızlı tekrar paketi

1Formüller ve yöntemler

Seri ve paralel dirençler

Yöntem

Düğüm analizi

Yöntem

Thévenin ve Norton

Yöntem

RC ve RL geçici rejim

Yöntem

AC empedans ve fazörler

Yöntem

AC güç ve güç faktörü

Üç fazlı güç

Transformatörler

2Alıştırma soruları

3Çözeltiler

Dirençleri en uzak uçtan birleştirin

Cevap

Dirençleri en uzak uçtan birleştirin

Cevap

A düğümünde KAY

B düğümünde KAY

Çözün

Akım kaynağının verdiği güç

Cevap

Düğümleri belirleyin

A düğümünde KAY

B düğümünde KAY

Çözün

Cevap

Tüm kaynaklar kapalıyken Rth’yi bulun

Açık devre gerilimi Vth’yi bulun

Norton eşdeğeri

Tüm kaynaklar kapalıyken Rth’yi bulun

Açık devre gerilimi Vth’yi bulun

Yükü Thévenin eşdeğerine bağlayın

Zaman sabiti

Zaman için çözün

Cevap

Başlangıç değeri, son değer, zaman sabiti

Verilen andaki gerilim

Cevap

Reaktanslar

Empedans

Aktif güç

Cevap

Reaktanslar

Empedans

Akım

Kondansatör gerilimi

Cevap

Akım

Reaktif güç

Cevap

Önce ve sonra reaktif güç

Cevap

Görünür güç

Aktif güç

Cevap

Önce ve sonra reaktif güç

Kondansatörlerin sağladığı reaktif güç

Faz başına kapasitans

Cevap

Aktarılmış direnç

Cevap

Bakır kaybı demir kaybına eşittir

En yüksek verimdeki yük

Cevap

Tüm kaynaklar kapalıyken R_th’yi bulun

Açık devre gerilimi V_th’yi bulun

Tüm kaynaklar kapalıyken R_th’yi bulun

Açık devre gerilimi V_th’yi bulun