Genel Kimya: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorular Derse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Stokiyometri

Mol: n = m/M
Konsantrasyon: c = n/V
Mol oranı: denkleştirilmiş denklemin katsayılarını kullanın
Sınırlayıcı reaktan: ilk tükenen
Yüzde verim: gerçek / teorik × 100%

Yöntem

Kimyasal denklemi yazın ve denkleştirin.
Verilen kütleyi mole çevirin: n = m/M.
İstediğiniz maddenin mol sayısını bulmak için katsayıları mol oranı olarak kullanın.
m = n·M ile kütleye geri çevirin. İki reaktan varsa önce sınırlayıcı reaktanı bulun.

Molarite ve seyreltme

Molarite: c = n/V (mol/L)
Mol: n = m/M
Seyreltme: c₁V₁ = c₂V₂
Karışma: c = (c₁V₁ + c₂V₂)/(V₁ + V₂)

Yöntem

Kütleyi n = m/M ile mole çevirin.
Hacmi litreye çevirin.
Molarite c = n/V, mol/L cinsinden.
Seyreltmede mol sayısı aynı kalır: c₁V₁ = c₂V₂.

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası: pV = nRT
Gaz sabiti: R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası: p₁V₁/T₁ = p₂V₂/T₂
Mol: n = m/M
Sıcaklık: T[K] = T[°C] + 273,15

Kalorimetri ve entalpi

Isı: q = m·c·ΔT
Su: c = 4,18 J/(g·°C)
Kalorimetre: verilen ısı = alınan ısı
Tepkime entalpisi: ΔH° = ΣΔH°_f(products) − ΣΔH°_f(reactants)

Kimyasal denge

Denge sabiti: K_c = [C]^c[D]^d/([A]^a[B]^b)
ICE tablosu: Başlangıç, Değişim (×katsayı), Denge
İkinci derece denklem: x = (−b + √(b² − 4ac))/(2a)

Yöntem

K_c’yi, her biri katsayısı kadar kuvveti alınmış ürünler bölü reaktanlar olarak yazın.
Bir ICE tablosu kurun: Başlangıç, Değişim (katsayılar çarpı x adımlarıyla), Denge.
Denge ifadelerini K_c’ye yerleştirin ve x için çözün.
x’in bir yaklaşım için yeterince küçük olup olmadığını kontrol edin; değilse ikinci derece denklemi çözün.

pH ve tamponlar

pH: pH = −log[H⁺]
pOH: pOH = −log[OH⁻], pH + pOH = 14
Zayıf asit: [H⁺] ≈ √(K_a·c)
Tampon: pH = pK_a + log([A⁻]/[HA])
Seyreltme: c₁V₁ = c₂V₂

Yöntem

Asit veya bazın kuvvetli (tamamen iyonlaşmış) mı yoksa zayıf mı olduğuna karar verin.
Kuvvetli asit: [H⁺] derişimine eşittir. Kuvvetli baz: önce [OH⁻]’yi bulun.
Zayıf asit: x = [H⁺] için K_a = x²/(c − x)’i çözün.
pH = −log[H⁺] ve 25 °C’de pH + pOH = 14.

Tepkime kinetiği

Birinci derece: ln(C_A/C_A0) = −kt
Yarılanma süresi (birinci derece): t_½ = ln 2/k
İkinci derece: 1/C_A = 1/C_A0 + kt
Arrhenius: k = A·e^−E_a/(RT)
İki sıcaklık: ln(k₂/k₁) = (E_a/R)(1/T₁ − 1/T₂)

2Alıştırma soruları

1.StokiyometriOrta

4 g N₂ ve 48 g H₂, N₂ + 3H₂ → 2NH₃ denklemine göre tepkimeye giriyor. En fazla ne kadar kütle m NH₃ oluşabilir?

M(N₂) = 28,02M(H₂) = 2,016M(NH₃) = 17,03 g/mol

m = g

2.StokiyometriZor

CaCO₃ → CaO + CO₂ tepkimesinde 12 g CaCO₃ tamamen tepkimeye giriyor (diğer reaktanlar fazla) ve 4,12 g CO₂ toplanıyor. Yüzde verim Y'i bulun.

M(CaCO₃) = 100,09 g/molM(CO₂) = 44,01 g/molgerçek: 4,12 g

Y = %

3.Molarite ve seyreltmeOrta

0,1 mol/L’lik çözeltiden 100 mL gerekiyor ve elinizde 1,5 mol/L’lik bir stok çözelti var. Ne kadar stok çözelti hacmi V₁ gerekir?

c₁ = 1,5 mol/Lc₂ = 0,1 mol/LV₂ = 100 mL

V₁ = mL

4.Molarite ve seyreltmeZor

0,4 mol/L’lik bir çözeltiden 300 mL, aynı maddenin 0,75 mol/L’lik çözeltisinden 200 mL ile karıştırılıyor. Karışımın derişimi c değerini bulun (hacimler toplanabilir).

c₁ = 0,4 mol/LV₁ = 300 mLc₂ = 0,75 mol/LV₂ = 200 mL

c = mol/L

5.İdeal gaz yasasıOrta

320 g O₂, 200 kPa ve 40 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 320 gM = 32 g/molP = 200 kPaT = 40 °CR = 8,314 J/(mol·K)

V = L

6.İdeal gaz yasasıZor

Sabit miktarda N₂, 150 kPa, 20 L, 10 °C durumundan 300 kPa ve 220 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V₂ değerini bulun.

P₁ = 150 kPaV₁ = 20 LT₁ = 10 °CP₂ = 300 kPaT₂ = 220 °C

V₂ = L

7.Kalorimetri ve entalpiOrta

80 °C’deki 250 g’lık bir kurşun bloğu (c = 0,129 J/(g·°C)), yalıtılmış bir kaptaki 17 °C’de 150 g suya (c = 4,18 J/(g·°C)) bırakılıyor. Son sıcaklık T_f değerini bulun.

m_metal = 250 gc_metal = 0,129 J/(g·°C)T_metal = 80 °Cm_water = 150 gT_water = 17 °Cc_water = 4,18 J/(g·°C)

T_f = °C

8.Kalorimetri ve entalpiZor

Standart oluşum entalpilerini kullanarak 50 g C₆H₁₂O₆ (M = 180,16 g/mol) tamamen yandığında açığa çıkan ısı q değerini bulun: C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O(l). q’yu pozitif bir sayı olarak verin.

ΔH°f(C₆H₁₂O₆) = −1274 kJ/molΔH°f(CO₂) = −393,5 kJ/molΔH°f(H₂O, l) = −285,8 kJ/molΔH°f(O₂) = 0

q = kJ

9.Kimyasal dengeOrta

Bir kaba 0,5 mol/L H₂ ve 0,5 mol/L I₂ konuyor ve H₂ + I₂ ⇌ 2HI tepkimesi gerçekleşiyor; K_c = 25. Denge derişimi [HI] değerini bulun.

[H₂]₀ = [I₂]₀ = 0,5 mol/LK_c = 25

[HI] = mol/L

10.Kimyasal dengeZor

PCl₅ ayrışıyor: PCl₅ ⇌ PCl₃ + Cl₂, tepkime sıcaklığında K_c = 0,5. Kapta başlangıçta yalnızca 0,1 mol/L PCl₅ var. Denge derişimi [Cl₂] değerini bulun.

[PCl₅]₀ = 0,1 mol/LK_c = 0,5

[Cl₂] = mol/L

11.pH ve tamponlarOrta

0,25 mol/L'lik asetik asit çözeltisinin (Ka = 1,8 × 10⁻⁵) pH'ı pH'ı bulun.

c = 0,25 mol/LKa = 1,8 × 10⁻⁵

pH =

12.pH ve tamponlarZor

Bir tampon 0,2 mol/L formik asit ve 0,2 mol/L sodyum tuzunu içeriyor. Ka = 0,00018. Tamponun pH'ı pH'ü bulun.

[HA] = 0,2[A⁻] = 0,2Ka = 0,00018

pH =

13.Tepkime kinetiğiOrta

Kesikli bir reaktördeki birinci dereceden tepkime için k = 0,08 min⁻¹. %60 dönüşüme ulaşmak ne kadar sürer? t değerini bulun.

k = 0,08 min⁻¹X = 60 %

t = min

14.Tepkime kinetiğiZor

Bir tepkimenin hız sabiti 20 °C’de 0,002 min⁻¹, 60 °C’de 0,168 min⁻¹. Aktivasyon enerjisi E_a değerini bulun.

k₁ = 0,002 min⁻¹T₁ = 20 °Ck₂ = 0,168 min⁻¹T₂ = 60 °CR = 8,314 J/(mol·K)

E_a = kJ/mol

3Çözeltiler

1.Stokiyometri

Cevap: m = 4,862 g

Stokiyometri: denkleştirilmiş denklem gramları değil tanecikleri sayar. Kütleyi n = m/M ile mole çevirin, denklemin katsayılarını mol oranı olarak kullanın, sonra m = n·M ile geri çevirin. İki reaktan varsa sınırlayıcı reaktan önce tükenen ve ürün miktarını belirleyen reaktandır.

Her reaktanın mol sayısı

n(N₂) = 4/28,02 = 0,1428 mol

n(H₂) = 48/2,016 = 23,81 mol

Sınırlayıcı reaktan

0,1428/1 = 0,1428, 23,81/3 = 7,937 → N₂

Ürünün kütlesi

n(NH₃) = 0,1428·2 = 0,2855 mol

m = 0,2855·17,03 = 4,862 g

Cevap

m = 4,862 g

2.Stokiyometri

Cevap: Y = 78,08 %

Teorik verim

n(CaCO₃) = 12/100,09 = 0,1199 mol

m = 0,1199·1/1·44,01 = 5,276 g

Yüzde verim

Y = 4,12/5,276·100 = 78,08%

Cevap

Y = 78,08%

3.Molarite ve seyreltme

Cevap: V₁ = 6,667 mL

Molarite: derişim c = n/V, mol/L cinsinden; burada n = m/M. Seyreltme çözücü ekler ama çözünen eklemez, bu yüzden mol sayısı aynı kalır: c₁·V₁ = c₂·V₂. Aynı maddenin iki çözeltisi karıştırıldığında mol sayıları da hacimler de toplanır.

Stok çözelti hacmi

V₁ = c₂·V₂/c₁ = 0,1·100/1,5 = 6,667 mL

Cevap

V₁ = 6,667 mL

4.Molarite ve seyreltme

Cevap: c = 0,54 mol/L

Toplam miktar

n = 0,4·300 + 0,75·200 = 270 mmol

Karışımın derişimi

c = 270/500 = 0,54 mol/L

Cevap

c = 0,54 mol/L

5.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 130,2 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 320/32 = 10 mol

T = 40 + 273,15 = 313,1 K

Hacim

V = nRT/P = 10·8,314·313,1/200 = 130,2 L

Cevap

V = 130,2 L

6.İdeal gaz yasası

Cevap: V₂ = 17,42 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P₁V₁/T₁ = P₂V₂/T₂.

Mutlak sıcaklıklar

T₁ = 283,1 K, T₂ = 493,1 K

Birleşik gaz yasası

V₂ = V₁·(P₁/P₂)·(T₂/T₁) = 20·(150/300)·(493,1/283,1) = 17,42 L

Cevap

V₂ = 17,42 L

7.Kalorimetri ve entalpi

Cevap: T_f = 20,08 °C

Isı ve entalpi: bir maddeyi ısıtmak q = m·c·ΔT gerektirir. Kalorimetrede sıcak cismin verdiği ısı, soğuk cismin aldığı ısıya eşittir. Bir tepkimenin entalpi değişimi oluşum entalpilerinden bulunur: ΔH° = ΣΔH°f(ürünler) − ΣΔH°f(reaktanlar), her biri kendi katsayısıyla çarpılır.

Isı dengesi

250·0,129·(80 − T_f) = 150·4,18·(T_f − 17)

Son sıcaklık için çözün

T_f = (32,25·80 + 627·17)/(32,25 + 627) = 20,08 °C

Cevap

T_f = 20,08 °C

8.Kalorimetri ve entalpi

Cevap: q = 777,6 kJ

Tepkime entalpisi

ΔH° = [6·(−393,5) + 6·(−285,8)] − [1·(−1274) + 6·0] = −2802 kJ

Verilen kütle için ısı

n = 50/180,16 = 0,2775 mol

q = n·|ΔH°/1| = 0,2775·2802 = 777,6 kJ

Cevap

q = 777,6 kJ

9.Kimyasal denge

Cevap: [HI] = 0,7143 mol/L

Kimyasal denge: aA + bB ⇌ cC + dD için denge sabiti, denge derişimleri kullanılarak K_c = [C]^c[D]^d/([A]^a[B]^b) şeklindedir. ICE tablosu (Başlangıç, Değişim, Denge), başlangıç miktarlarını katsayılarla ölçeklenmiş tek bir x bilinmeyeni üzerinden denge miktarlarına bağlar.

Denge ifadesi

25 = (2x)²/(0,5 − x)²

Karekök alın

5 = 2x/(0,5 − x) → x = 0,5·5/(2 + 5) = 0,3571 mol/L

Denge derişimi

[HI] = 2x = 0,7143 mol/L

Cevap

[HI] = 0,7143 mol/L

10.Kimyasal denge

Cevap: [Cl₂] = 0,08541 mol/L

Denge ifadesi

0,5 = x²/(0,1 − x) → x² + 0,5·x − 0,05 = 0

İkinci derece denklemi çözün

x = (−0,5 + √(0,5² + 4·0,05))/2 = 0,08541 mol/L

Denge derişimi

[Cl₂] = x = 0,08541 mol/L

Cevap

[Cl₂] = 0,08541 mol/L

11.pH ve tamponlar

Cevap: pH = 2,675

pH: pH = −log₁₀[H₃O⁺] ve pOH = −log₁₀[OH⁻]; 25 °C'de pH + pOH = 14. Kuvvetli asitler ve bazlar tamamen iyonlaşır. Zayıf asit yalnızca kısmen: Ka = x²/(c − x), x = [H₃O⁺]. Zayıf asit ve konjuge bazından oluşan tampon Henderson–Hasselbalch denklemine uyar: pH = pKa + log([A⁻]/[HA]).

Denge

HA ⇌ H⁺ + A⁻: asidin x mol/L'si iyonlaşır.

Ka = x²/(0,25 − x) → x = 0,002112 mol/L

pH

pH = −log(0,002112) = 2,675

Cevap

pH = 2,675

12.pH ve tamponlar

Cevap: pH = 3,745

pKa

pKa = 3,745

Henderson–Hasselbalch

pH = 3,745 + log(0,2/0,2) = 3,745

Cevap

pH = 3,745

13.Tepkime kinetiği

Cevap: t = 11,45 min

Tepkime hızları: birinci dereceden tepkime için −dC/dt = kC, dolayısıyla C = C₀·e^−kt ve yarılanma süresi ln 2/k derişime bağlı değildir. İkinci dereceden tepkime için 1/C = 1/C₀ + kt. Hız sabiti Arrhenius’a göre sıcaklıkla artar: k = A·e^−Ea/(RT).

Dönüşüm ve derişim

C/C₀ = 1 − X = 0,4

Zaman için çözün

t = −ln(1 − X)/k = −ln(0,4)/0,08 = 11,45 min

Cevap

t = 11,45 min

14.Tepkime kinetiği

Cevap: E_a = 89,94 kJ/mol

Mutlak sıcaklıklar

T₁ = 293,1 K, T₂ = 333,1 K

Arrhenius’tan Ea’yı çözün

E_a = −R·ln(k₂/k₁)/(1/T₂ − 1/T₁) = −8,314·4,431/(-4,096e-4) = 89942 J/mol

E_a = 89,94 kJ/mol

Cevap

E_a = 89,94 kJ/mol

ExamProblems · examproblems.com/courses/general-chemistry